Narzędzia:

Posiedzenie: 52. posiedzenie Senatu RP VIII kadencji, 2 dzień


9 i 10 kwietnia 2014 r.
Przemówienia z dnia poprzedniego

Przemówienie senatora Wiesława Kiliana w dyskusji nad punktem 10. porządku obrad

Przemówienie senatora Wiesława Kiliana w dyskusji nad punktem 10. porządku obrad

Panie Marszałku! Wysoka Izbo!

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw realizuje m.in. zapowiedź Rady Ministrów o usprawnieniu działań publicznych służb zatrudnienia. Profilowane podejście do klienta, zmiany w sposobie dystrybucji środków Funduszu Pracy, premiowanie skuteczności – oto kluczowe założenia projektu przedmiotowej ustawy, która ma na celu lepsze dostosowanie urzędów pracy do potrzeb bezrobotnych.

Musimy pamiętać, że efektywność publicznych służb zatrudnienia jest zasadniczym czynnikiem skutecznej polityki zatrudnienia. Reforma wprowadza indywidualne podejście do klientów powiatowych urzędów pracy oraz profilowanie pomocy dla osób bezrobotnych. Pojawią się również nowe instrumenty wsparcia dla osób szukających pracy, tj. grant na telepracę, bon stażowy oraz bon na zasiedlenie.

Trzeba podkreślić, że nowelizacja utrzymuje dotychczasowe elementy wspierające powstawanie nowych miejsc pracy, tj. dotację na działalność gospodarczą i dotację na utworzenie nowych miejsc pracy. Ustawa przewiduje również pożyczki dla absolwentów oraz studentów ostatnich lat studiów wyższych. To rozwiązanie pomoże młodym ludziom rozpocząć działalność gospodarczą, dzięki czemu absolwenci szkół będą stawiali swoje pierwsze kroki na rynku pracy jako młodzi przedsiębiorcy, a nie jako klienci powiatowego urzędu pracy. Ze względu na zasadność przedstawionych rozwiązań omawiany projekt ustawy zasługuje na przyjęcie. Dziękuję za uwagę.

Przemówienie senatora Ryszarda Knosali w dyskusji nad punktem 10. porządku obrad

Przemówienie senatora Ryszarda Knosali w dyskusji nad punktem 10. porządku obrad

Projekt ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw zakłada lepsze dostosowanie instrumentów i rozwiązań prawnych do aktualnych potrzeb rynku pracy. Nowelizacja ma charakter kompleksowy, a beneficjentami zapisanych w niej rozwiązań oprócz bezrobotnych będą pracodawcy i podmioty publiczne realizujące zadania z zakresu aktywizacji bezrobotnych. Z uwagi na to, że trudno byłoby w niniejszym wystąpieniu odnieść się szczegółowo do wszystkich zaproponowanych zmian, chciałbym pokrótce omówić jedynie kilka najważniejszych przykładów.

Na wstępie warto podkreślić, że projektodawca podszedł do zagadnienia walki z bezrobociem wieloaspektowo, dostrzegając zarówno korzyści płynące ze zindywidualizowanego podejścia, uwzględniającego potrzeby konkretnej osoby poszukującej pracy, jak i konieczność systemowego rozwiązania problemów dotyczących określonych grup szczególnie zagrożonych bezrobociem, na przykład osób do trzydziestego roku życia oraz osób powyżej pięćdziesiątego roku życia. Jeszcze inne podejście zaprezentowane w projekcie ustawy zakłada przeniesienie większych kompetencji na szczebel wojewódzki. Dzięki temu marszałkowie województw przy współudziale starostów, wojewódzkich rad rynku pracy lub wojewódzkich komisji dialogu społecznego będą w stanie wypracować rozwiązania pozwalające uwzględnić specyfikę danego regionu, a przez to skuteczniej walczyć z bezrobociem.

Pośród grup społecznych, dla których bezrobocie bywa szczególnie dotkliwe, wymienia się często osoby młode, w szczególności chodzi o osoby, które poszukują pierwszej pracy. Długotrwałe bezrobocie może bowiem w przypadku tych osób powodować zniechęcenie, a w konsekwencji zaprzestanie starań o znalezienie pracy, a także utrwalenie pewnych nawyków, które nie sprzyjają aktywizacji zawodowej. Dlatego też w dodawanym rozdziale 13d zaprojektowane zostały instrumenty rynku pracy adresowane w szczególności do bezrobotnych, którzy nie ukończyli jeszcze trzydziestego roku życia. Wspomniane instrumenty to bon szkoleniowy, bon stażowy, bon zatrudnieniowy oraz bon na zasiedlenie. W każdym przypadku realizacja bonu będzie wymagała inicjatywy ze strony bezrobotnego. Bony będą znajdowały się w dyspozycji właściwego starosty.

