SenatRzeczypospolitejPolskiej

Biblioteka Sejmowa jest biblioteką naukową. Jej działalność przede wszystkim zaspokaja potrzeby Sejmu i Senatu, klubów parlamentarnych, posłów i senatorów, służb badawczych parlamentu oraz pracowników kancelarii Sejmu i Senatu. Z jej zbiorów i usług mogą także korzystać pracownicy nauki oraz wszyscy zainteresowani problematyką parlamentarną. W krajowym systemie bibliotecznym pełni ona funkcję centralnej biblioteki legislacyjnej.

Jest jednostką organizacyjną Kancelarii Sejmu. W jej skład wchodzą także Archiwum Sejmu i Wydział Muzealiów.

Powstanie Biblioteki Sejmowej łączy się z odzyskaniem w 1918 r. niepodległości przez Polskę i z wyborami do parlamentu w 1919 r. Utworzona pod koniec tego roku, po licznych zmianach organizacyjnych pełniła funkcje zarówno biblioteki, jak i archiwum Sejmu i Senatu.

Księgozbiór, wzbogacany materiałami Sejmu i Senatu, drukami urzędowymi, a także nabytkami z zakresu prawa, nauk społecznych, ekonomicznych i historycznych, w 1939 r. liczył 78 tys. woluminów. Podczas pożaru budynku Sejmu, we wrześniu 1939 r., część zbiorów spłonęła, a ocalałe 62 tys. woluminów Niemcy wywieźli do Berlina, gdzie zaginęły w okolicznościach dotąd nie wyjaśnionych. Jedynie nieznaczna część zbiorów, ukryta pod koniec wojny w czeskim zamku Housce, wróciła do Polski.

Po wojnie, jako biblioteka jednoizbowego wówczas parlamentu, otrzymała nazwę Biblioteki Sejmowej i rozpoczęła gromadzenie swoich zasobów praktycznie od początku. Zbiory materiałów bibliotecznych (ponad 500 tys. egzemplarzy) składają się z 2 odrębnych kolekcji, różniących się pochodzeniem, charakterem i lokalizacją. Pierwsza z nich – tzw. zbiory główne – zawiera materiały związane z podstawową funkcją Biblioteki Sejmowej jako biblioteki parlamentarnej, gromadzone od początku jej istnienia. Trzon drugiej stanowi, włączony do niej w 1991 r., księgozbiór Archiwum Lewicy Polskiej (poprzednio Centralne Archiwum KC PZPR), liczący 145 tys. woluminów, przechowywany i udostępniany w Wydziale Zbiorów Historii Społecznej BS.

Archiwum Sejmowe − utworzone jako państwowe archiwum, wyodrębnione w 1991 r. − w ramach reorganizacji Kancelarii Sejmu w 1993 r. zostało włączone do Biblioteki Sejmowej na prawach jednego z jej wydziałów. Gromadzi dokumentację archiwalną powstałą w toku działalności Sejmu i jego organów, tj. protokoły posiedzeń: Sejmu, Prezydium Sejmu, komisji i podkomisji sejmowych, zapisy ustaleń Konwentu Seniorów, dokumentację ustaw i uchwał Sejmu oraz interpelacji i zapytań poselskich, druki sejmowe, sprawozdania stenograficzne z posiedzeń Sejmu itp., a także nagrania dźwiękowe i wideofoniczne obrad Sejmu i komisji sejmowych. Jako depozyt przechowywana jest dokumentacja archiwalna klubów parlamentarnych i kół poselskich, biur i zespołów poselskich oraz Polskiej Grupy Unii Międzyparlamentarnej. Wydział pełni ponadto funkcję archiwum zakładowego Kancelarii Sejmu.

Archiwum Sejmowe ma w swoich zadaniach także pozyskiwanie oraz przygotowywanie edycji źródeł archiwalnych historii parlamentaryzmu polskiego. Zbiory eksponatów muzealnych związanych z tą dziedziną zaczęto gromadzić systematycznie od 1985 r., w następstwie uchwały Prezydium Sejmu dotyczącej utworzenia Muzeum Sejmu Polskiego. W zbiorach archiwum znajdują się przedmioty sztuki (obrazy, grafika, rysunki, plakaty), dokumenty (stare druki, rękopisy, ulotki wyborcze itp.), numizmaty obrazujące historię parlamentaryzmu polskiego od XV w., a także bogaty zbiór fotografii z okresu międzywojennego i powojennego. Z wykorzystaniem tych eksponatów przygotowywane są m.in. wirtualne wystawy tematyczne.

Opracowano na podstawie informacji ze strony internetowej: www.sejm.gov.pl  2011