Rozwiń język: pl
 
 
Senat Rzeczypospolitej Polskiej

Wydarzenia

Prace w komisjach senackich – 25 czerwca 2020 r.

Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji zadecydowała, że zasięgnie opinii Ministerstwa Sprawiedliwości i Rzecznika Praw Obywatelskich co do celowości kontynuacji prac nad petycją dotyczącą zmiany art. 523 paragraf 1a ustawy – Kodeks postępowania karnego, postulującą usunięcie możliwości wniesienia kasacji przez Prokuratora Generalnego ze względu na orzeczenie przez sąd niewspółmierności kary.  Jest to petycja indywidualna wniesiona przez osobę fizyczną. Jej autor  uważa, że przepisy w obecnym kształcie zakłócają równość stron postępowania. Jego zdaniem, jest to tym bardziej znaczące, ponieważ ustawodawca nie zdecydował się na przyznanie uprawnienia do składania kasacji opartej wyłącznie na zarzucie niewspółmierności kary zarówno stronie, jak i Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Sądzi on, że nieprzyznanie takich samych kompetencji RPO jest tym bardziej zastanawiające, że oba te organy mają prawo do składania tzw. kasacji nadzwyczajnej opartej na art. 521 k.p.k.

Komisja opowiedziała się za zawieszeniem na trzy miesiące prac nad petycją dotyczącą nowelizacji ustaw: z 6 września 2001 r.  Prawo farmaceutyczne oraz z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, której celem jest uregulowanie zasad rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych.  Komisja zwróci się w tej sprawie do Ministerstwa Zdrowia, ponieważ z informacji przekazanych przez jego przedstawiciela oraz przedstawiciela Związku Miast Polskich wynika, że w resorcie trwają prace prowadzące do częściowego rozwiązania problemów poruszonych w petycji. Jest to petycja zbiorowa wniesiona przez Związek Miast Polskich. Jej autorzy  postulują, aby ustawowo określić zasady czasu pracy aptek ogólnodostępnych  i w ten sposób zapewnić dostępność świadczeń w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy. Obecnie problem ten jest regulowany przez akty prawa miejscowego stanowione przez samorząd powiatowy, który jednak nie posiada żadnych instrumentów prawnych pozwalających na egzekucję tych przepisów. W praktyce oznacza to, że wyznaczone apteki dyżurujące pozostają zamknięte, a przyczyna tego ma przede wszystkim podłoże ekonomiczne.

Komisja zdecydowała, że będą kontynuowane prace nad petycją dotyczącą nowelizacji ustawy z 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, mającą na celu objęcie zasłużonych dawców krwi i szpiku kostnego ulgą w transporcie publicznym. Jest to petycja indywidualna wniesiona przez osobę fizyczną. Jej autor postuluje nadanie zasłużonym honorowym dawcom krwi i szpiku kostnego 10-procentowej ulgi w opłacie za przejazdy komunikacją publiczną. Uważa on, że osoby, które dobrowolnie oddają krew, powinny być dodatkowo uhonorowane, gdyż poświęcają się dla dobra innych ludzi. Ponadto nowa ulga może motywować społeczeństwo do regularnego oddawania krwi.  Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że trwają prace nad szczególnym uhonorowaniem dawców, którzy oddali 30-50 litrów krwi. Ministerstwo Infrastruktury wyraziło natomiast obiekcje wobec petycji, twierdząc, że w Polsce system ulg w transporcie publicznym osiągnął gigantyczne rozmiary.  W związku z tym komisja zwróci się do nich o opinie w sprawie petycji.  

Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji oraz Komisja Ustawodawcza przeprowadziły pierwsze czytanie projektu nowelizacji ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Senatorowie jednogłośnie przyjęli ten projekt z jedną poprawką.

Projekt ustawy stanowi realizację postulatu, zawartego w petycji wniesionej do Senatu na początku tego roku przez Helsińską Fundację Praw Człowieka, regulującego kwestię umieszczania nieletniego w schronisku dla nieletnich oraz przedłużania okresu pobytu nieletniego w schronisku. Petycja realizuje wytyczne Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w tej sprawie.

W projekcie nowelizacji proponuje się: dodanie przepisu nakładającego na sąd obowiązek kontroli zasadności pobytu nieletniego w schronisku co trzy miesiące, także po skierowaniu sprawy na rozprawę, nałożenie obowiązku wydawania każdorazowo osobnego postanowienia o przedłużeniu pobytu w schronisku dla nieletnich, zawierającego uzasadnienie i wskazanie okoliczności za wydaniem takiego rozstrzygnięcia, także po skierowaniu sprawy na rozprawę, wprowadzenie procedury umożliwiającej kontrolę instancyjną decyzji sądu o przedłużeniu stosowania środka.

Szczególnym mankamentem dotychczasowych uregulowań, według  ETPCz, było  automatyczne przedłużanie pobytu w schronisku dla nieletnich przy jednoczesnym braku odrębnego orzeczenia sądu w tej kwestii, ale również brak wskazania konkretnego terminu, na który takie pozbawienie wolności następowało. Dodatkowo, skutkiem braku odrębnego postanowienia w kwestii pozbawienia nieletniego wolności była niemożność jego zaskarżenia (odwołania się).

