Rozwiń język: pl
 
 
Senat Rzeczypospolitej Polskiej
Iategorie w dziale

Komisje senackie

Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Konferencja poświęcona roli samorządu terytorialnego, rolniczego i związków rolniczych w rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich

27 maja 2015

27 maja 2015 r., w 25. rocznicę pierwszych wyborów do rad gmin, w ramach obchodów Roku Samorządu Terytorialnego Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi zorganizowała w Senacie konferencję „Rola samorządu terytorialnego, rolniczego i związków rolniczych w rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich – 25 lat doświadczeń”.

Otwierając spotkanie, przewodniczący komisji rolnictwa senator Jerzy Chróścikowski przypomniał, że Senat ma szczególny tytuł prawny, by mówić, iż odrodzenie samorządu jest jego dziełem. Zdaniem senatora samorządność to jeden z największych sukcesów polskich przemian. Uwolniła obywatelską energię Polaków i pozwoliła wspólnotom lokalnym współuczestniczyć i współdecydować w sprawach publicznych, zmieniła polskie wsie i miasteczka. Jak mówił, nie ma nowoczesnej demokracji bez sprawnego i silnego samorządu. Senator przypomniał także, że obecnie trwa dyskusja nad znaczeniem samorządu i potrzebą ewentualnych reform. Bez względu jednak na jej wynik, samorządy i związki zawodowe mają i będą miały kluczowe znaczenie dla stabilizacji i dalszego rozwoju kraju. To one decydują o tym, jak się żyje Polakom. Według senatora Ireneusza Niewiarowskiego odrodzenie samorządu terytorialnego w Polsce należy uznać za zmianę rewolucyjną, o charakterze ustrojowym, która wykorzystała szansę na wolność, jaką przyniosły wybory 4 czerwca 1989 r. Jak przypomniał senator, przy Okrągłym Stole komuniści nie zgodzili się na odbudowę samorządu, bo zdawali sobie sprawę z jej konsekwencji. Także w obozie „Solidarności” po zapoznaniu się z katastrofalnym stanem państwa pojawiły się głosy o sensie reformy samorządowej. I wtedy właśnie Senat już na swoim 2. posiedzeniu podjął decyzję o przywróceniu samorządu terytorialnego. Senator Ireneusz Niewiarowski przypomniał jednocześnie, że „Solidarność” Rolników Indywidualnych oddała do samorządu kilkanaście tysięcy działaczy. Była to ogromna danina związku na rzecz Polski samorządnej. I warto dziś za to tym ludziom podziękować. Dzięki nim Polska zmieniła się w sposób trwały, nieodwracalny i demokratyczny.

Podczas konferencji kompetencje jednostek samorządu terytorialnego w zakresie rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich omówił wicedyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Paweł Ściański. Jak przypomniał, wskutek reformy samorządy przejęły kompetencje dotyczące rolnictwa i obszarów wiejskich, m.in. w kwestii ładu przestrzennego, gospodarki terenami i ochrony środowiska. To samorząd odpowiada za przekształcanie terenów rolnych na cele nierolnicze. Jak podkreślił Paweł Ściański, przed administracją samorządową stoi obecnie kolejne wyzwanie. Od jej sprawności zależy w dużym stopniu wykorzystanie środków Unii Europejskiej przyznanych Polsce na lata 2014–20 i realizacja regionalnych programów operacyjnych, programu operacyjnego dla rozwoju Polski wschodniej, programu operacyjnego „Wiedza, Edukacja, Rozwój” oraz działań samorządowych podjętych w ramach programu operacyjnego „Infrastruktura i środowisko”. Administracja samorządowa uczestniczyć będzie także w realizacji „Programu rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014–2020”. Samorządom wojewódzkim powierzono wykonywanie działań o charakterze regionalnym dotyczącym rozwoju infrastruktury technicznej, odnowy wsi oraz scaleń gruntów rolnych, a także wdrażanie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (RLKS) i programu LEADER.

