SenatRzeczypospolitejPolskiej

Mądra konsolidacja mediów polskich na Litwie oraz  atrakcyjna prezentacja i szeroki dostęp  do  polskiej kultury  w tym kraju to kierunki, w których powinny podążać te media - mówiono 24 listopada 2012 r. podczas konferencji w Senacie poświęconej  problemom  mediów polskojęzycznych na Litwie. Organizatorem konferencji była senacka Komisja Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą oraz sejmowa Komisja Kultury i Środków Przekazu. Moderatorami paneli dyskusyjnych były senator Barbara Borys-Damięcka oraz poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska.

W liście skierowanym do uczestników konferencji marszałek Sejmu Ewa Kopacz podkreśliła, że „..dla mniejszości polskiej dostęp do środków masowego przekazu w języku narodowym to sprawa priorytetowa, to możliwość stałego kontaktu z językiem ojczystym i kulturą narodową”. Dodała, że „potrzebny jest konsekwentny plan wspierania polskich mediów na Litwie w poczuciu odpowiedzialności za tamtejszą mniejszość narodową”. ”Potrzebna jest kompleksowa ocena sytuacji i sformułowanie konkretnych wniosków, które służyć będą z jednej strony budowaniu tożsamości, a drugiej procesom integracyjnym i dobrym relacjom polsko-litewskim” – napisała marszałek Sejmu.

Walenty Wojniłło z  portalu internetowego „Wilnoteka” wskazał, że polskie media na Litwie pracują dla 3 grup odbiorców: społeczności polskiej na Litwie, Litwinów i osób innej narodowości, którzy znają język polski oraz dla Polaków w Polsce i poza granicami. Zaznaczył, że odchodzi pokolenie, które było nośnikiem kultury kresowej, co sprawia, że ludzie poza granicami przestają rozumieć problemy Polaków na Litwie. Mówił o kulturotwórczej, a także promocyjno-edukacyjnej roli polskich mediów w tym kraju. Podkreślił, że media polskie na Litwie popularyzują znajomość języka polskiego, ale też walczą o utrzymanie jego rangi. „Teraz jesteśmy świadkami dewaluacji języka polskiego na Litwie” – powiedział. Dodał, że język polski nie jest modny. Jego zdaniem, wpływ na to ma m.in. rozluźnianie więzów z macierzą, szeroko promowana przez środki masowego przekazu kultura rosyjska. Wskazał w związku z tym na ogromne wyzwania, które stoją przed polskimi mediami. O wpływie mediów rosyjskojęzycznych na Litwie mówił także Romuald Mieczkowski z kwartalnika „Znad Wilii”. Podkreślał, że mają one wpływ na mentalność litewską. Zgodnie z sondażami  95% Polaków  kojarzy swoją polskość ze znajomością języka polskiego. R. Mieczkowski nawiązał także do ostatniego sukcesu wyborczego Polaków na Litwie. Jego zdaniem, media polskie w tym kraju przyczyniły się swoją systematyczną pracą do sukcesu Akcji Wyborczej Polaków na Litwie. Poinformował, że powstała fundacja, która chce skonsolidować media polskie i polskojęzyczne na świecie. Ze wstępnego rozeznania tej fundacji wynika, że media polskie na Litwie są najbardziej profesjonalne i najbardziej zróżnicowane, mają różnorodnych odbiorców i to decyduje o zachowaniu tożsamości narodowej. Natomiast media polskie na Białorusi, Ukrainie i w Rosji są w znacznie gorszej sytuacji.
W dyskusji przewijał się także wątek o potrzebie promocji w Polsce tego, co robią nasi rodacy poza granicami, o konieczności dotarcia do młodego pokolenia, o potrzebie rozpoznania potrzeb młodych ludzi.
Wiceminister spraw zagranicznych Janusz Cisek zwrócił uwagę na potrzebę promowania wiedzy o Polsce współczesnej. Mówił o potrzebie mądrej konsolidacji polskich mediów, by mogły swoją ofertę kierować do środowiska polskiego, ale też do litewskiego. Wskazał na potrzebę i możliwości budowania elit na miejscu, bo są polskie szkoły, jest filia polskiego uniwersytetu, są też możliwości kształcenia się w Polsce. Zaznaczył, że polskie media na Litwie mają skąd czerpać i tworzyć swoją zawartość – Polska jest liczącym się krajem w UE, ma bogate dziedzictwo kulturowe. W ocenie wiceministra, wyniki wyborów na Litwie i sukces Polaków pokazały, że polskie media na Litwie i polska społeczność potrafi się zmobilizować. „Ukaraliście poprzedni rząd za jego politykę wobec mniejszości” – powiedział wiceminister Janusz Cisek. Dodał, że rolę polskich mediów na Litwie postrzega w budowaniu zaplecza dla polskiej mniejszości.
O nowych mediach, telewizji i Internecie, i ich wpływie na świadomość społeczną mówił Witold Graboś z Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Podkreślił, że Internet i telewizja pociągają za sobą unifikację formy i ubóstwo treści. „Wszystkie media prezentują te same newsy, identyfikacja dziennikarzy z punktem widzenia polityków sprawia, że można ich postrzegać, jak rzeczników prasowych. Podziały wśród polityków przekładają się na społeczeństwo. Polskość nie wydaje się siłą jednoczącą, jest nią może biznes, może konieczność sprostania wymogom rynku” – mówił Witold Graboś. Podkreślił, że media to ich zawartość, tzw. kontent  oraz  nośnik tej treści i dostęp. Jeśli nośniki przestaną być problemem, co przy rozwoju technologii informatycznych staje się możliwe, pozostaje troska o kontent. Zatem o obecności kultury polskiej na Litwie zadecyduje jej atrakcyjność.
Było to  drugie spotkanie służące wymianie doświadczeń dziennikarzy z Polski i Litwy; pierwsze odbyło się w Wilnie 15–18 kwietnia 2012 r. Istotą obu tych konferencji było wypracowanie propozycji zmian niezbędnych do rozwoju i poprawy konkurencyjności mediów polskojęzycznych na Litwie. Wśród zaproszonych gości znaleźli się posłowie i senatorowie,  przedstawiciele resortu spraw zagranicznych, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, eksperci, przedstawiciele mediów, instytucji oraz organizacji pozarządowych.

25 listopada 2012 r. dziennikarze polskojęzycznych mediów z Litwy spotkali się z sekretarzem redakcji Radia TOK FM Zuzanną Piechowicz, dyrektorem programowym Gazeta. pl  Pawłem Stremskim oraz zastępcą kierownika Działu Wydarzenia z Gazety Wyborczej Romanem Imielskim. Goście zostali zapoznani m.in. z działalnością i  strukturą organizacyjną tych mediów, poznali mechanizmy powstawania audycji, stron internetowych, sposoby wykorzystywania nowoczesnych technologii. W warsztatach dziennikarzom polskim z LItwy towarzyszyły: przewodnicząca sejmowej Komisji Kultury i Środków Przekazu posłanka Iwona Śledzińska-Katarasińska oraz zastępczyni przewodniczącego senackiej Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za  Granicą senator Barbara Borys-Damięcka.

Materiały z konferencji