Narzędzia:

Prace w komisjach senackich – 7 kwietnia 2021 r.

legislacja edukacja i kultura 07.04.2021
Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji (fot. Marta Marchlewska-Wilczak, Kancelaria Senatu)

Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji podjęła dwie inicjatywy ustawodawcze. Projekt nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego, realizujący postulat zawarty w petycji P10-09/20, przewiduje wprowadzenie zakazu przesłuchiwania pełnomocników stron postępowania w charakterze świadka. Drugi projekt ustawy zmieniający niektóre ustawy w związku z objęciem prawem do zasiłku pogrzebowego nowej grupy uprawnionych zakłada, że zasiłek pogrzebowy byłby przyznawany osobie lub innym podmiotom, jak np. pracodawca, dom pomocy społecznej czy gmina, które poniosły koszty pogrzebu martwo urodzonego dziecka, dla którego sporządzono kartę zgonu. Projekt ustawy dotyczący tej kwestii został wniesiony do Sejmu przez Senat IX kadencji, ale prace nad nim nie zostały zakończone.

Komisja nie zakończyła rozpatrywania petycji: P9-29/19 (postulat m.in. ograniczenia katalogu osób mogących zostać pełnomocnikami członków spółdzielni), P10-26/19 (wniosek o opracowanie projektu ustawy regulującej problematykę reprywatyzacji nieruchomości), P10-34/19 (postulat przyznania 10-procentowej ulgi w transporcie publicznym dla zasłużonych honorowych dawców krwi i szpiku kostnego), P10-38/20 (wniosek o bezpłatne przejazdy koleją dla osób odznaczonych odznaką Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu). Komisja zwróci się w ich sprawie do odpowiednich ministerstw.

Senatorowie postanowili nie kontynuować prac nad petycjami: P9-16/19 (postulat przyznania pierwszeństwa także pieszemu zbliżającemu się do przejścia dla pieszych), P10-12/19 (wniosek o zmianę niekorzystnego sposobu waloryzacji składek emerytalnych i kapitału początkowego dla osób przechodzących na emeryturę w czerwcu), P10-30/19 (postulat zniesienia uprawnienia prokuratora generalnego do wniesienia kasacji ze względu na orzeczenie przez sąd niewspółmierności kary), P10-34/20 (postulat podwyższenia z 4 do 7 tys. wysokości zasiłku pogrzebowego).

Komisja Nauki, Edukacji i Sportu zarekomenduje Izbie przyjęcie bez poprawek ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe.

Przedstawiając nowelizację, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji i Nauki Tomasz Rzymkowski poinformował, że wprowadza ona dwie zasadnicze zmiany, regulujące kwestie edukacji domowej: likwiduje rejonizację, czyli obowiązek przypisania ucznia do szkoły w województwie jego zamieszkania, a także wymóg uzyskiwania opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej przed rozpoczęciem edukacji domowej.

Zgodnie z przepisami  rodzic może wystąpić o zgodę na prowadzenie edukacji domowej swojego dziecka i wybrać szkołę, do której zostaje ono formalnie przypisane. Dziecko uczy się w domu, korzystając ze wsparcia szkoły. Na koniec każdego roku nauki uczeń w szkole, do której jest przypisany, zdaje egzaminy, klasyfikujące do promocji do następnej klasy. Otrzymuje świadectwo jak inni uczniowie uczący się w tej szkole.

Zabierając głos w dyskusji senator Bogdan Zdrojewski podkreślił, że nowelizacja ułatwi edukację domową dzieci polskich za granicą. Pozytywnie ocenił także ustalenie daty wejścia tej ustawy w życie na 1 lipca 2021 r.

Komisja Zdrowia wysłuchała informacji na temat Krajowej Sieci Kardiologicznej, którą przedstawił Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia senator Waldemar Kraska. Zapowiedział on wdrożenie pilotażowego programu sieci w województwie mazowieckim na przełomie kwietnia i maja br., a następnie w kilku kolejnych województwach. Eksperci kardiolodzy zaproszeni do udziału w posiedzeniu komisji poparli tę koncepcję, prezentując jednocześnie liczne uwagi dotyczące jej wprowadzania w życie.

