Narzędzia:

Petycja z dnia 9 grudnia 2020 r. w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej wyrażającej zgodę na ratyfikację przez Polskę Protokołu Fakultatywnego do Konwencji o Prawach Dziecka w sprawie procedury składania zawiadomień, przyjętego przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku w dniu 19 grudnia 2011 r. (P10-127/20)


Petycja zbiorowa wniesiona przez 20 organizacji pozarządowych, reprezentowanych przez Danutę Przywarę Prezesa Zarządu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.

Dotyczy: ratyfikacji przez Polskę Protokołu Fakultatywnego do Konwencji o Prawach Dziecka w sprawie procedury składania zawiadomień, celem wzmocnienia krajowych i regionalnych mechanizmów skargowych w zakresie praw dziecka.

Autorzy petycji podnoszą potrzebę ratyfikowania trzeciego protokołu dodatkowego do Konwencji o Prawach Dziecka, który został przez Polskę podpisany ale nie został ratyfikowany. Protokół Fakultatywny ustanawia istotny mechanizm ochrony praw dziecka, przyznając każdemu dziecku, grupie dzieci, a także innym osobom działającym w ich imieniu możliwość zawiadomienia Komitetu Praw Dziecka o naruszeniu praw przyznanych w Konwencji o Prawach Dziecka lub w Protokołach fakultatywnych.

W opinii wnoszących petycję, ratyfikowanie Protokołu pozwoliłoby dzieciom zakwestionować ograniczenie ich prawa do edukacji, pozbawienie kontaktu z rodzicami czy brak zapewnienia im ochrony przed przemocą. Autorzy petycji podnoszą też argument, że „nowa perspektywa ochrony praw dziecka, którą stwarza Protokół, może przybliżyć konwencyjny system ochrony praw dziecka, a także uczynić go znacznie efektywniejszym.”

17 grudnia 2020 r. petycja została skierowana do rozpatrzenia przez Komisję Praw Człowieka, Praworządności i Petycji.

16 czerwca 2021 r. Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji zapoznała się z postulatem petycji i przeprowadziła dyskusję, w której głos zabrali: Monika Szostak dyrektor Departamentu Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej, mec. Marcin Wolny z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i Mirosław Wróblewski dyrektor Zespołu Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego z biura Rzecznika Praw Obywatelskich.

W ocenie Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej podjęcie decyzji o ratyfikacji trzeciego Protokołu fakultatywnego do Konwencji o prawach dziecka, wymaga uprzedniej szczegółowej analizy skarg wnoszonych do Komitetu Praw Dziecka. Wśród spraw, w których Komitet do końca lutego 2021 r. stwierdził naruszenie postanowień Konwencji, tylko jedna dotyczyła obszaru prawa rodzinnego. Obecnie pięć spraw z zakresu prawa rodzinnego oczekuje na rozpatrzenie przez Komitet, wydane zalecenie zostaną dogłębnie przeanalizowane przez stronę polską. Przedstawicielka resortu podkreśliła, że brak ratyfikacji Protokołu nie oznacza jednak odstąpienia przez Polskę od gwarantowania praw przewidzianych przez Konwencję o prawach dziecka.

Mirosław Wróblewski z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich przekazał poparcie Rzecznika dla przedmiotowej petycji oraz podjęcia wspomnianej wyżej inicjatywy legislacyjnej.

Marcin Wolny z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, jako przedstawiciel wnoszących petycję, podkreślił znaczenie mechanizmu skargowego, wskazując na przypadki naruszeń i łamania praw dzieci w Polsce m.in. w zakresie niedostatecznego dostępu do pomocy psychiatrycznej i psychologicznej, niealimentacji, przemocy czy prawa do edukacji.

Senatorowie w głosowaniu odrzucili wniosek senatora Roberta Mamątowa o niepodejmowanie prac nad petycją. Jednocześnie senatorowie podjęli decyzję o zasięgnięciu opinii Rzecznika Praw Dziecka w sprawie zasadności postulatu petycji oraz o wystąpieniu do Biura Legislacyjnego Kancelarii Senatu o sporządzenie opinii prawnej dotyczącej możliwości podjęcia przez Senat prac przedmiotową inicjatywą.