W przypadku bonu na szkolenie to bezrobotny będzie wskazywał, jakie szkolenie byłoby mu przydatne. Starosta w ramach bonu pokryje koszty związane z udziałem w takim szkoleniu – do wysokości 100% przeciętnego wynagrodzenia – pod warunkiem uprawdopodobnienia, że przyczyni się ono do podjęcia pracy zarobkowej lub założenia działalności gospodarczej. Bon stażowy polega na skierowaniu na staż do konkretnego pracodawcy, za jego zgodą, jeśli ten zobowiąże się do zatrudnienia bezrobotnego przez określony okres po odbyciu stażu, zazwyczaj będzie to sześć miesięcy stażu i sześć miesięcy zatrudnienia. Jest to rozwiązanie szczególnie interesujące z punktu widzenia osób szukających pierwszej pracy, bowiem to one mogą wybrać interesującą ich firmę, a ponadto jeśli nawet po zakończeniu kontraktu pracodawca nie zdecyduje się na kontynuowanie zatrudnienia, to bezrobotny będzie mógł już wykazać roczne doświadczenie zawodowe. W tym wypadku także obowiązuje zasada, że to bezrobotny wybiera pracodawcę. Co ciekawe, pracodawca może liczyć na dodatkową gratyfikację, jeśli dochowa obowiązku zatrudnienia w ramach kontraktu objętego bonem stażowym. Na podobnej zasadzie działać będzie bon zatrudnieniowy. Tutaj pomoc państwa polegać będzie na częściowej refundacji pracodawcy kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenie społeczne. Okres refundowany to co do zasady osiemnaście miesięcy. Później pracodawca będzie miał obowiązek kontynuowania zatrudnienia co najmniej przez kolejnych sześć miesięcy. Istotą bonu na zasiedlenie jest wsparcie bezrobotnych, którzy zamierzają podjąć pracę poza dotychczasowym miejscem zamieszkania.

Pozostając w obszarze problematyki ludzi młodych, warto odnieść się jeszcze do rozwiązań przewidzianych w art. 60a–60c projektu ustawy. Rozwiązania te dotyczą bezrobotnych rodziców powracających na rynek pracy po przerwie spowodowanej wychowywaniem dziecka albo osób, które zrezygnowały z pracy z powodu konieczności opieki nad dzieckiem lub osobą zależną. Przepisy te umożliwiają przyznanie przez starostę grantu w postaci dofinansowania ze środków Funduszu Pracy na utworzenie stanowiska pracy w formie telepracy, mówi o tym art. 60a, lub świadczenia aktywizacyjnego będącego dofinansowaniem kosztów stanowiska pracy, tego dotyczy art. 60b. Art. 60c projektu ustawy daje możliwość refundacji kosztów poniesionych na składki na ubezpieczenie społeczne należne od pracodawcy za skierowanych do pracy bezrobotnych do trzydziestego roku życia, którzy podejmują zatrudnienie po raz pierwszy w życiu.

Kolejną wspomnianą przeze mnie na wstępie grupę stanowią bezrobotni powyżej pięćdziesiątego roku życia. Proponowany z myślą o nich mechanizm aktywizacyjny polega na dofinansowaniu przedsiębiorcy lub pracodawcy wynagrodzenia w przypadku zatrudnienia takich osób maksymalnie do wysokości połowy minimalnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę. Okres objęty dofinansowaniem wynosi dwanaście miesięcy, a jeśli bezrobotny skończy sześćdziesiąt lat – dwadzieścia cztery miesiące. Pracodawca lub przedsiębiorca będzie miał obowiązek kontynuowania zatrudnienia po upływie tego okresu odpowiednio przez kolejnych sześć lub dwanaście miesięcy.

W projektowanym rozdziale 13b uregulowano zasady opracowywania i funkcjonowania tak zwanych programów regionalnych, które w zamyśle mają być inicjowane i monitorowane przez marszałków województw, a wykonywane przez wojewódzkie urzędy pracy w porozumieniu z powiatowymi urzędami pracy. Istotą tych programów jest ich dostosowanie do specyficznych potrzeb rynku pracy w danym województwie.

Dlatego też opracowywanie programu regionalnego opierać się będzie na analizach i prognozach dotyczących w szczególności „sytuacji bezrobotnych na rynkach pracy województwa, powiatów i gmin, zapotrzebowania pracodawców na kwalifikacje na regionalnym rynku pracy, mobilności siły roboczej”. Omawiany instrument będzie finansowany w szczególności ze środków Funduszu Pracy, zgodnie z projektowanym art. 109 ust. 2a będzie to maksymalnie nawet 5% środków, czyli limitu, Funduszu Pracy, niemniej jednak dopuszczalne będzie także zaangażowanie innych środków.

