Narzędzia:

21 lipca 2021 r.

21.07.2021

Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji rozpatrzyła jawną roczną informację Prokuratora Generalnego o łącznej liczbie osób, wobec których został skierowany wniosek o zarządzenie kontroli i utrwalania rozmów lub wniosek o zarządzenie kontroli operacyjnej. Senatorowie zapoznali się też z informacją Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o działalności w 2020 r. Policji, Biura Nadzoru Wewnętrznego oraz Służby Ochrony Państwa.

Podczas posiedzenia informację Prokuratora Generalnego przedstawiła jego zastępczyni Beata Marczak. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy – Prawo o prokuraturze Prokurator Generalny przedstawia Sejmowi i Senatowi jawną roczną informację o łącznej liczbie osób, wobec których został skierowany wniosek o zarządzenie kontroli i utrwalania rozmów lub wniosek o zarządzenie kontroli operacyjnej, ze wskazaniem liczby osób, co do których: 1) sąd zarządził kontrolę i utrwalanie rozmów lub kontrolę operacyjną, 2) sąd odmówił zarządzenia kontroli i utrwalania rozmów lub kontroli operacyjnej, 3) wniosek o kontrolę operacyjną nie uzyskał zgody prokuratora, z wyszczególnieniem liczby osób w wymienionych kategoriach, co do których o kontrolę operacyjną wnioskował właściwy organ.

Z przedstawionych przez Prokuratora Generalnego danych wynika, że w 2020 r. uprawnione organy skierowały wobec 6537 osób wnioski o zarządzenie kontroli i utrwalanie rozmów lub wnioski o zarządzenie kontroli operacyjnej, przy czym wobec 6384 osób sąd zarządził kontrolę i utrwalanie rozmów lub kontrolę operacyjną, wobec 35 osób sąd odmówił przeprowadzenia kontroli, w wypadku 118 osób wnioski o kontrolę operacyjną nie uzyskały zgody prokuratora.

Prokuratura przedstawiła dane, z których wynika, że  w 2020 r. poszczególne organy wnioskowały o kontrolę operacyjną wobec następującej liczby osób: Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego – 214, Centralne Biuro Antykorupcyjne – 298, Krajowa Administracja Skarbowa – 16, Policja – 5364, Służba Kontrwywiadu Wojskowego – 133, Straż Graniczna – 328, Żandarmeria Wojskowa – 87. Wniosków o zarządzenie kontroli operacyjnej nie skierował w 2020 r. Inspektor Nadzoru Wewnętrznego, a także Służba Ochrony Państwa.

Wśród najważniejszych spraw, co do których były kierowane wnioski o podjęcie działań operacyjnych, znalazły się wnioski dotyczące szpiegostwa, terroryzmu, korupcji, handlu ludźmi, uprowadzeń, poważnych przestępstw gospodarczych. Wśród przyczyn odmowy sądu i prokuratora na zarządzenie kontroli i utrwalenie rozmów lub zarządzenie kontroli operacyjnej wskazano brak podstaw prawnych, podstaw faktycznych, a w pojedynczych przypadkach brak obu podstaw.

Dane zawarte w informacji przedstawionej komisji praw człowieka zostały poddane analizie porównawczej, z której wynika, że nie odbiegają one znacząco od danych z lat ubiegłych.

W trakcie dyskusji senatorowie pytali m.in. o dane dotyczące operacyjnego wykorzystania oprogramowania Pegasus. Senator Aleksander Pociej zwrócił się o wyjaśnienie, czy zaprezentowane dane dotyczą też spraw, gdy działania operacyjne poprzedzają złożenie wniosku o wydanie zgody na przeprowadzenie kontroli.

Odpowiadając, prokurator Aleksander Tomaszuk z Prokuratury Krajowej wyjaśnił, że dane obejmują wnioski skierowane zarówno w trybie zwykłym, jak i w trybie bez zbędnej zwłoki. Działania operacyjne, w zależności od charakteru sprawy, mogą być prowadzone w długim okresie i dopiero ich wynik może stanowić podstawę do przedłożenia wniosku w celu prowadzenia działań w sprawie. Jak wskazał prokurator Paweł Opitek, organy uprawnione do prowadzenia zadań kontrolno-operacyjnych działają w ramach określonych przez ustawę pól eksploatacyjnych, które wyznaczają zakresy działania, a nie wskazują na konkretne środki techniczne.

Podczas posiedzenia senatorowie zapoznali się też z informacją o działalności w 2020 r. Policji, Biura Nadzoru Wewnętrznego oraz Służby Ochrony Państwa, którą przedstawił dyrektor Departamentu Porządku Publicznego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i AdministracjiMariusz Cichomski. Dane zawarte w dokumencie przygotowanym przez resort wskazują, że organy Policji uprawnione do wnioskowania o działania operacyjne dotyczące przestępstw określonych w art. 19 ust. 1–21 ustawy o Policji zarejestrowały 10 555 wniosków i zarządzeń o zastosowanie kontroli operacyjnej, z czego 171 z nich nie uzyskało zgody. Ogółem w 2020 r. zarządzono 9984 kontroli operacyjnych, które zarządza się na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, z możliwością jednorazowego przedłużenia tego okresu o kolejny kwartał, co miało miejsce w 1422 wnioskach. W 1471 przypadkach uzyskano dowody do procesu karnego. Ponadto w 2020 r. Policja, prowadząc działania operacyjne, wnioskowała o ujawnienie danych stanowiących tajemnicę skarbową, bankową czy zawodową; akceptację sądu uzyskały 504 wnioski z 630 złożonych. W 2020 r. Biuro Nadzoru Wewnętrznego i Służba Ochrony Państwa nie korzystały z nadanych im uprawnień w tym zakresie.

W trakcie dyskusji senatorowie wskazywali, że dane prezentowane w sprawozdaniach Prokuratora Generalnego i MSWiA są odmienne i trudno je porównać. Jak wyjaśnił przedstawiciel MSWiA, dane zawarte w prezentowanym przez niego sprawozdaniu opisują wnioski o przeprowadzenie kontroli konkretnych urządzeń, sprawozdanie Prokuratura Generalnego odnosi się zaś do analizy wniosków o kontrolę osób.

Senator Aleksander Pociej zwrócił uwagę, że liczba prowadzonych kontroli w stosunku do przypadków, w których uzyskano dowody dla potrzeb procesu karnego, jest znacząco inna. Zatem tylko niewielki procent osób, w stosunku do których potwierdziły się zarzuty, został poinformowany o prowadzanych działaniach operacyjnych. Pozostałe osoby takich informacji nie uzyskują.

Zobacz inne aktualności Przejdż do wszystkich aktualności

21 lipca 2021 r.

Komisja Śr5odowiska rozpatrzyła nowelizację prawa wodnego

20 lipca 2021 r.

Senatorowie z Komisji Kultury i Środków Przekazu przystąpili do rozpatrzenia nowelizacji ustawy o Instytucie Solidarności i Męstwa imienia Witolda Pileckiego.

20 lipca 2021 r.

Komisje: Gospodarki Narodowej i Innowacyjności oraz Środowiska zaproponują przyjęcie bez poprawek ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw.