Narzędzia:

17‒18 czerwca 2020 r.

legislacja 18.06.2020

17‒18 czerwca 2020 r. odbyło się 12. posiedzenie Senatu. Izba rozpatrzyła na nim 10 ustaw, do 7 wprowadziła poprawki. Zdecydowała o wniesieniu do Sejmu 2 projektów ustaw, podjęła okolicznościową uchwałę. Senator Maria Koc została wybrana na przewodniczącą Komisji Gospodarki Narodowej i Innowacyjności.

 

Ustawa o systemach homologacji typu UE i nadzoru rynku silników spalinowych przeznaczonych do maszyn mobilnych nieporuszających się po drogach – przyjęta z poprawkami

Zgodnie z wnioskiem Komisji Infrastruktury Izba jednomyślnie, głosami 97 senatorów, przyjęła z 2 poprawkami legislacyjnymi ustawę, uchwaloną przez Sejm na 12. posiedzeniu, 28 maja 2020 r., na podstawie projektu rządowego. Teraz do senackich zmian ustosunkują się posłowie.

Ustawa określa zadania organów administracji publicznej i innych podmiotów w zakresie homologacji typu UE i nadzoru rynku silników spalinowych przeznaczonych do maszyn mobilnych nieporuszających się po drogach (np. lokomotywy, maszyny budowlane, kosiarki, agregaty prądotwórcze). Zgodnie z ustawą, homologacji udzielał będzie dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego, a nadzór rynku sprawowany będzie przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska, prezesa Wyższego Urzędu Górniczego i organy Krajowej Administracji Skarbowej. Ustawa przewiduje również sankcje dla producenta, importera lub instalatora, który wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku wyrób niezgodny z wymaganiami.

 

Poprawki Senatu do ustawy o dodatku solidarnościowym przyznawanym w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID-19

Ustawa, która Sejm uchwalił z inicjatywy prezydenta na 12. posiedzeniu, 4 czerwca 2020 r., określa warunki nabywania prawa do dodatku solidarnościowego, wysokość oraz zasady jego przyznawania i wypłacania. Zakłada, że dodatek solidarnościowy będzie przysługiwać osobom, które w 2020 r. podlegały ubezpieczeniom społecznym przez łączny okres co najmniej 60 dni oraz z którymi po 15 marca 2020 r. rozwiązano umowę o pracę za wypowiedzeniem lub których umowa po tym dniu uległa rozwiązaniu z uwagi na termin, na jaki została zawarta. Dodatek w wysokości 1400 zł miesięcznie będzie przyznawany za okres od 1 czerwca do 31 sierpnia 2020 r. O dodatek będą mogły ubiegać się też osoby, które po utracie pracy nabyły prawo do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, nie będzie jednak można łączyć tych 2 świadczeń. Dodatku nie będzie też można łączyć z zasiłkiem chorobowym i świadczeniem rehabilitacyjnym. Prawo do dodatku solidarnościowego będą mieli również cudzoziemcy legalnie przebywający i pracujący w Polsce.

Okres pobierania dodatku solidarnościowego będzie wliczany do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych. Fakt pobierania dodatku będzie uprawniał do podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne będzie stanowiła wypłacona kwota dodatku solidarnościowego. Składki będzie opłacał w całości budżet państwa za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Zgodnie z ustawą, przyjmowaniem wniosków o dodatek i jego wypłacaniem ma zajmować się ZUS. Ponadto Rada Ministrów będzie mogła wydłużyć okres przyznawania dodatku. Dodatek solidarnościowy i koszty obsługi jego wypłaty będą finansowane ze środków Funduszu Pracy, zasilanego z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 lub w formie dotacji z budżetu państwa.

Ustawa przewiduje ponadto podwyższenie wysokości zasiłku dla bezrobotnych do 1200 zł przez pierwsze 90 dni posiadania prawa do zasiłku. W okresie kolejnych dni kwota zasiłku wzrośnie do 942,30 zł.

Komisja Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej oraz Komisja Budżetu i Finansów Publicznych wnosiły o przyjęcie ustawy z 4 poprawkami legislacyjnymi. Podczas dyskusji marszałek Tomasz Grodzki proponował podwyższenie dodatku solidarnościowego i zasiłku dla bezrobotnych do 1500 zł. Izba jednomyślnie, 99 głosami, poparła nowelę z 9 zmianami. Jak napisano w uzasadnieniu stanowiska Senatu, Izba uznała za właściwe zwiększenie dodatku solidarnościowego i zasiłku dla bezrobotnych. Jednocześnie zasiłek dla bezrobotnychw kwocie 1500 zł byłby wypłacany przez cały okres uprawniający do jego uzyskania.

Senackie poprawki rozpatrzy teraz Sejm.

 

Poprawki Senatu do ustawy o udzielaniu pomocy publicznej w celu ratowania lub restrukturyzacji przedsiębiorców

Izba, na wniosek Komisji Gospodarki Narodowej i Innowacyjności wprowadziła 45 poprawek do ustawy, uchwalonej z inicjatywy rządowej na 12. posiedzeniu Sejmu, 28 maja 2020 r., ustanawiającej formy pomocy publicznej dla przedsiębiorców doświadczających trudnej sytuacji ekonomicznej. Jedna z senackich poprawek umożliwia dofinansowanie zadań związanych ze wsparciem przedsiębiorców w związku z pandemią ze środków funduszu przeciwdziałania COVID-19 do 31 grudnia 2021 r. Kolejne zmiany umożliwią ministrowi właściwemu ds. gospodarki lub Agencji Rozwoju Przemysłu kontrolę wykorzystywania przez przedsiębiorcę pomocy zgodnie z jej przeznaczeniem i przestrzegania limitu wynagrodzeń. Dodano też przepis uzależniający pomoc na restrukturyzację udzielaną w formie pożyczki od ustanowienia stosownego zabezpieczenia przez przedsiębiorcę. Pozostałe senackie zmiany miały charakter legislacyjny, doprecyzowujący i redakcyjny. Senat jednomyślnie, 99 głosami, poparł ustawę z tymi poprawkami.

Ustawa, która trafi teraz ponownie do Sejmu, przewiduje, że przedsiębiorcy, w tym z sektora podstawowej produkcji rolnej, dotknięci skutkami pandemii, będą mieli możliwość zaciągnięcia kredytów o obniżonym oprocentowaniu. Dopłaty będą wypłacane przez Bank Gospodarstwa Krajowego ze środków nowo utworzonego Funduszu Dopłat do Oprocentowania. Ustawa przewiduje również wakacje kredytowe, które umożliwią zawieszenie spłaty kredytu maksymalnie do 3 miesięcy. Limit wydatków na pomoc wynosi 1,2 mld zł na 10 lat, licząc od ostatniego kwartału 2020 r., do 2029 r., po 120 mln zł rocznie.

Ustawa zakłada również pomoc w postaci tymczasowego wsparcia restrukturyzacyjnego, przyznawanego na okres do 18 miesięcy, jego wysokość będzie uzależniona każdorazowo od indywidualnej sytuacji przedsiębiorcy. Będzie udzielane jako kontynuacja pomocy na ratowanie – dodatkowa pożyczka lub samodzielny instrument. Tymczasowe wsparcie będzie przysługiwać przedsiębiorcom, którzy są w stanie samodzielnie przeprowadzić restrukturyzację, ale potrzebują wsparcia płynności finansowej, aby cały proces przebiegł skutecznie. Z tej formy pomocy będą mogły skorzystać wyłącznie mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa w ramach zatwierdzonego przez KE programu pomocowego.

Ostatnia forma wsparcia to pomoc na restrukturyzację, przeznaczona dla przedsiębiorców, którzy samodzielnie nie udźwignęliby restrukturyzacji, ale opracowali jej plan przywrócenia  rentowności. Przyznana środki mają służyć finansowaniu planu. Ustawa ogranicza wynagrodzenie kadry zarządzającej przedsiębiorstwa, które skorzysta z pomocy, do wysokości 400% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Nowe przepisy mają również chronić polskie przedsiębiorstwa, m.in. produkujące energię elektryczną, gaz, paliwa, leki, zajmujące się przetwórstwem żywności, przed wrogimi przejęciami przez inwestorów spoza UE. Transakcje nabycia znacznej liczby udziałów w tych firmach będą kontrolowane przez UOKiK.

Ustawa zawiera ponadto zmiany mające wesprzeć budżety jednostek samorząd terytorialnego (tzw. tarcza samorządowa), m.in. złagodzenie reguły finansowej. Pozwoli również wcześniej przekazać gminom raty w części oświatowej. Samorządy będą mogły przeznaczyć pieniądze z tzw. funduszu korkowego na przeciwdziałanie COVID-19 i wywołanych nim sytuacji kryzysowych. Bogate samorządy nie będą musiały wpłacać rat „janosikowego” w czerwcu i w lipcu, będą mogły uregulować te należności w równych ratach od sierpnia do grudnia 2020 r. wraz z ratami należnymi za te miesiące. Zgodnie z ustawą starostowie będą mogli udzielić jednorazowej pożyczki (do 5 tys. zł) na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej lub statutowej organizacji pozarządowej, m.in. związkom wyznaniowym, stowarzyszeniom jednostek samorządu terytorialnego czy spółdzielniom socjalnym. „Tarcza 4.0” umożliwia też zwolnienia z części opłaty za użytkowanie wieczyste przedsiębiorcom, którzy zostali dotknięci kryzysem, przesuwa termin płatności tegorocznej raty za użytkowanie wieczyste na 31 stycznia 2021 r. Wydłuża do 28 czerwca 2020 r. okres, w którym przysługuje zasiłek opiekuńczy. Przewiduje też ułatwienia przy przetargach dotyczących zamówień publicznych, m.in. obniża koszty udziału wykonawców w przetargach, zwalnia z obowiązku żądania wadium postępowania o szacunkowej wartości powyżej progów unijnych, ustala wysokość zabezpieczenia należytego wykonania umowy w wysokości nieprzekraczającej 5% wartości kontraktu. Nowe przepisy rozszerzają ponadto zakres przeznaczenia środków z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, m.in. podmioty, które poniosły wydatki w związku z realizacją zadań związanych ze zwalczaniem epidemii, będą mogły otrzymać zwrot wydatków z tego funduszu.