Reasumując, należy stwierdzić, że projekt ustawy przewiduje wiele nowych form i instrumentów na rzecz wspierania zatrudnienia. Należy zatem oczekiwać, że przyjęcie zapisanych w nim rozwiązań pomoże jeszcze skuteczniej aktywizować bezrobotnych, a tym samym wpływać pozytywnie na sytuację na rynku pracy. Projekt ustawy zasługuje na przyjęcie. Dziękuję za uwagę.

Przemówienie senatora Zbigniewa Meresa w dyskusji nad punktem 11. porządku obrad

Przemówienie senatora Zbigniewa Meresa w dyskusji nad punktem 11. porządku obrad

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo!

Niniejsza ustawa o zmianie ustawy o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego oraz niektórych innych ustaw dokonuje zmian w następujących ustawach: ustawie z dnia 15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego, zwanej dalej ustawą o nadzorze uzupełniającym; ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe; ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.

Powodem integracji w porządek prawny jest konieczność wdrożenia do polskiego systemu prawnego postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/89/UE z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zmiany dyrektyw 98/78/WE, 2002/87/WE, 2006/48/WE i 2009/138/WE w odniesieniu do dodatkowego nadzoru nad podmiotami finansowymi konglomeratu finansowego.

Nowelizacja ustawy dostosowuje do przepisów wspólnotowych następujące definicje: „konglomerat finansowy”, „podmiot dominujący”, „podmiot zależny” oraz „nadzór dodatkowy”. W związku z powyższym zmiany wprowadzone dyrektywą 2011/89/UE zmierzają głównie do aktualizacji przepisów odnoszących się do dodatkowego nadzoru nad podmiotami konglomeratu finansowego i zapewnienia ich spójności z przepisami sektorowymi. Należy więc podkreślić, że nie wszystkie przepisy wprowadzone dyrektywą 2011/89/UE wymagają transpozycji do prawa polskiego. Zbędne na gruncie prawa polskiego jest wprowadzanie tych przepisów, które harmonizują brzmienie dyrektywy w sprawie konglomeratów finansowych z dyrektywami sektorowymi, a także przepisów skierowanych do organów Unii Europejskiej, zwłaszcza Komisji Europejskiej i europejskich urzędów nadzoru.

Pozytywnie oceniam powyższy projekt i uważam, że jego uchwalenie jest celowe i konieczne oraz że wywoła to pozytywne skutki. Dziękuję.

Przemówienie senatora Ryszarda Knosali w dyskusji nad punktem 11. porządku obrad

Przemówienie senatora Ryszarda Knosali w dyskusji nad punktem 11. porządku obrad

Projekt ustawy o zmianie ustawy o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego oraz niektórych innych ustaw powstał w związku z koniecznością implementowania do krajowego porządku prawnego przepisów wynikających z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/89/UE z dnia 16 listopada 2011 r. Warto zauważyć jednak, że nie wszystkie przepisy dyrektywy będą implementowane, co wynika po prostu z tego, że tylko część z nich skierowana jest bezpośrednio do państw członkowskich Unii Europejskiej. Pozostałe przepisy dyrektywy adresowane są natomiast do organów unijnych i dotyczą harmonizacji aktów prawa unijnego – w szczególności chodzi w tym przypadku o poprawę spójności celów wyrażonych w dyrektywie z 2002 r. w sprawie dodatkowego nadzoru nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń oraz przedsiębiorstwami inwestycyjnymi konglomeratu finansowego z celami tak zwanych dyrektyw sektorowych, dotyczących między innymi grup ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, instytucji kredytowych, adekwatności kapitałowej oraz zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

W odniesieniu do ustawy o nadzorze uzupełniającym proponuje się rozszerzenie jej zakresu podmiotowego w taki sposób, aby obejmowała ona w sposób wyraźny także zarządzających alternatywnym funduszem inwestycyjnym. Do działalności podmiotów tego rodzaju stosuje się przepisy dyrektywy 2011/61/UE. Dyrektywa ta nie została jeszcze wdrożona do przepisów krajowych, niemniej jednak projektodawca uznał, że już na tym etapie zasadne będzie poczynienie odpowiedniej zmiany w nowelizowanej ustawie. Jest to słuszny krok, jeśli weźmie się pod uwagę fakt, iż podmioty tego rodzaju mogą już funkcjonować w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Sytuacja, w której brakuje stosownych przepisów krajowych w zakresie zarządzających alternatywnym funduszem inwestycyjnym, powoduje oczywiście konieczność odesłania nie do ustawy, ale do odpowiedniego przepisu nieimplementowanej jeszcze dyrektywy. W dalszej części zaproponowano nadanie nowego brzmienia niektórym definicjom ustawowym, co ma na celu uwzględnienie skutków nowelizacji art. 2 dyrektywy w sprawie dodatkowego nadzoru nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń oraz przedsiębiorstwami inwestycyjnymi konglomeratu finansowego.