Wiceminister Kraska zaprezentował główne założenia pilotażu. Jak powiedział, jest on przeznaczony dla pacjentów z opornym nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, wadami zastawkowymi oraz zaburzeniami rytmu i przewodzenia. Celem pilotażu jest przyspieszenie i uproszczenie diagnostyki. W ciągu 30 dni od zgłoszenia pacjenta musi być zapewniona diagnostyka – skierowanie z poziomu lekarza podstawowej opieki zdrowotnej do ośrodka kardiologicznego, który opracuje diagnozę, ustali plan leczenia i wyznaczy koordynatora dla pacjenta. W programie będzie wykorzystywana telemedycyna, powstanie także infolinia kardiologiczna. Jednym z efektów programu ma być maksymalne wykorzystanie ośrodków kardiologicznych, które nie zużywają swego potencjału do świadczenia usług. Głównym koordynatorem pilotażu będzie Narodowy Instytut Kardiologii im. kardynała Stefana Wyszyńskiego – Państwowy Instytut Badawczy. Program ma trwać 25 miesięcy (organizowanie sieci potrwa cztery miesiące, realizacja – 18, a wyciąganie wniosków – trzy).

Prof. Tomasz Hryniewiecki z Narodowego Instytutu Kardiologii im. kardynała Stefana Wyszyńskiego – Państwowego Instytutu Badawczego zwrócił uwagę na ważne elementy pilotażu, takie jak przygotowanie ścieżki dla pacjenta czy poprawa opieki ambulatoryjnej w poradniach przyszpitalnych pozwalająca na uniknięcie hospitalizacji. Wyraził nadzieję, że dzięki budowie sieci nastąpi przyspieszenie rozpoznania i dostępu do najnowocześniejszych terapii. Poinformował, że budowa sieci kardiologicznej nie będzie odwzorowaniem sieci onkologicznej, która jest często krytykowana. Dodał, że projekt sieci zakłada bezlimitowe leczenie pacjentów, bez ograniczeń związanych z ryczałtem. Przygotowywany jest też narodowy program chorób układu krążenia z naciskiem na profilaktykę i prewencję, a sieć kardiologiczna będzie jego elementem.

Prof. Adam Witkowski z Instytutu Kardiologii im. Prymasa Tysiąclecia Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie-Aninie oświadczył, że sieć kardiologiczna jest potrzebna, należałoby jednak uzupełnić ją o sieć kardiologii inwazyjnej, program koordynowanej opieki po zawale, a także programy leczenia hiperlipidemii, profilaktykę u dzieci i młodzieży. Jego zdaniem, działania te mogą doprowadzić do obniżenia śmiertelności, zwłaszcza nadumieralności mężczyzn, zmniejszenia liczby hospitalizacji i redukcji kosztów. Mówił on, że sieć jest strukturą logistyczną, która ułatwi poruszanie się pacjentów po skomplikowanym systemie, ale konieczna jest jej integracja z istniejącymi programami i tymi, które zostaną wprowadzone, tak, aby zapewnić opiekę globalną.

Prof. Paweł Buszman ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach uważa, że w Polsce koncentrujemy się na leczeniu powikłań, a mniej na profilaktyce i wczesnej diagnostyce. Tymczasem największym zabójcą jest według niego choroba wieńcowa, która jest za późno rozpoznawana. Proponował, aby ustalić, czy wysiłek włożony w budowanie sieci, dodatkowe koszty i trud służby medycznej przełoży się na zmniejszenie wskaźników śmiertelności i zapadalności na niewydolność serca.

Prof. Katarzyna Mizia-Stec ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach była zaniepokojona olbrzymim wyzwaniem, jakie stwarza sieć na wszystkich poziomach referencyjnych, jej zdaniem też przy takiej skali potrzebna jest większa liczba ośrodków koordynujących. Zwróciła ponadto uwagę, że doświadczenia pilotażu w woj. mazowieckim będą niezwykle istotne. 

Wiceminister Zdrowia Waldemar Kraska dziękując za cenne uwagi oraz wsparcie dla programu krajowej sieci kardiologicznej i jej pilotażu, zapewnił, że pilotaż posłuży nie tylko do testowania rozwiązań, ale też do ich modyfikacji.

Podsumowując posiedzenie, przewodnicząca Komisji Zdrowia senator Beata Małecka-Libera przypomniała, że odbyło się ono na prośbę środowiska kardiologicznego. Jednocześnie wyraziła ubolewanie, że takiej rozmowy na forum ekspertów nie było wcześniej. Wskazała ona trzy elementy, na które przy ocenie pilotażu trzeba zwrócić uwagę: efektywność programu, a co za tym idzie mierniki jego oceny,  uwzględnienie mniejszych ośrodków kardiologicznych w sieci z powodu zapewnienia dostępności usług oraz szybka diagnostyka, profilaktyka i czynniki ryzyka. Zapewniła, że komisja będzie się pilotażowi przyglądać i oceni go, wysłuchując głosów pacjentów.

Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji wysłuchała „Informacji o działalności Rzecznika Praw Obywatelskich oraz o stanie przestrzegania wolności i praw człowieka i obywatela w roku 2020”. Informację przedstawił Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar. Podkreślił, że 2020 r. był bezprecedensowy dla świata i Polski. Pandemia doprowadziła do kryzysu na wielu płaszczyznach życia kraju – kryzysu w ochronie zdrowia czy kryzysu wymiany gospodarczej. Rzecznik zaznaczył, że rząd nie wprowadził stanu klęski żywiołowej i w związku z tym nakładane na obywateli rozmaite ograniczenia nie miały podstawy prawnej. Dlatego do Biura RPO wpływały skargi. Podkreślił, że brak tej podstawy prawnej powoduje, że sądy kwestionują nakładane mandaty i kary. Do RPO wpływały skargi na utrudniony dostęp do usług medycznych, na dramatyczną sytuację w domach opieki społecznej, na problemy z edukacją zdalną dzieci i młodzieży. Obywatele zwracali się do RPO także ze sprawami związanymi z kwarantanną, izolacją czy przekraczaniem granic.  

Rzecznik zwrócił także uwagę na szereg naruszeń praw człowieka przy organizacji wyborów prezydenckich w Polsce. Wskazał m.in. na zmianę zasad organizacji wyborów w trakcie trwania procesu wyborczego, na bezprawne przekazanie danych wyborców Poczcie Polskiej, naruszenie biernego prawa wyborczego.

Mówił też o ważnych, jak podkreślał, z punktu widzenia praw i wolności obywatelskich, protestach, strajkach i demonstracjach, które przetoczyły się przez Polskę w minionym roku i skargach obywateli na naruszanie procedur przez policję w trakcie ich trwania.

Zwracał też uwagę, że Biuro RPO zaangażowane było w minionym roku w sprawy związane z kryzysem praworządności w Polsce. Podkreślił, że działania Komisji Weneckiej, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Marsz Tysiąca Tóg i działania RPO wstrzymały działalność Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

Adam Bodnar podkreślił, że doceniając wysiłki rządu na rzecz obywateli i przedsiębiorców dotkniętych pandemią w postaci tarcz antykryzysowych, nie uszło uwadze Biura RPO, że przy okazji wprowadzane są zmiany prawa, nie mające nic wspólnego z ochroną obywateli - np. wprowadzono możliwość używania paralizatorów przez służbę więzienną.

Rzecznik wyraził zadowolenie, że instytucja RPO cieszy się rosnącym zaufaniem obywateli. W sytuacji narastającego kryzysu do Biura Rzecznika wpłynęła bowiem rekordowa liczba spraw – 72 428, czyli blisko 20% więcej niż w roku 2019, co jest odzwierciedleniem skali potrzeb obywateli. W ocenie Adama Bodnara widzą oni w tej instytucji swojego obrońcę, powiernika i doradcę. Zgodnie z badaniem CBOS z kwietnia 2020 r., na które powołał się Rzecznik, 64% obywateli ufa jego urzędowi.

Rzecznik podkreślił, że utrzymanie dotychczasowego statusu Rzecznika Praw Obywatelskich jest coraz trudniejsze. Wskazał na niewystarczające środki na funkcjonowanie Biura oraz na brak poczucia stabilizacji związany z problemami z wyłonieniem przez Parlament kolejnego Rzecznika.

Przewodniczący Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji senator Aleksander Pociej podziękował Rzecznikowi za sprawozdanie, za zaangażowanie, za bezstronność i za to, że – w jego ocenie – miał odwagę, mimo niesprzyjających warunków, bronić słabszych. Dziękował także za to, że patrzył władzy na ręce i że dzięki RPO obywatele rozumieją, że instytucje międzynarodowe stoją na straży praw człowieka także w Polsce.

 

Zobacz inne aktualności Przejdż do wszystkich aktualności

W Senacie dyskutowano o przyszłości transportu publicznego w Polsce

Powstanie zespół, który zajmie się pracami nad inicjatywą legislacyjną dotyczącą ustawy o zbiorowym transporcie publicznym

Spotkanie Marszałka Senatu RP z ambasadorem Rumunii

W dniu 22 kwietnia 2021 r. pożegnalną wizytę złożył Marszałkowi Senatu RP prof. Tomaszowi Grodzkiemu kończący misję dyplomatyczną w Polsce ambasador Rumunii, Ovidiu Dranga.

Prace w komisjach senackich – 22 kwietnia 2021 r.

Obradowała Komisja Nadzwyczajna ds. Klimatu.