Ustawa rozszerza także możliwości zdalnego przeprowadzania niektórych czynności postępowania karnego, m.in. przesłuchania świadków, udziału podejrzanego w posiedzeniu w sprawie zastosowania tymczasowego aresztowania, zdalnego uczestnictwa w rozprawie. Wprowadza uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne, umożliwiające dłużnikowi podjęcie negocjacji z wierzycielami bez konieczności formalnego otwierania postępowania przez sąd, z jednoczesną ochroną przed egzekucją prowadzoną przez wierzycieli, działających indywidualnie.

Ustawa przewiduje również rozwiązania dotyczące rynku pracy, m.in. umożliwiające obniżenie wymiaru czasu pracy, ograniczające wysokość wypłacanych odpraw i odszkodowań. Doprecyzowuje też zasady wykonywania pracy zdalnej.

 

Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych ‒ przyjęta bez poprawek

Jednomyślnie, głosami 99 senatorów, Izba poparła bez poprawek nowelę, uchwaloną podczas 12. posiedzenia Sejmu, 28 maja 2020 r., na podstawie projektu rządowego. Taki wniosek przedstawiła Komisja Budżetu i Finansów Publicznych.

Ustawa, która trafi teraz do podpisu prezydenta, wprowadza katalog wyłączeń od stosowania reguły wydatkowej w związku z epidemią wirusa SARS-CoV-2. To rozwiązanie spójne z działaniami podjętymi w Unii Europejskiej, gdzie została uruchomiona tzw. generalna klauzula wyjścia, pozwalająca na przekroczenie limitów wynikających z reguł unijnych w zakresie zwalczania skutków związanych z epidemią. Wprowadzone rozwiązanie, umożliwiające zawieszanie stabilizującej reguły wydatkowej, ma pozwolić gospodarce na szybki powrót na ścieżkę rozwoju po kryzysie.

 

Ustawa o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej ‒ przyjęta bez poprawek

Nowelizacja, uchwalona przez Sejm na 12. posiedzeniu, 28 maja 2020 r., na podstawie projektu rządowego, zakłada zapewnienie Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) skutecznych mechanizmów nadzoru nad zakładami ubezpieczeń i zakładami reasekuracji z innych krajów UE działających w Polsce, prowadzącymi działalność transgraniczną. Ustawa wprowadza możliwość natychmiastowej i nadzwyczajnej interwencji KNF wobec tych zakładów ubezpieczeń w razie pilnej konieczności niezwłocznego usunięcia lub zapobieżenia naruszania interesów ubezpieczających, ubezpieczonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia. Podjęte środki mają mieć charakter zabezpieczający i obowiązywać do czasu podjęcia odpowiednich działań nadzorczych przez macierzysty organ nadzorczy.

KNF będą przysługiwać wszystkie uprawnienia przysługujące jej w stosunku do krajowych zakładów ubezpieczeń i reasekuracji, w tym również do wydania zakazu wykonywania na terytorium Polski działalności ubezpieczeniowej lub reasekuracyjnej.

Regulacje dotyczące terminów na wypłatę odszkodowania i odpowiedzialności w razie ich przekroczenia obejmują również zagraniczne zakłady ubezpieczeń.

Na wniosek Komisji Budżetu i Finansów Publicznych izba jednomyślnie, 98 głosami, zdecydowała o przyjęciu ustawy bez poprawek. Nowelizacja trafi teraz do podpisu prezydenta.

 

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku od towarów i usług, ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw ‒ przyjęta bez poprawek

Izba jednomyślnie, 98 głosami, poparła bez poprawek nowelizację, uchwaloną na 12. posiedzeniu Sejmu, 28 maja 2020 r., na podstawie projektu rządowego. Wnosiła o to Komisja Budżetu i Finansów Publicznych.

Ustawa, która zostanie teraz skierowana do podpisu prezydenta, implementuje unijne dyrektywy uszczelniające systemy podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie rozbieżności w kwalifikacji struktur hybrydowych dotyczących państw trzecich (tzw. dyrektywa ATAD2), zmiany w ustawie o VAT w zakresie określonym w dyrektywie 2018/1910. W ramach implementacji dyrektywy ATAD2 do polskiego systemu wprowadzone zostaną regulacje mające przeciwdziałać unikaniu opodatkowania i chronić państwa UE przed międzynarodową agresywną optymalizacją podatkową, np. kilkakrotnym odliczaniem tych samych płatności, kosztów lub strat od dochodu osiąganego w różnych krajach.

Nowela doprecyzowuje również obowiązujące przepisy w zakresie informacji o schematach podatkowych. Jest drugim etapem implementacji „dyrektywy MDR” (obowiązkowa automatyczna wymiana informacji w dziedzinie opodatkowania w odniesieniu do podlegających zgłoszeniu uzgodnień transgranicznych), która została podzielona na 2 etapy, pierwszy wszedł w życie 1 stycznia 2019 r. wraz z ustawą wprowadzającą w Polsce obowiązek raportowania o krajowych i międzynarodowych schematach podatkowych. Nowelizacja nakłada na szefa Krajowej Administracji Skarbowej  obowiązek przekazywania informacji o transgranicznych schematach podatkowych organom podatkowym innych państw członkowskich.

 

Poprawki Senatu do ustawy o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niektórych innych ustaw

Ustawa, uchwalona z inicjatywy rządu, na 12. posiedzeniu Sejmu, 28 maja 2020 r., realizuje zapisy „Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.)” i stanowi pierwszy etap reformy zarządzania rozwojem kraju. Nowe przepisy mają na celu m.in. uproszczenie i zwiększenie spójności systemu dokumentów strategicznych dotyczących zarządzania rozwojem kraju oraz zintegrowanie planowania społeczno-gospodarczego i przestrzennego. Zgodnie z nowelizacją, dokumenty strategiczne, łączące aspekty społeczne, gospodarcze i przestrzenne,będą przygotowywane na 3 poziomach zarządzania: krajowym, wojewódzkim i lokalnym. Na poziomie krajowym zrezygnowano z długookresowej strategii rozwoju kraju, zastępując ją średniookresową. Wprowadzono też nowe formy uzgadniania i koordynacji najważniejszych działań rozwojowych z samorządami. Są to: kontrakt programowy (powiązany z dofinansowaniem i warunkami wykorzystania środków unijnych), kontrakt sektorowy (uzgadnianie zakresu ukierunkowanych terytorialnie działań sektorowych podejmowanych przez właściwych ministrów w ich programach rozwoju) i porozumienie terytorialne (uzgadnianie i podejmowanie działań istotnych z punku widzenia społeczności lokalnych – gminy, kilku gmin lub powiatu). Nowelizacja przewiduje też fakultatywne przygotowywanie strategii rozwoju gminy i strategii rozwoju ponadlokalnego (dokument opracowany wspólnie przez gminy sąsiadujące i powiązane funkcjonalnie w zakresie dotyczącym ich terytorium). Zmiany umożliwią również przygotowanie dokumentów związanych z wykorzystaniem funduszy UE na lata 2021–27, czyli umowy partnerstwa i programów ją realizujących.

Ustawa rozszerza ponadto zadania ministra rozwoju regionalnego m.in. o wydawanie rekomendacji w zakresie projektu strategii rozwoju województwa, strategii rozwoju ponadlokalnego i gminy, prowadzenie analiz, prognoz i badań z zakresu polityki rozwoju.

Komisja Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej oraz Komisja Infrastruktury wnosiły o wprowadzenie do noweli 4 poprawek legislacyjnych. W trakcie dyskusji senator Ryszard Świlski zaproponował 3 zmiany. Pierwsza zakłada, że minimalna kwota dofinansowania przez samorząd województwa programu służącego realizacji umowy partnerstwa w zakresie polityki spójności nie dotyczyłaby środków beneficjentów programu. Druga przewiduje, że w negocjacjach porozumienia terytorialnego, jeśli nie jest jego stroną, uczestniczyłby przedstawiciel zarządu województwa. Trzecia poprawka likwiduje obowiązek określania w strategii rozwoju województwa modelu struktury funkcjonalno-przestrzennej województwa oraz ustaleń i rekomendacji w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej w województwie. Ustawę wraz z 7 poprawkami poparło 98 senatorów.

Do senackich zmian ustosunkują się teraz posłowie.

 

Ustawa o zmianie ustawy o substancjach chemicznych i ich mieszaninach oraz niektórych innych ustaw – przyjęta z poprawkami

Zgodnie z wnioskiem Komisji Zdrowia Izba jednomyślnie, 98 głosami, przyjęła z 2 poprawkami legislacyjnymi ustawę, uchwaloną przez Sejm na 12. posiedzeniu, 28 maja 2020 r., na podstawie przedłożenia rządowego. Nowela trafi teraz do Sejmu.