Przedmiotowa zmiana dotyczy następujących pojęć: spółka zarządzająca, sektor usług inwestycyjnych, sektor finansowy, podmiot zależny, podmiot dominujący. Warto zwrócić uwagę, że kwalifikacja danego podmiotu jako podmiot dominujący odbywać się będzie albo na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości, albo też na podstawie oceny krajowego organu nadzoru wyrażonej w formie decyzji wydanej na podstawie dodawanego art. 4a. Nieco odmiennie zostało także zdefiniowane określone w art. 4 zmienianego aktu pojęcie „konglomerat finansowy”. W tym względzie na szczególną uwagę zasługuje wskazanie na podmiot stojący na czele grupy, co ma jednoznacznie odróżnić ten podmiot od podmiotu wiodącego w konglomeracie oraz od podmiotu dominującego najwyższego szczebla. Poprawie czytelności definicji konglomeratu finansowego sprzyjać będzie także jej dychotomiczne rozbicie w zależności od tego, czy podmiot regulowany stoi na czele grupy, czy też jest jedynie jednym z podmiotów zależnych w grupie.

Pozostałe przepisy implementowane na grunt ustawy o nadzorze uzupełniającym dotyczą przede wszystkim zasad sprawowania tego nadzoru. Na podstawie projektowanego art. 6a możliwe będzie zastąpienie lub uzupełnienie ogólnego kryterium służącego do ustalenia, czy grupa prowadzi działalność głównie w sektorze finansowym. Wspomniane ogólne kryterium opiera się na analizie udziału sum bilansowych odnoszących się do uczestniczących w grupie podmiotów sektora finansowego. Po nowelizacji możliwe będzie odniesienie się także do struktury przychodów, działalności pozabilansowej lub sumy zarządzanych aktywów. Zmiany w zakresie art. 9 oraz przepisy zaproponowane w dodawanym art. 9a mają na celu wyposażenie koordynatora sprawującego nadzór uzupełniający w większe uprawnienia, odnoszące się do możliwości nadzwyczajnego kwalifikowania określonych podmiotów lub określonych transakcji realizowanych przez te podmioty jako podlegających wspomnianemu nadzorowi. Art. 42 ust. 2 i 3 projektu ustawy stanowi o rozszerzeniu obowiązków sprawozdawczych i informacyjnych nałożonych na podmiot wiodący. Obowiązki te obejmą między innymi informacje o „strukturze prawnej, strukturze zarządzania i strukturze organizacyjnej podmiotów regulowanych wchodzących w skład konglomeratu finansowego”. Ponadto do omawianej ustawy dodane zostaną przepisy pozwalające na lepszą współpracę poszczególnych organów nadzoru, o czym mowa w nowelizowanych art. 55, 57 i dodawanym art. 55a.

W pozostałym zakresie przewidziana jest nowelizacja ustawy – Prawo bankowe, ustawy o obrocie instrumentami finansowymi i ustawy o działalności ubezpieczeniowej. W tym przypadku zmiany obejmują głównie część definicyjną i uzasadnione są potrzebą pełnego uwzględnienia przepisów implementowanej dyrektywy 2011/89/UE. Zasadność przyjęcia przedmiotowego projektu ustawy nie budzi zastrzeżeń.

Przemówienie senatora Ryszarda Knosali w dyskusji nad punktem 12. porządku obrad

Przemówienie senatora Ryszarda Knosali w dyskusji nad punktem 12. porządku obrad

Założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, przedstawionego Wysokiej Izbie w druku senackim nr 595, ogniskują się na przemodelowaniu zasad funkcjonowania podstawowej opieki zdrowotnej. Generalnie rzecz ujmując, projektodawca zmierza do rozszerzenia zakresu świadczeń oferowanych w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, czego wyrazem jest rozszerzenie ustawowej definicji przedmiotowego pojęcia w taki sposób, aby swoim zakresem oprócz medycyny ogólnej, rodzinnej i pediatrii objęła także choroby wewnętrzne. Mając przy tym na uwadze konieczność zapewnienia odpowiedniej spójności przepisów ustawy, projektodawca zaproponował jednocześnie wykreślenie zapisanej w art. 5 pkcie 13 ustawy definicji lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Definicja ta odsyłała bowiem de facto jedynie do świadczeń medycyny rodzinnej. Niejako w to miejsce zaproponowana została zmiana wynikająca z projektowanego art. 55 ust. 2a. Istotą tego przepisu jest dookreślenie kwalifikacji wymaganych od lekarza udzielającego świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. Lekarz taki powinien alternatywnie posiadać tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny rodzinnej lub odbywać szkolenie specjalizacyjne w tej dziedzinie, posiadać specjalizację I lub II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie chorób wewnętrznych lub w dziedzinie pediatrii. Dodatkowo od lekarzy posiadających kwalifikacje w dziedzinie chorób wewnętrznych, pediatrii oraz od lekarzy posiadających specjalizację I stopnia w dziedzinie medycyny ogólnej wymagane będzie ukończenie kursu w dziedzinie medycyny rodzinnej organizowanego przez Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. Omówione zmiany z założenia mają poprawić dostępność lekarzy specjalistów – internistów i pediatrów – w ramach podstawowej opieki zdrowotnej.