O roli samorządu terytorialnego w przygotowywaniu aktów prawnych Unii Europejskiej dotyczących rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich mówił Jerzy Zająkała, wójt Łubianki, wiceprzewodniczący grupy politycznej Europejskich Konserwatystów i Reformatorów w Europejskim Komitecie Regionów. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę, że opiniowanie legislacji Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji Europejskiej dotyczącej rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich odbywa się w większości w ramach konsultacji fakultatywnych i z inicjatywy własnej Komitetu Regionów. Dlatego należy zabiegać o zapewnienie obligatoryjności tych konsultacji. Pożądana wydaje się także bliższa współpraca sprawozdawców Komitetu Regionów i Parlamentu Europejskiego na wczesnym etapie prac. Obecnie trwają negocjacje w sprawie nowych warunków umowy dotyczącej współpracy między tymi dwoma ciałami przedstawicielskimi. Zdaniem Jerzego Zająkały pożądana jest także bliższa współpraca polskich członków Komitetu Rozwoju z parlamentem i rządem w sprawie ustalania priorytetów rozwojowych we wszystkich dziedzinach aktywności komitetu w celu zbieżnego i wspólnego zabiegania o sprawy ważne dla Polski i Polaków.

Szanse i zagrożenia finansowania rolnictwa i rozwoju wsi przez samorząd terytorialnyprzedstawił prof. Eugeniusz Ruśkowski, kierownik Katedry Finansów Publicznych i Prawa Finansowego na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku. Za podstawowe szanse w tej kwestii uznał on fundusz sołecki i przygotowanie wprowadzenia reformy podatków samorządowych, polegającej m.in. na zastąpieniu podatku rolnego podatkiem dochodowym, obejmującym przychody z działalności rolniczej i leśnej, a także podatkiem majątkowym, obejmującym grunty leśne i rolne. Wśród zagrożeń prof. Eugeniusz Ruśkowski wskazał natomiast naruszanie zasady adekwatności w finansowaniu zadań samorządowych, negatywny wpływ wskaźnika zadłużenia na możliwości rozwojowe jednostek samorządu terytorialnego, w tym na pozyskiwanie środków unijnych, a także koncepcję wprowadzenia obowiązku opracowania budżetu zadaniowego w jednostkach samorządu terytorialnego.

O współpracy jednostek samorządu terytorialnego ze związkami i organizacjami rolniczymi i izbami rolniczymi mówił poseł Jan Krzysztof Ardanowski, zastępca przewodniczącego sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Podkreślił m.in. potrzebę stanowczego zgłaszania swoich postulatów przez organy przedstawicielskie rolników. Przypomniał, że zarówno nasz kraj, jak i cały świat czekają coraz większe konflikty między funkcjami rolnymi i nierolnymi obszarów wiejskich. To m.in. problem decyzji o wyłączaniu coraz większych powierzchni z produkcji rolnej. Zdaniem posła polskiemu rolnictwu potrzebna jest wspólna platforma podejmowania decyzji w sprawach rolnictwa przez związki i organizacje rolnicze, jednoznacznie wskazana reprezentacja rolników. Niestety, takiej funkcji nie pełnią izby rolnicze, przerwany został również proces uspołecznienia doradztwa rolniczego. Dalsze tworzenie nowych fasadowych ciał powoduje, że nadal trwa rywalizacja i pogłębiają się konflikty między nimi. Dotyczy to także reprezentowania naszych rolników w organizacjach międzynarodowych, jak np. w COPA-COGECA. Za niezbędne poseł Jan Krzysztof Ardanowski uznał, by o kształcie polskiej wsi współdecydowały organy przedstawicielskie rolników. W tym celu konieczne są jednak konsolidacja związków zawodowych i organizacji działających w tym obszarze, ich odpartyjnienie oraz zdecydowanie mniejsze upolitycznienie samorządów. Jak przypomniał poseł, polityka to troska o dobro wspólne, a nie o dobro własnej partii. Niestety, w Polsce do tego jeszcze bardzo daleka droga.

 zapis video cz. 1.

 zapis video cz. 2.

Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
realizacja: Ideo powered by: CMS Edito