Ustawa dostosowuje przepisy do unijnego rozporządzenia, wprowadzającego obowiązek przekazywania danych o mieszaninach wprowadzanych do obrotu i sklasyfikowanych jako stwarzające zagrożenie na podstawie wywieranych skutków fizycznych lub działania na zdrowie. Wprowadza m.in. sankcje za nieprzestrzeganie zasad procesu rejestracji; będzie za to grozić kara do 200 tys. zł.

Zmiany dotyczą także obowiązków informacyjnych odnoszących się do mieszaninstwarzających zagrożenie. Informacje te są zbierane przez inspektora ds. substancji chemicznych, a po zmianach – prezesa Biura do spraw Substancji Chemicznych.

 

Poprawki Senatu do ustawy o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw

Nowelizacja, uchwalona przez Sejm na 12. posiedzeniu, 28 maja 2020 r., na podstawie projektu rządowego, ma na celu poprawę warunków kształcenia i zwiększenie liczby lekarzy specjalistów. Przewiduje m.in. szybsze przystępowanie lekarzy do egzaminów. Zostaną dopuszczone do niegoosoby, które ukończyły 10 semestrów z 6-letnich jednolitych studiów na kierunku lekarskim lub 8 semestrów z 5-letnich jednolitych studiów na kierunku lekarsko-dentystycznym. Egzamin będzie zawierał 70% pytań wybranych z publikowanej na stronie Centrum Egzaminów Medycznych bazy pytań i 30% nowych. Ustawa wprowadza zmiany dotyczące stażu podyplomowego. Staż, trwający nie krócej niż 12 miesięcy, będzie składał się z części stałej i zindywidualizowanej, złożonej z 3 wybranych dziedzin medycyny, a ponadto ze szkoleń w określonym w ustawie zakresie. Wprowadzono obowiązek wypełniania przez stażystę elektronicznej karty stażu podyplomowego za pomocą Systemu Monitorowania Kształcenia Pracowników Medycznych.

Nowela wprowadza nowe procedury realizacji szkolenia specjalizacyjnego we wszystkich dziedzinach medycyny oraz naboru lekarzy na specjalizacje, uwzględniając możliwość dostępu do wolnych miejsc specjalizacyjnych w skali kraju oraz ich rozdział pomiędzy lekarzy przystępujących do postępowania konkursowego na miejsca rezydenckie i pozarezydenckie. Wniosek o odbycie szkolenia może zawierać do 15 wariantów wyboru, obejmującego wskazanie dziedziny medycyny, województwa i trybu szkolenia. Nabór na szkolenia specjalizacyjne, z wykorzystaniem SMK, ma prowadzić Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego (CMKP). Wprowadzono nowe rozwiązania, jak lista rankingowa ogłaszana w SMK czy list intencyjny, w przyznawaniu punktów przy kwalifikowaniu na specjalizacje. Z kolei kierownikowi specjalizacji przyznano za pełnioną funkcję dodatek do wynagrodzenia (500 zł za 1. lekarza odbywającego specjalizację i 500 zł za kolejnego).Wprowadzono ponadto nowy, nieobligatoryjny egzamin państwowy – egzamin modułowy, do którego będzie można przystąpić po zakończeniu 1. roku modułu podstawowego lub specjalistycznego w danej dziedzinie medycyny.

Nowela przewiduje również uproszczenie trybu zatrudniania lekarzy specjalistów cudzoziemców spoza UE i nową ścieżkę nostryfikacji ich dyplomów. Będą oni musieli zaliczyć z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy organizowany przez Centrum Egzaminów Medycznych. Zmieniono ponadto przepisy dotyczące przeprowadzania eksperymentu medycznego.

Komisja Zdrowia proponowała wprowadzenie do ustawy 23 poprawek. Izba w wyniku głosowania przyjęła nowelę z 22 poprawkami (97 głosów za, 2 wstrzymujące się). Jedna z nich ma na celu rezygnację z uproszczonego trybu przyznawania prawa do wykonywania zawodu cudzoziemcowi niebędącemu obywatelem państwa członkowskiego UE. Jak napisano w uzasadnieniu, „przyjęte w ustawie rozwiązania uznano za nieprzekonujące, zarówno w zakresie zasad przyznawania tej grupie prawa do wykonywania zawodu, jak i skutków dla polskiego systemu ochrony zdrowia”. Senat za kontrowersyjne uznał też rozwiązanie polegające na przedstawianiu listu intencyjnego przez kandydata na szkolenie specjalizacyjne i przyjął poprawkę likwidującą go. Kolejna zmiana wydłuża do 14-dni urlop szkoleniowy dla lekarzy przed egzaminem specjalizacyjnym. Przywrócono też zapis z projektu rządowego dotyczący tzw. klauzuli sumienia. Oznacza to, że lekarz może powstrzymać się od wykonania świadczeń zdrowotnych niezgodnych z jego sumieniem, z pewnymi zastrzeżeniami, ale ma obowiązek odnotować ten fakt w dokumentacji medycznej. Lekarz wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy albo w ramach służby ma ponadto obowiązek powiadomienia o tym na piśmie przełożonego. Z kolei podmiot leczniczy, w ramach działalności którego powstrzymano się od wykonania świadczenia zdrowotnego, jest obowiązany wskazać lekarza lub podmiot, który zapewni możliwość wykonania tego świadczenia.