Kolejna grupa zmian dotyczy zasad wyboru przez świadczeniobiorcę świadczeniodawcy udzielającego świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. Dotychczasowy przepis przewiduje jedynie możliwość wyboru konkretnego lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej. Rozwiązanie proponowane w projekcie ustawy zmierza do umożliwienia dokonania bardziej ogólnego wyboru – dotyczącego generalnie podmiotu będącego świadczeniodawcą – a następnie dokonania wyboru uszczegółowiającego, czyli odnoszącego się do konkretnego lekarza, pielęgniarki i położnej. Istotny jest w tym względzie projektowany art. 28 ust. 1b, który daje pacjentowi prawo wyboru lekarza, pielęgniarki i położnej u tego samego świadczeniodawcy albo u różnych świadczeniodawców. Prawo wyboru obejmuje – co oczywiste – także tych lekarzy, pielęgniarki i położne podstawowej opieki zdrowotnej, którzy sami są świadczeniodawcami.

Wprowadzenie ogólnej deklaracji wyboru świadczeniodawcy należy odczytywać jako rozwiązanie korzystne dla pacjenta. Jeśli bowiem dany lekarz, pielęgniarka czy położna zaprzestanie pracy w danym podmiocie, to deklaracja i tak zachowa ważność w zakresie wyboru świadczeniodawcy – zgodnie z proponowanym art. 56 ust. 6 – do czasu wyboru innego lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej, położnej podstawowej opieki zdrowotnej lub wyboru nowego świadczeniodawcy.

Na aprobatę zasługuje podniesienie z dwóch do trzech dopuszczalnej liczby bezpłatnych zmian świadczeniodawcy. W art. 56 projektu ustawy dookreślono ponadto, że deklaracja wyboru świadczeniodawcy, oprócz tradycyjnej formy pisemnej, może mieć także formę elektroniczną pod warunkiem podpisania jej bezpiecznym podpisem elektronicznym.

Jeszcze jedna korzystna zmiana dotyczy najmłodszych pacjentów. Mam tutaj na myśli art. 57 ustawy. Przepis ten wyraża ogólną normę, zgodnie z którą „ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne finansowane ze środków publicznych są udzielane na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego”. W dodawanym ust. 1a uczyniono słuszny wyjątek dla dzieci, u których w wyniku badań przesiewowych stwierdzono występowanie chorób wrodzonych. W takim przypadku, podobnie jak w przypadku świadczeń wymienionych w obowiązującym już ust. 2, skierowanie dla ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych finansowanych ze środków publicznych nie będzie wymagane.

Wysoka Izbo, biorąc pod uwagę przedstawione argumenty, jestem przekonany o zasadności przyjęcia projektu ustawy. Dziękuję za uwagę.

Przemówienie senatora Zbigniewa Meresa w dyskusji nad punktem 13. porządku obrad

Przemówienie senatora Zbigniewa Meresa w dyskusji nad punktem 13. porządku obrad

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo!

Z uzasadnienia ustawy o zmianie ustawy o bezpieczeństwie morskim wynika, iż projektowane zmiany dotyczą załącznika do przedmiotowej ustawy. Proponowane modyfikacje mają na celu ułatwienie obywatelom obliczania i dokonywania opłat przewidzianych w ustawie oraz urealnienie określonych przed kilkoma laty w załączniku stawek.

W związku z tym istnieje konieczność wprowadzenia zmian do załącznika do wspomnianej ustawy, polegających na:

1. zamianie jednostek taryfowych (j.t.) na polskie złote (PLN);

2. urealnieniu opłat za niektóre egzaminy dla marynarzy przewidziane w ustawie.

