Narzędzia:

20. posiedzenie Senatu ‒ pierwszy dzień

11.01.2021
Fot. M. Józefaciuk, Kancelaria Senatu

11 stycznia 2021 r. zakończył się pierwszy dzień 20. posiedzenia Senatu. Izba rozpatrzyła m.in. ustawę budżetową na rok 2021. Porządek obrad został rozszerzony o drugie czytanie projektu uchwały na zakończenie Roku Świętego Jana Pawła II. Marszałek Senatu poinformował, że porządek może zostać rozszerzony także o punkty: drugie czytanie projektu rezolucji w sprawie wzmocnienia współpracy ze Stanami Zjednoczonymi oraz drugie czytanie uchwały w sprawie zmiany Regulaminu Senatu.

Izba rozpatrzyła:

Ustawę budżetową na rok 2021 (projekt rządowy), która zakłada, że dochody budżetu państwa wyniosą 404,5 mld zł, wydatki 486,8 mld zł, a deficyt ‒ 82,3 mld zł. Deficyt sektora finansów publicznych, według metodologii UE, ma się utrzymać na poziomie ok. 6% PKB, a dług sektora instytucji rządowych i samorządowych (definicja UE) ‒ 64,1% PKB. W budżecie środków europejskich zakłada się dochody w wysokości 80,5 mld zł, wydatki 87,3 mld zł, a deficyt ‒ 6,9 mld zł. Zgodnie z założeniami w ujęciu realnym PKB wzrośnie o 4%, ceny towarów i usług konsumpcyjnych o 1,8%, przeciętny roczny fundusz wynagrodzeń o 2,8%, a spożycie prywatne, w ujęciu nominalnym, o 6,3%. Zaplanowano dochody z podatku od sprzedaży detalicznej w wysokości 1,5 mld zł i z zysku NBP ‒1,3 mld zł. Według Ministerstwa Finansów budżet na 2021 r. przygotowano z zastosowaniem stabilizującej reguły wydatkowej. Zawiera środki na finansowanie m.in. programu „Rodzina 500+” (41,0 mld zł), „Dobry Start” (1,4 mld zł), zadań w ramach Funduszu Solidarnościowego, potrzeb obronnych Polski na poziomie zwiększonym do 2,2% PKB, zadań w zakresie mieszkalnictwa i transportu lądowego (infrastruktura drogowa i krajowe pasażerskie przewozy kolejowe), a także na zwiększenie nakładów na ochronę zdrowia oraz wydatków w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki.