Do senackich poprawek ustosunkują się teraz posłowie.

 

Projekt ustawy o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz ustawy o scalaniu i wymianie gruntów

Izba 97 głosami, przy 1 – przeciw, zdecydowała o wniesieniu do Sejmu projektu ustawy i upoważniła senatora Adama Szejnfelda do reprezentowania stanowiska Senatu w dalszych pracach nad tym projektem.

Projekt ustawy, przygotowany z inicjatywy Komisji Ustawodawczej, dostosowuje przepisy do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 kwietnia 2019 r. (sygn. akt SK 21/17). Umożliwia stwierdzanie, że decyzja o zatwierdzeniu projektu scalania gruntów została wydana z naruszeniem prawa. Dzięki temu osoba poszkodowana będzie mogła żądać odszkodowania. Obecnie do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych nie stosuje się odpowiednich przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stała się ostateczna, upłynęło 5 lat.

 

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego

Senat w wyniku głosowania przyjął projekt ustawy i upoważnił senatora Wadima Tyszkiewicza do reprezentowania Izby w dalszych pracach nad nim (50 głosów za, 46 – przeciw, 2 wstrzymujące się). Inicjatorką zmian była Komisja Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej.

Projekt ustawy zakłada, że o zawieszeniu w czynnościach służbowych oskarżonych: wójta, burmistrza, prezydenta miasta, ich zastępców i pierwszych zastępców będzie decydował sąd, a nie jak obecnie – prokurator. Sąd miałby 24 godziny na rozpatrzenie wniosku prokuratora o zastosowanie środka zapobiegawczego i nie więcej niż 7 dni na rozpatrzenie zażalenia na postanowienie dotyczące zawieszenia w czynnościach służbowych, tak jak w przypadku zażalenia na tymczasowe aresztowanie.Doprecyzowano ponadto właściwość sądu rozpoznającego sprawę o zawieszeniu w czynnościach służbowych. Ma być to sąd rejonowy, w którego okręgu prowadzone jest postępowanie, a w wypadkach niecierpiących zwłoki także inny sąd rejonowy.

 

Poprawki Senatu do ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych na zapewnienie płynności finansowej przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19

Ustawa, uchwalona przez Sejm podczas 12. posiedzenia, 4 czerwca 2020 r., na podstawie projektu rządowego, przewiduje, że przedsiębiorcy, w tym z sektora podstawowej produkcji rolnej, dotknięci skutkami pandemii będą mieli możliwość zaciągnięcia kredytów o obniżonym oprocentowaniu. Dopłaty będą wypłacane przez Bank Gospodarstwa Krajowego ze środków nowo utworzonego Funduszu Dopłat do Oprocentowania. Środki funduszu mają pochodzić m.in. z wpłat z budżetu państwa, odsetek od lokat okresowo wolnych środków w bankach, z wpływów z inwestycji środków w papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski czy z wpłat z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19. Pomoc w formie dopłat do odsetek kredytów będzie można łączyć np. z pomocą de minimis czy gwarancjami. Umowy kredytu z dopłatą będą mogły być zawierane do 31 grudnia 2020 r.

Wprowadzane przepisy dotyczące wakacji kredytowych umożliwią zawieszenie spłaty kredytu maksymalnie do 3 miesięcy. Dotyczyć ono będzie też osób, które straciły pracę lub główne źródło dochodu po 13 marca 2020 r.

Ustawa wprowadza także przepisy chroniące polskie przedsiębiorstwa przed wrogimi przejęciami przez inwestorów spoza UE. Transakcje nabycia znacznej liczby udziałów w krajowych firmach, np. związanych z produkcją energii elektrycznej, gazu, paliw, leków, zajmujących się przetwórstwem żywności, będą kontrolowane przez UOKiK. Ochrona obejmie przedsiębiorstwa, których przychód na terenie Polski przekroczył 10 mln euro.