Podkreślić należy, iż stosowanie aktualnie do przeliczania opłat za czynności administracyjne regulowane ustawą jednostek taryfowych (j.t.) powoduje, że opłaty za te same czynności mogą się różnić od siebie w zależności od dnia ich uiszczenia, ponieważ są liczone według średniego kursu walutowego z poprzedniego tygodnia, podanego w tabelach kursowych Narodowego Banku Polskiego. Dlatego też ważne jest, aby wprowadzić opłaty jednolite dla wszystkich podmiotów, niezależnie od dnia dokonywania opłat, oraz urealnić stawki za opłaty egzaminacyjne, dostosowując je do rzeczywistych kosztów ponoszonych przez Centralną Morską Komisję Egzaminacyjną. W tym celu w noweli zaproponowano zastąpienie jednostek taryfowych – złotymi polskimi.

Uważam, że proponowane zmiany są celowe i konieczne, ponieważ dostosowują treści załącznika do aktualnego stanu prawnego. Dziękuję.

Przemówienie senatora Ryszarda Góreckiego w dyskusji nad punktem 13. porządku obrad

Przemówienie senatora Ryszarda Góreckiego w dyskusji nad punktem 13. porządku obrad

Uchwalona na 64. posiedzeniu Sejmu w dniu 21 marca bieżącego roku ustawa o bezpieczeństwie morskim niewątpliwie zmierza do ułatwienia jej odbiorcom obliczania i dokonywania opłat za wszelkie czynności, jakie są w niej wymienione. Jest to istotne o tyle, iż wcześniejsze zapisy, mianowicie te mówiące o zastosowaniu jednostek taryfowych, powodowały, iż poszczególne wysokości opłat mogły zdecydowanie od siebie się różnić w zależności od dnia, w którym zostały uiszczone zgodnie z taryfą kursową. Przykładem mogą być opłaty za egzaminy dla marynarzy czy też opłaty ponoszone za przeprowadzanie inspekcji statków oraz wystawianie certyfikatów, które do tej pory obliczano w walucie obcej, na przykład w euro, jenach czy też dolarach. Obecna ustawa, a dokładnie mówiąc, treść załącznika, zdecydowanie to ułatwia, gdyż opłaty mają być wyliczane w polskiej walucie. Treść załącznika do poprzedniej ustawy generowała problemy interpretacyjne, ale co najistotniejsze, prowadziła do nierównego traktowania podmiotów. Przedłożona zmiana ustawy zmierza zatem do takiego dostosowania treści załącznika, aby był on zgodny z aktualnymi przepisami prawnymi – chodzi głównie o dostosowanie nazw egzaminów do brzmienia obowiązujących przepisów.

Te argumenty w sposób wystarczający przemawiają za wprowadzeniem poprawek i nie pozostawiają wątpliwości co do ważności zagadnienia oraz konieczności uchwalenia zmiany ustawy w proponowanym brzmieniu.

Przemówienie senatora Ryszarda Knosali w dyskusji nad punktem 14. porządku obrad

Przemówienie senatora Ryszarda Knosali w dyskusji nad punktem 14. porządku obrad

Przedstawiony projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym, ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” oraz ustawy o Funduszu Kolejowym ma na celu przede wszystkim dostosowanie przepisów krajowych do tego, aby zapewnić właściwe wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 30 maja 2013 r. w sprawie C-512/10. W orzeczeniu wskazano na uchybienia, jakich dopuścił się nasz kraj poprzez niestworzenie „zachęt do zmniejszenia kosztów zapewnienia infrastruktury i wielkości opłat za dostęp” oraz na skutek pobierania opłaty za dostęp do infrastruktury w oparciu o koszty inne niż „bezpośrednio ponoszone jako rezultat wykonywania przewozów pociągami”. Wskazane uchybienia stanowią w ocenie Trybunału naruszenie zobowiązań ujętych w art. 6 ust. 2 oraz art. 7 ust. 3 dyrektywy 2001/14/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 lutego 2001 r. w sprawie alokacji zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej i pobierania opłat za użytkowanie infrastruktury kolejowej oraz przyznawania świadectw bezpieczeństwa.

Czyniąc zadość orzeczeniu, projektodawca zaproponował, aby w art. 33 ustawy o transporcie kolejowym uchylić ust. 5a. Przepis ten uprawniał zarządcę infrastruktury kolejowej do uwzględnienia – na etapie ustalania stawek jednostkowych opłaty podstawowej – środków uzyskanych z tytułu dotacji z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz środków pochodzących z Funduszu Kolejowego. Fakt ten umożliwiał pomniejszenie wysokości planowanych kosztów udostępnienia infrastruktury kolejowej przewoźnikom kolejowym o kwoty uzyskane z wymienionych źródeł.