Senatorowie wprowadzili do projektu poprawkę mówiącą o tym, że sąd z urzędu uzasadnia postanowienie o umieszczeniu nieletniego w schronisku oraz postanowienie o każdorazowym przedłużeniu pobytu w schronisku dla nieletnich, a także postanowienie sądu drugiej instancji wydane w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia na takie postanowienie, w wyniku którego nieletni zostanie umieszczony w schronisku dla nieletnich lub nastąpi przedłużenie stosowania tego środka.

Senat w minionej kadencji wniósł w tej sprawie projekt ustawy do Sejmu, ale w związku z zasadą dyskontynuacji prac legislacyjnych pracy nie zakończono.

Na marginesie dyskusji o tym projekcie ustawy senator Kazimierz Michał Ujazdowski zaproponował, by na forum połączonych komisji senackich raz w roku odbywała się debata nt. skuteczności resocjalizacji w zakładach karnych i schroniskach dla nieletnich. „Chodzi o to, by ocenić politykę państwa w tym zakresie”  – wyjaśnił senator.

Komisje przeprowadziły pierwsze czytanie projektu nowelizacji ustawy – Kodeks postępowania karnego.  Ma on na celu uproszczenie procedury karnej w zakresie możliwości wnoszenia przez pokrzywdzonego subsydiarnego aktu oskarżenia. Komisje z 2 poprawkami przyjęły ten projekt.

Projektowana nowelizacja ustawy zainspirowana została stanowiskiem Rzecznika Praw Obywatelskich, który zwrócił uwagę na zaostrzenie przesłanek umożliwiających wniesienie przez osobę pokrzywdzoną przestępstwem subsydiarnego aktu oskarżenia, które wprowadziła nowela z 2019 r.

Przed nowelą z 2019 r. jeśli prokurator umorzył postępowanie przygotowawcze lub odmówił jego wszczęcia, pokrzywdzony mógł zaskarżyć to postanowienie do sądu. W przypadku uchylenia postanowienia prokuratora przez sąd i ponownego podjęcia identycznego rozstrzygnięcia przez prokuratora, pokrzywdzony mógł wnieść subsydiarny akt oskarżenia bezpośrednio do sądu.

Po nowelizacji z 2019 r. droga do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia została wydłużona. Jeśli bowiem prokurator ponownie wyda postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub jego umorzeniu, postanowienie to winno zostać zaskarżone do prokuratora nadrzędnego. Dopiero w przypadku wydania przez prokuratora nadrzędnego postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia prokuratora podległego, aktualizuje się prawo pokrzywdzonego do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia. W nowym brzmieniu przepisu konieczność dwukrotnego (a nie, jak dotychczas, jednokrotnego) zaskarżenia decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia lub umorzeniu postępowania znacznie wydłuża cały proces z perspektywy pokrzywdzonego.

Komisje opowiedziały się za  przywróceniem brzmienia stosownego przepisu sprzed  nowelizacji  z 2019 r.

Senatorowie wprowadzili do projektu m.in. poprawkę, która pozwala pokrzywdzonemu wnieść akt oskarżenia do sądu w razie powtórnego wydania postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania, w terminie miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia o tym postanowieniu.

Komisje przeprowadziły pierwsze czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz ustawy – Kodeks karny wykonawczy. Celem projektu jest dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Trybunał orzekł, że art. 87 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny w zakresie, w jakim nakłada na sąd obowiązek połączenia kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności oraz wymierzenia kary łącznej pozbawienia wolności po dokonaniu zamiany kary ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności, jest niezgodny z Konstytucją.

Artykuł ten przesądzał, że w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności sąd wymierza karę łączną pozbawienia wolności, przyjmując, że miesiąc ograniczenia wolności równa się 15 dniom pozbawienia wolności. Wyjątek od powyższego mechanizmu wymiaru kary łącznej wynikał jedynie z art. 87 § 2 k.k., wedle którego sąd może orzec jednocześnie kary łączne pozbawienia wolności oraz ograniczenia wolności, o ile tylko pierwsza z nich nie przekroczy 6 miesięcy, zaś kara łączna ograniczenia wolności – 2 lat.

Komisja Ustawodawcza zaproponowała nadanie nowego brzmienia art. 87 k.k. tak, że celowość podjęcia decyzji o zamianie kary ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności w procesie wymiaru kary łącznej pozostawiona jest uznaniu sądu. Przepis stanowi wyjątkową podstawę rozstrzygania o połączeniu kar jednostkowych węzłem kary łącznej. Proponowane rozwiązanie legislacyjne  koncentruje się na wyposażeniu sądów w taki instrument,  który pozwoli na dokonanie oceny zasadności wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności.

Komisje  zawiesiły prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych czynów zabronionych, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz nad projektem ustawy o zmianie ustawy – Prawo o notariacie.

Komisja Ustawodawcza z poprawkami przyjęła projekt uchwały w 100. rocznicę śmierci wielkiego polskiego chirurga Ludwika Rydygiera.


 

Komisja Praw Człowieka,...
Komisja Praw Człowieka,...
Komisja Praw Człowieka,...
Komisja Praw Człowieka,...
Komisja Praw Człowieka,...
Komisja Praw Człowieka,...
Komisja Praw Człowieka,...
Komisja Praw Człowieka,...
Komisja Praw Człowieka,...
Komisja Praw Człowieka,...
Komisja Praw Człowieka,...
Komisja Praw Człowieka,...
realizacja: Ideo powered by: CMS Edito