Ustawa zawiera ponadto zmiany mające wesprzeć budżety jednostek samorząd terytorialnego (tzw. tarcza samorządowa). Przewiduje złagodzenie reguły finansowej. Pozwoli również wcześniej przekazać gminom raty w części oświatowej. Samorządy będą mogły przeznaczyć pieniądze z tzw. funduszu korkowego na przeciwdziałanie COVID-19 i wywołanych nim sytuacji kryzysowych. Bogate samorządy nie będą musiały wpłacać rat za „janosikowe” w czerwcu i w lipcu, ale w równych ratach od sierpnia do grudnia 2020 r. wraz z ratami należnymi za te miesiące.

„Tarcza 4.0” przyznaje przedsiębiorcom, którzy zostali dotknięci kryzysem, możliwość zwolnienia z części opłaty za użytkowanie wieczyste. Przesuwa też termin płatności tegorocznej raty za użytkowanie wieczyste na 31 stycznia 2021 r. Prawo do zwolnienia firm z części opłat otrzymały również samorządy.

Ustawa zakłada także możliwość skorzystania z wakacji kredytowych – maksymalnie do 3 miesięcy. Wydłuża do 28 czerwca 2020 r. okres, w którym przysługuje zasiłek opiekuńczy. Rada Ministrów może, w celu przeciwdziałania COVID-19, określić dłuższy okres pobierania zasiłku opiekuńczego niż wskazany dla poszczególnych grup osób uprawnionych i w zależności od funkcjonowania poszczególnych placówek.

„Tarcza 4.0” przewiduje też ułatwienia przy przetargach dotyczących zamówień publicznych, m.in. obniża koszty udziału wykonawców w przetargach, postępowania o szacunkowej wartości powyżej progów unijnych zwalnia z obowiązku żądania wadium, wprowadza obowiązek zapłaty wynagrodzenia w częściach lub udzielania zaliczek w wypadku dłuższych umów (powyżej 12 miesięcy) o udzielenie zamówienia publicznego, znosi obowiązek nakładania kar umownych, jeżeli dana firma nie może wykonać zlecenia w związku z pandemią. Ustala też wysokość zabezpieczenia należytego wykonania umowy w wysokości nieprzekraczającej 5% wartości kontraktu.

Nowe przepisy usprawniają wdrożenie Pracowniczych Planów Kapitałowych i rozszerzają zakres przeznaczenia środków z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, m.in. podmioty, które poniosły wydatki w związku z realizacją zadań związanych ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką i zwalczaniem skutków choroby COVID-19, będą mogły otrzymać zwrot wydatków z tego funduszu.

Ustawa rozszerza ponadto możliwości zdalnego przeprowadzania niektórych czynności postępowania karnego, m.in. przesłuchania świadków, udziału podejrzanego w posiedzeniu w sprawie zastosowania tymczasowego aresztowania, zdalnego uczestnictwa w rozprawie. Ustawa wprowadza również uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne, umożliwiające dłużnikowi podjęcie negocjacji z wierzycielami bez konieczności formalnego otwierania postępowania przez sąd, ale z jednoczesną ochroną przed egzekucją prowadzoną przez wierzycieli, działających indywidualnie.

Zgodnie z ustawą starostowie będą mogli udzielić jednorazowej pożyczki (do 5 tys. zł) na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej lub statutowej organizacji pozarządowej, m.in. związkom wyznaniowym, stowarzyszeniom jednostek samorządu terytorialnego czy spółdzielniom socjalnym.

Ustawa wprowadza również rozwiązania dotyczące rynku pracy, m.in. umożliwiające obniżenie wymiaru czasu pracy, ograniczające wysokość wypłacanych odpraw i odszkodowań. Doprecyzowuje też zasady wykonywania pracy zdalnej.