Kolejna zmiana dotyka art. 38 ust. 3. Zmiana ta polega na wyraźnym uwzględnieniu możliwości pokrywania kosztów utrzymania infrastruktury kolejowej ze środków pochodzących z budżetu państwa. Nowelizowany art. 38a dotyczy zasad dofinansowania udzielanego zarządcy przez ministra właściwego do spraw transportu. Dofinansowanie to jest pokrywane z budżetu państwa lub z Funduszu Kolejowego. Pkt 1 zapisany w ust. 1 stanowi de facto powtórzenie obowiązującego zapisu, z tą jednak różnicą, że po nowelizacji z przedmiotowej normy wykreślona zostanie przesłanka celowościowa, która wskazywała, iż wspomniane dofinansowanie udzielane jest „w celu zmniejszenia kosztów i wysokości opłat” za korzystanie z infrastruktury. Dodawany pkt 2 jest nieco ogólniejszy i dotyczy możliwości sfinansowania działalności zarządcy, jeśli działalność ta „nie może być sfinansowana z opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej”. W obu przypadkach mamy do czynienia jedynie z możliwością, a nie z obowiązkiem dofinansowania. Tak jak obecnie podstawą dofinansowania będzie stosowna umowa zawierana pomiędzy ministrem i zarządcą. Projektodawca proponuje wydłużenie minimalnego okresu umownego z 3 do 5 lat. Przedstawiona propozycja zakłada także bardziej szczegółowe określenie materii będącej przedmiotem umowy. Biorąc pod uwagę ogólny kontekst procedowanych zmian, warto w szczególności zwrócić uwagę na element umowy wynikający z art. 38a ust. 3 pkt 5 nowelizacji. Przepis ten nakazuje, aby w umowie zawrzeć „zachęty do zmniejszenia kosztów zapewnienia infrastruktury i zmniejszenia poziomu opłat za dostęp”.

W tym miejscu należy wspomnieć jeszcze o jednej zmianie dotyczącej ustawy o Funduszu Kolejowym. Wykreślenie z tego aktu art. 3c spowoduje zniesienie obowiązku wykupu od PKP SA akcji PKP PLK SA w kwocie 500 milionów zł. Jak wyjaśnia projektodawca, „kwota ta docelowo zostanie przeznaczona na sfinansowanie działalności PKP PLK SA w celu umożliwienia prawidłowego wykonania wyroku”.

Niezależnie od wykonania wymienionego na wstępie orzeczenia, projektodawca proponuje ponadto rozstrzygnięcie wątpliwości prawnych powstających w przypadku odmowy zatwierdzenia stawek dostępu przez prezesa Urzędu Transportu Kolejowego. Na mocy projektowanego art. 33 ust. 8a i 8b w takiej sytuacji obowiązywać będą stawki dotychczasowe, czyli ostatnie zatwierdzone przez prezesa UTK dla danego zarządcy. Zarządca zaś będzie miał możliwość wprowadzenia odpowiednich korekt i ponownego wystąpienia do organu.

Zmiana w odniesieniu do ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” dotyczy zasad ustalania kapitału zakładowego spółki PKP PLK SA. W jej konsekwencji wydatki z budżetu państwa na finansowanie linii kolejowych o państwowym znaczeniu nie będą powodowały podwyższenia tego kapitału.

Proszę Wysoką Izbę o przyjęcie przedstawionego projektu ustawy. Dziękuję.

Przemówienie senatora Ryszarda Knosali w dyskusji nad punktem 15. porządku obrad

Przemówienie senatora Ryszarda Knosali w dyskusji nad punktem 15. porządku obrad

Ogólnym celem przedstawionego projektu ustawy zmieniającego ustawę o komercjalizacji i prywatyzacji jest rozszerzenie możliwości dokonywania nieodpłatnego zbycia akcji albo udziałów spółek należących do Skarbu Państwa na rzecz jednostek samorządu terytorialnego lub związków jednostek samorządu terytorialnego.