Komisja Budżetu i Finansów Publicznych rekomenduje Izbie wprowadzenie 20 poprawek do ustawy budżetowej, większość zaproponowały senackie komisje. Komisja Zdrowia wniosła o dofinansowanie kwotą 80 mln zł zadań w zakresie epidemiologii i zwalczania chorób zakaźnych; przeznaczenie 100 mln zł na zakup dla Państwowego Ratownictwa Medycznego sprzętu i wyposażenia do walki z COVID-19, a także 100 mln zł dla Państwowej Inspekcji Sanitarnej na walkę z COVID-19. Komisje: Regulaminowe, Etyki i Spraw Senatorskich oraz Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą zaproponowały zwiększenie o 10 mln zł budżetu Kancelarii Senatu i przeznaczenie tych środków na realizację zadań w zakresie opieki nad Polonią i Polakami za granicą. Komisja Regulaminowa, Etyki i Spraw Senatorskich wniosła o zwiększenie budżetu Kancelarii Senatu o 738 tys. na remonty oraz przyznanie dotacji w wysokości 3 mln zł Europejskiemu Centrum Solidarności. Propozycja Komisji Spraw Zagranicznych i Unii Europejskiej to utworzenie rezerwy celowej w wysokości 10 mln zł na pomoc dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego w Białorusi oraz pomoc dla osób represjonowanych przez władze Białorusi. Komisja budżetu zarekomenduje także poprawki zgłoszone przez senatorów demokratycznej większości. Senatorowie Beata Małecka-Libera i Paweł Arndt wnieśli o skreślenie przepisu umożliwiającego uzyskanie przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji rekompensaty w wysokości 1 mld 950 mln zł z tytułu utraconych w 2021 r. wpływów z opłat abonamentowych. Zaproponowali przeznaczenie 4 mld zł na dodatki do wynagrodzeń dla pracowników podmiotów leczniczych, wykonujących świadczenia zdrowotne chorym na COVID-19 lub osobom podejrzanym o zakażenia wirusem SARS-CoV-2; przeznaczenie 1 mld 950 mln zł na dofinansowanie leczenia chorób nowotworowych i układu sercowo-naczyniowego, 120 mln zł na leczenie związane z powikłaniami po COVID-19 i 80 mln zł na psychiatrię dziecięcą. Poprawki senatorów: Pawła Arndta, Marka Borowskiego, Leszka Czarnobaja i Kazimierza Kleiny zwiększają o 2 mld 500 mln zł środki na podwyżki dla nauczycieli, o 300 mln zł  środki na zakup pomocy dydaktycznych i sprzętu do nauczania zdalnego dla uczniów, a o 3 mln 300 tys. zł ‒ budżet Rzecznika Praw Obywatelskich. Senatorowie zaproponowali też przeznaczenie 95 mln zł na dodatki do emerytur dla członków Ochotniczych Straży Pożarnych po 10 latach społecznej służby, a 30 mln zł ‒ na przeciwdziałanie dyskryminacji i przemocy, w tym przemocy w rodzinie. Ci sami senatorowie i wicemarszałkini Gabriela Morawska-Stanecka wnieśli poprawkę, aby 100 mln zł przeznaczyć na program leczenia niepłodności metodą zapłodnienia pozaustrojowego (in vitro). Senatorowie Krzysztof Kwiatkowskie i Paweł Arndt zaproponowali utworzenie programu wieloletniego „Funkcjonowanie kół gospodyń wiejskich” z kwotą 22 mln zł.

W trakcie dyskusji liczne zastrzeżenia do ustawy budżetowej zgłosili senatorowie Koalicji Obywatelskiej. Zdaniem senator Beaty Małeckiej-Libery pandemia COVID-19 obnażyła wszystkie słabości polskiego systemu ochrony zdrowia. Jak podkreśliła, wyzwaniem w tym roku będzie nie tylko walka z epidemią i zaszczepienie Polaków, ale także walka z zapaścią służby zdrowia. „Rok 2021 musi być rokiem przełomowym dla ochrony zdrowia, ale muszą być na to dodatkowe środki” – przekonywała. Z opinią tą zgodził się senator Marek Borowski. Przypomniał, że rząd zobowiązał się do stopniowego zwiększania wydatków na ochronę zdrowia aż do 6% PKB. Według niego w tym roku potrzebne jest jednorazowe, dodatkowe wsparcie finansowe służby zdrowia. W tym kontekście senator Marek Borowski odniósł się do założeń makroekonomicznych ustawy budżetowej. Wskazał na zaniżone, jego zdaniem, wpływy z podatków, przede wszystkim z VAT. Niedoszacowane są też: tempo wzrostu PKB, wpłata z zysku NBP do budżetu i wskaźnik inflacji. Z kolei senator Krzysztof Kwiatkowski zapewnił, że wszystkie proponowane przez komisję budżetu i senatorów poprawki do ustawy budżetowej są racjonalne, odpowiedzialne i mają pokrycie w dochodach budżetu. W ocenie senatora Krzysztofa Mroza ustawa budżetowa nie zasługuje na tak dużą krytykę. Wskazał, że mimo trudnej sytuacji na świecie założony został na ten rok jeden z najszybszych wzrostów gospodarczych w Unii Europejskiej, bo o ok. 4%. Podkreślił, że zaplanowano wzrost o 11,6 mld zł na służbę zdrowia i zostały podtrzymane wszystkie wprowadzone świadczenia, takie jak: program 500+, leki dla seniorów i 13. emerytura. Senator Grzegorz Bierecki negatywnie ocenił przyjmowanie poprawek zwiększających wydatki w oparciu o niepewne przewidywania zwiększenia dochodów i to teraz, gdy trudno przewidzieć dalszy rozwój pandemii.

