SenatRzeczypospolitejPolskiej

Senatorowie chcą, by m.in.  wobec osób, które ukończyły 75 lat i nie złożyły oświadczenia o spełnieniu warunków do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych na Poczcie Polskiej, zostały wstrzymane postępowania egzekucyjne i umorzona została zaległość z tytułu opłat abonamentowych oraz odsetki od tych opłat.  
Grupa senatorów wystąpiła z inicjatywą legislacyjną w tej sprawie. Projekt nowelizacji ustawy o opłatach abonamentowych zakłada zwolnienie z obowiązku spłaty zaległości abonamentowych oraz odsetek od tych zaległości, dla osób, które w myśl ustawy są z obowiązku płacenia zwolnione, lecz nie dopilnowały formalności związanych z uznaniem ich prawa. Obecnie projekt jest na etapie konsultacji społecznych, które będą trwały do 10 lipca. O opinię poproszono między innymi Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, Ministerstwo Skarbu Państwa oraz Pocztę Polską.
Media donosiły o osobach, wobec których wszczęto postępowania egzekucyjne z tytułu niepłacenia abonamentu, a które w myśl ustawy o opłatach abonamentowych są zwolnione z tego obowiązku. W większości dotyczy to starszych ludzi, którzy  utrzymują się z emerytur lub rent. Średnia zaległość w opłacaniu abonamentu wynosi 1400 złotych nie licząc odsetek. Aby, zgodnie z ustawą nie płacić abonamentu należy złożyć oświadczenie o zwolnieniu oraz przedstawić dokumenty potwierdzające prawo do zwolnienia z opłaty. Zwolnienie przysługuje m.in.: osobom, które ukończyły 75 lat, bezrobotnym, osobom po 60 roku życia, których emerytura, renta bądź inne świadczenie nie przekracza 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia lub osobom z orzeczoną niepełnosprawnością.
Senatorowie, w uzasadnieniu do projektu, zwrócili uwagę, że przedstawiciele rządu sugerowali, że za niepłacenie abonamentu nikt nie poniesie konsekwencji. W 2010 roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że Poczta Polska, odpowiedzialna za pobieranie abonamentu, może prowadzić postępowanie egzekucyjne (sygn. akt K 24/08). Wyrok umożliwił Poczcie Polskiej skuteczniejszą egzekucję należności, przede wszystkim od ludzi,  którzy nie dopełnili formalności.
Celem projektowanej nowelizacji ustawy o opłatach abonamentowych jest wprowadzenie abolicji w stosunku do osób, które miały prawo do niepłacenia abonamentu, ale nie dopilnowały formalności związanych z uznaniem tego prawa. Zakres tej abolicji  dotyczyłby zaległości powstałych w czasie obowiązywania ustawy z 21 kwietnia 2005 r. do wejścia w życie proponowanej nowelizacji. W odniesieniu do tych osób zaległości w opłatach abonamentowych  za ten okres nie byłyby dochodzone, a w odniesieniu do należności dochodzonych w trybie postępowania egzekucyjnego byłyby umarzane.

Rozmowa z senatorem Michałem Seweryńskim przewodniczącym Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji, jednym z inicjatorów nowelizacji.
- Jakie są przyczyny zaistniałej sytuacji? Czy można było uniknąć zamieszania?
- Uważam, że wina leży po stronie administracji, a nie ludzi, którzy nie zapłacili abonamentu. Zabrakło dostatecznie jasnej, zrozumiałej informacji, w jaki sposób można zostać zwolnionym z opłaty abonamentowej. Do tego doszły zachęty premiera, by zupełnie nie płacić abonamentu, co jeszcze utrudniło odnalezienie się w tej sytuacji. Ludzie, wobec których Poczta Polska prowadzi postępowania egzekucyjne to nie oszuści, tylko zwykli obywatele,  często biedni ludzie. Można było tego bałaganu uniknąć dzięki dobrze zorganizowanej kampanii informacyjnej, która rozwiałaby wszystkie wątpliwości. A tego zabrakło.
- Abonament jest jedną z danin publicznych. Czy zwolnienie z tej opłaty nie pociągnie za sobą niebezpiecznych konsekwencji?
- Oczywiście jest to zwolnienie z pewnej opłaty, strata dla podmiotu państwowego, w tym wypadku mediów publicznych. Jest to jednak strata wynikająca z działania organów odpowiedzialnych za ściąganie abonamentu. Gdyby działały sprawnie, takie zaległości nie powinny powstać lub powinny być niewielkie. Zaistniała sytuacja to błąd systemu, a konsekwencji błędów organów państwowych nie może ponosić obywatel.
-W jaki sposób ta ustawa rozwiązuje problem?
-To jednorazowe zwolnienie dla zalegających z opłatami. Jest to oczywiście ulga dla tych ludzi, ale to leczenie objawów, a nie choroby. Ilość osób zwolnionych się zmienia, dochodzą nowi ludzie, a przyczyna tej sytuacji pozostaje niezmieniona. Chorobą jest tutaj model finansowania mediów publicznych, który powinien zostać zmieniony i zracjonalizowany. Potrzebna jest merytoryczna debata na ten temat, należy znaleźć rozwiązania, które pozwolą uniknąć podobnych, trudnych sytuacji w przyszłości. Być może należy zlikwidować abonament i w jego miejsce wprowadzić dotacje z budżetu. Może abonament jest dobrym sposobem finansowania mediów publicznych, tylko trzeba zmienić system stojący za jego egzekucją i wdrożyć lepsze procedury. To trudny i jednocześnie bardzo istotny problem, bez rozwiązania którego nie będzie można uniknąć takich sytuacji w przyszłości.
Dziękuję za rozmowę