Projektodawca odniósł się do dwóch przypadków. Przede wszystkim, co wynika ze zmienionego art. 4b ust. 1, chodzi o spółki powstałe albo w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego, albo przez wniesienie przedsiębiorstwa do spółki – zgodnie z art. 49 nowelizacji ustawy. W tym wypadku również – tak jak było dotychczas wyłącznie w przypadku spółek powstałych wskutek komercjalizacji – wymagany jest wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego lub związku jednostek samorządu terytorialnego. Właściwy do wystąpienia z takim wnioskiem jest ten samorząd, na terenie którego znajduje się przedmiotowa spółka. Na podstawie otrzymanego wniosku minister właściwy do spraw skarbu państwa może zbyć nieodpłatnie część lub wszystkie posiadane przez Skarb Państwa akcje tej spółki na rzecz podmiotu, który wystąpił ze wspomnianym wnioskiem. Ponieważ zmiana w tym ustępie dotyka jedynie wstępu do wyliczenia, tym samym nie ulegają zmianie szczegółowe warunki takiego zbycia, wyrażone w dalszej części nowelizacji normy. Chodzi przede wszystkim o to, że przedmiotowe zbycie powinno dotyczyć spółki, której przedmiot działalności jest związany z realizacją zadań własnych jednostki wnioskującej. W drugim przypadku nieodpłatne zbycie na rzecz samorządu terytorialnego możliwe będzie także w odniesieniu do akcji należących do Skarbu Państwa w spółkach powstałych na podstawie odrębnych przepisów i w innym trybie niż określony w ustawie o komercjalizacji i prywatyzacji. Przesądza o tym projektowany art. 69b ust. 1a. Jednak również w tym przypadku zastosowanie znajdą ogólne zasady dotyczące zbycia, wyrażone w art. 4b ustawy. Podobna analogia zachodzić będzie w przypadku zbycia przez jednostkę samorządu terytorialnego lub związek jednostek samorządu terytorialnego nabytych akcji. Wówczas dodawany art. 69b ust. 1b nakazuje bezpośrednie stosowanie art. 4c ustawy. Co warte podkreślenia, projektodawca uwzględnił również słuszne interesy pracowników uprawnionych do nieodpłatnego nabycia akcji, czego przejawem jest nowelizacja brzmienia art. 4b ust. 3 w taki sposób, aby objął on wszystkie przypadki zbycia akcji opisane w zmienianym ust. 1. na podobnej zasadzie uprawnienie to zostało zagwarantowane także w przypadku zbycia akcji realizowanego w oparciu o dodawany art. 69b.

Reasumując, należy stwierdzić, że projekt ustawy umożliwi rozszerzenie przypadków, w których dopuszczalna będzie komunalizacja spółki. Dotychczas bowiem, co do zasady, komunalizacja możliwa była jedynie w odniesieniu do spółek powstałych w drodze komercjalizacji. Jak słusznie zauważa projektodawca, samorządy lokalne realizują coraz więcej zadań z zakresu zaspokajania zbiorowych potrzeb ludności. Część tych zadań wykonywanych jest przy pomocy spółek. Często jednak profil działalności danej spółki przesądza o tym, że nie może ona „kierować się wyłącznie optymalizacją zysków”, dlatego też pełna prywatyzacja takiej spółki, „z uwagi na interes społeczny, jest niecelowa”. W tym wypadku kluczowe jest nie tyle pełne sprywatyzowanie takiej spółki, co raczej przekazanie władzy nad nią – właśnie na zasadzie komunalizacji – w ręce samorządu. Dziękuję.

Przemówienie senatora Zbigniewa Meresa w dyskusji nad punktem 16. porządku obrad

Przemówienie senatora Zbigniewa Meresa w dyskusji nad punktem 16. porządku obrad

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo!

Głównym celem ustawy o ratyfikacji Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Mołdawii o ubezpieczeniu społecznym, podpisanej w Warszawie dnia 9 września 2013 r., jest zapewnienie obywatelom tych państw gwarancji ochrony ubezpieczeniowej w przypadku przeniesienia miejsca zamieszkania lub zatrudnienia na terytorium drugiego państwa.

Umowa zmierza do zapewnienia gwarancji ochrony ubezpieczeniowej aktywnym zawodowo obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Mołdawii zmieniającym miejsce zatrudnienia lub zamieszkania na terytorium drugiego państwa oraz do umożliwienia koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w umawiających się państwach. Ponadto do celów zawarcia umowy należy zaliczyć realizację polskiej polityki migracyjnej zakładającej liberalizację zasad dostępu do polskiego rynku pracy dla cudzoziemców oraz udział Polski w inicjatywie Unii Europejskiej dotyczącej pogłębienia współpracy z Republiką Mołdawii.

Podkreślić należy, iż umowa została sporządzona z uwzględnieniem standardów międzynarodowych w dziedzinie zabezpieczenia społecznego; jej uregulowania zostały oparte na podstawowych zasadach koordynacji systemów: zasadzie równego traktowania, zasadzie zachowania praw nabytych oraz zasadzie sumowania okresów ubezpieczenia. Zawarcie umowy o ubezpieczeniu społecznym między RP a RM stanowiłoby dopełnienie działań w zakresie migracji zarobkowych i zapewniłoby obywatelom RM zatrudnionym w RP podstawy prawne ochrony ich praw z zakresu ubezpieczenia społecznego. Ma to istotne znaczenie w sytuacji rosnącego zainteresowania obywateli RM podejmowaniem zatrudnienia w RP oraz zainteresowania polskich pracodawców ich zatrudnianiem między innymi ze względu na bliskość geograficzną i kulturową naszych krajów. Dziękuję.