SenatRzeczypospolitejPolskiej

Petycja  w sprawie poszerzenia zakresu podmiotowego definicji kombatanta w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego "o osoby (rodziny) wysiedlane administracyjnie na obszarze Polski przez NKWD z przyczyn politycznych, narodowościowych w latach 1939-40 z zakazem bezterminowego powrotu do poprzedniego miejsca zamieszkania".

Petycja indywidualna

Dotyczy:

- ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.).

Zdaniem autora petycji ustawa kombatancka pomija duże grupy ludności, zamieszkałe w granicach Polski sprzed 1939 roku, dyskryminowane przez NKWD w latach II wojny światowej. Należą do nich m.in. osoby zamieszkujące północno-wschodnie ziemie w granicach z 1939 r., to jest tereny Białostocczyzny wcielone po 22 września 1939 do Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Osoby tam zamieszkujące były represjonowane przez władze ZSRR z ukierunkowaniem na eksterminację przejawiającą się w różnych formach (m.in. wyrzucanie polskich rodzin z miejsc ich zamieszkiwania z absolutnym zakazem powrotu do swoich domów, gospodarstw czy folwarków). Nakaz opuszczenia nieruchomości dotyczył na Białostocczyźnie obowiązku osiedlenia się nie bliżej niż 35 km od miejsca dotychczasowego zamieszkania. Zakaz ten przestał obowiązywać dopiero po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej w czerwcu 1941 r.

Autor petycji zauważa, że ustawa kombatancka w jaskrawy sposób narusza ustalenia zawarte w art. 32 Konstytucji poprzez brak wykazywania przez Państwo dostatecznej troski i opieki nad tą represjonowaną grupą społeczeństwa polskiego.

22 grudnia 2011 r.  Marszałek Senatu skierował petycję do rozpatrzenia przez KPCPP.

22 lutego 2012 r.  (zapis stenograficzny) komisja rozpatrzyła petycję, przeprowadzona została dyskusja.
Komisja postanowiła zwrócić się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o wyrażenie opinii o postulatach petycji.

15 marca 2012 r.  (zapis stenograficzny) komisja przeprowadziła dyskusję z udziałem zaproszonych na posiedzenie przedstawicieli Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych: Pana Andrzeja Bidy (Dyrektora Generalnego Urzędu) i Pana Tomasza Lisa (Dyrektora Biura Dyrektora Generalnego).

Zaprezentowane zostało stanowisko kierownika UdSKiOR (zawarte w piśmie do komisji z dnia 14.03.2012 r.), z którego wynika, że ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego „już swoim tytule daje wyraz przekonaniu ustawodawcy, iż nie stanowi on aktu prawnego, który zadośćuczyni wszystkim ofiarom obu totalitaryzmów. U źródeł takiego ratio legis stała z jednej strony świadomość skali represji, jakich doznali od remizów nazistowskiego i komunistycznego polscy obywatele, a z drugiej strony – ograniczone możliwości finansowe naszego państwa, które uniemożliwiają wynagrodzenie wszystkich krzywd z okresu 1939–1989. Dlatego ustawa przyznaje określone świadczenia tylko ofiarom najcięższych represji, tj. ofiarom zsyłek, łagrów, obozów koncentracyjnych oraz nazistowskich i komunistycznych więzień”.

W głosowaniu senatorowie zdecydowali o niepodejmowaniu dalszych prac nad petycją.