Ustawę o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (projekt rządowy), która przewiduje zwiększenie wsparcia dla pracodawców prowadzących zakłady aktywności zawodowej, którzy w związku z COVID-19 odnotowują spadek przychodów z działalności gospodarczej. Zgodnie z nowelą pracodawca, który prowadzi zakład aktywności zawodowej, będzie mógł się ubiegać o refundację kosztów zarówno wynagrodzenia niepełnosprawnego pracownika, jak i należnych składek oraz podatków. Osoby prowadzące placówki pieczy zastępczej będą musiały zapewnić personelowi odpowiedni poziom informacji o aktualnym stanie prawnym, a także monitorować zaopatrzenie w środki ochrony osobistej i szybko reagować w razie ich braków. Nowela zapewnia też świadczenia integracyjne dla uczestników centrów integracji społecznej objętych kwarantanną lub izolacją w warunkach domowych. Zmiany zakładają ponadto możliwość płacenia bonem turystycznym za 1-dniowe imprezy turystyczne, nieobejmujące noclegu. Nowela przewiduje również wsparcie dla przewoźników przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej w transporcie drogowym i przekazywanie im środków finansowych za miesiące obowiązywania ograniczeń w przemieszczaniu się środkami publicznego transportu zbiorowego.

Ustawę o rezerwach strategicznych (projekt rządowy), która ma na celu przebudowę systemu rezerw strategicznych. Przewiduje, że Agencja Rezerw Materiałowych, pozostająca w gestii ministra właściwego ds. energii, zostanie zastąpiona Rządową Agencją Rezerw Strategicznych (RARS), nadzorowaną przez premiera. W sytuacjach kryzysowych RARS będzie mogła dokonywać szybkich zakupów z pominięciem przepisów o zamówieniach publicznych. Ustawa poszerza też zakres zadań, które dotychczas wykonywała Agencja Rezerw Materiałowych, i zwiększa katalog asortymentu rezerw. Premier będzie miał prawo nieodpłatnie udostępnić określony specjalistyczny sprzęt techniczny, np. na wsparcie celów społecznych lub przedsięwzięć gospodarczych, w szczególności związanych z budową, modernizacją lub remontem infrastruktury. RARS będzie natomiast mogła udostępniać nieodpłatnie albo odpłatnie maszyny lub urządzenia stanowiące część specjalistycznego asortymentu technicznego rezerw strategicznych, a odpłatnie ‒ asortymenty medyczne na cele związane z ochroną zdrowia.

Ustawę o rozliczaniu ceny lokali lub budynków w cenie nieruchomości zbywanych z gminnego zasobu nieruchomości (projekt rządowy), tzw. ustawę lokal za grunt. Ma ona na celu większe wykorzystanie gruntów pod budownictwo mieszkaniowe, ograniczenie barier w prowadzeniu działalności inwestycyjnej i zwiększenie jej skali, a także wsparcie samorządów gminnych w wypełnianiu zadań, w tym realizacji polityki mieszkaniowej. Zakłada, że gmina za oddanie gruntu pod budowę mieszkań ma otrzymać od inwestora część lokali. Inwestor będzie się rozliczać z samorządem bez naliczania swojej marży, częściowo w formie pieniężnej. Będzie mógł swobodnie dysponować mieszkaniami, które nie zostaną przekazane gminie, a także wybudować budynek mieszkalny na działce pozyskanej od gminy lub wyremontować już istniejący. Inne przewidywane formy inwestowania z wykorzystaniem nieruchomości gminnych to np. uzyskiwanie przez gminy mieszkań położonych w innych lokalizacjach lub powierzchni niemieszkalnych, np. na działalność wychowawczą, zdrowotną, kulturalną. Ustawa wprowadza też tzw. grant na infrastrukturę (np. na drogę, żłobek, przedszkole) dla gmin, które zaangażują się w tworzenie mieszkań komunalnych i w formule TBS lub we współpracę z inwestorami na zasadach „lokal za grunt”.

Zobacz inne aktualności Przejdż do wszystkich aktualności

Prace w komisjach senackich – 11 stycznia 2021 r.

Obradowały komisje: Ustawodawcza, Gospodarki Narodowej i Innowacyjności oraz Zdrowia

Prace w komisjach senackich – 5 stycznia 2021 r.

Obradowały komisje senackie, m.in. kultury, zdrowia, gospodarki, praw człowieka, budżetu.