Komisje: Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej, Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej oraz Budżetu i Finansów Publicznych wniosły o wprowadzenie 100 poprawek do ustawy, ich mniejszość – 10. Podczas debaty zgłosili je też senatorowie: Grzegorz Bierecki, Ryszard Bober, Jacek Bury, Artur Dunin, Zygmunt Frankiewicz, Beniamin Godyla, Agnieszka Gorgoń-Komor, Janusz Gromek, Danuta Jazłowiecka, Kazimierz Kleina, Agnieszka Kołacz-Leszczyńska, Wojciech Konieczny, Tadeusz Kopeć, Jan Filip Libicki, Gabriela Morawska-Stanecka, Adam Szejnfeld, Ryszard Świlski i Wadim Tyszkiewicz. Senat wprowadził 126 spośród 155 zgłoszonych ogółem poprawek do ustawy. Uznał m.in., że dopłaty powinny być dokonywane do kredytów, w odniesieniu do których nie ma zaległości w spłacie. Podmiotem udzielającym dopłaty, stanowiącej pomoc publiczną dla przedsiębiorcy, powinien być, zdaniem Senatu, Bank Gospodarstwa Krajowego. Senatorowie poparli także szereg poprawek związanych z restrukturyzacją kredytów, mających zapobiegać kryzysom w małych bankach spółdzielczych. Izba opowiedziała się za tym, by samorządy przez wszystkie miesiące, w których straciły co najmniej 20% dochodów w stosunku do analogicznego okresu 2019 r., nie płaciły tzw. janosikowego. Senat postanowił również, aby do dochodów, które jednostka samorządu terytorialnego może uzyskać, nie zaliczać skutków finansowych udzielenia ulg podatkowych i ulg w spłacie zobowiązań podatkowych na podstawie przepisów szczególnych, wydanych w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo stanu klęski żywiołowej. Izba wprowadziła także poprawki, które umożliwią odliczenia podatnikom wspierającym podmioty wykonujące działalność leczniczą, Agencję Rezerw Materiałowych i Centralną Bazę Rezerw Sanitarno-Przeciwepidemicznych w związku z epidemią COVID-19, jeśli przekazanie darowizny nastąpiło z udziałem organizacji pożytku publicznego. Senat uznał też, że szeroko rozumiane instytucje kultury powinny mieć możliwość uzyskania świadczeń na rzecz ochrony swoich miejsc pracy. Wprowadził ponadto poprawki rozszerzające możliwość korzystania z rozwiązań zawartych w „tarczy 4.0” przez organizacje pozarządowe. Przesunął również o 1 rok termin wprowadzania pracowniczych planów kapitałowych w jednostkach samorządu terytorialnego. Senatorowie zdecydowali także o dodaniu rozwiązania zwiększającego przejrzystość zamówień udzielanych w związku z pandemią. Inne poprawki Senatu dotyczą ochrony polskich firm przed wrogim przejęciem. Izba zdecydowała również, aby limit odprawy, odszkodowania albo innego świadczenia wypłacanego w związku z rozwiązaniem stosunku pracy na podstawie ustawy nie miał zastosowania wobec osób powyżej 65. roku życia i  przechodzących na emeryturę w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii. Wprowadziła też poprawkę ograniczającą możliwość składania wniosków o zawieszenie wykonania umowy kredytowej najpóźniej do 30 września 2020 r. Oświadczenie o utracie pracy albo źródła dochodów kredytobiorca, ubiegający się o zawieszenie wykonania umowy kredytowej,  ma składać pod rygorem odpowiedzialności karnej. Izba uznała ponadto, że zmiana przepisów kodeksów: wykroczeń, karnego i postępowania karnego, postępowania cywilnego, prawa o ustroju sądów powszechnych oraz prawa budowlanego nie powinna następować w trybie tzw. tarczy 4.0 i wykreśliła z niej przepisy zmieniające te ustawy. Przyjęła również szereg poprawek doprecyzowujących.

Do zmian wprowadzonych przez Senat ustosunkuje się teraz Sejm.

 

Uchwała o znaczeniu edukacji europejskiej

Izba 51 głosami, przy 45 – przeciw i 1 wstrzymującym się, podjęła uchwałę, w której apeluje o wzmożenie istniejących działań i podejmowanie nowych inicjatyw na rzecz edukacji o Unii Europejskiej, w tym również o ojcach założycielach projektu europejskiego: Konradzie Adenauerze, Alcide de Gasperi i Robercie Schumanie. Jak wyjaśniono, chodzi o intensyfikację popularyzowania wiedzy o integracji europejskiej i objęcie nią wszystkich grup wiekowych i zawodowych oraz wszystkie regiony kraju. „Edukacja dla Europy to nauczanie o funkcjonowaniu w zjednoczonej Europie i korzystaniu z jej dobrodziejstw, a także o wspólnych, inspirowanych przez chrześcijaństwo, wartościach cywilizacji europejskiej, ich wzmacnianiu i kultywowaniu” – napisano w uchwale. Apel skierowany jest do wszystkich jednostek nauczania i wychowania, nauczycieli i wychowawców, samorządów wszystkich szczebli, organizacji pozarządowych i mediów.

Projekt uchwały został wniesiony przez senatora Michała Kamińskiego.

Zobacz inne aktualności Przejdż do wszystkich aktualności

Prace w komisjach senackich – 12 sierpnia 2020 r.

Obradowały komisje senackie

Marszałek Grodzki: Senat przyjmie rezolucję w sprawie Białorusi

Podczas rozpoczętego we wtorek, 11 sierpnia br. trzydniowego posiedzenia Senat przyjmie rezolucję w sprawie wydarzeń na Białorusi. Poinformował o tym na briefingu prasowym przed rozpoczęciem obrad Marszałek Senatu RP prof. Tomasz Grodzki.

14. posiedzenie Senatu – pierwszy dzień

Przerwa w obradach do 12 sierpnia 2020 r. do 10.30