SenatRzeczypospolitejPolskiej

Grupa senatorów zainicjowała projekt nowelizacji ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Intencją projektu jest ochrona najmniej zarabiających pracowników, którzy, mimo pracy w godzinach nocnych, nie otrzymują przysługującego dodatku do pensji, a jedynie wynagrodzenie minimalne, gwarantowane ustawą. W myśl projektu dodatek do wynagrodzenia za pracę w nocy nie byłby wliczany do minimalnego wynagrodzenia. Projekt został skierowany do konsultacji.  

Zasada, zgodnie z którą dodatek do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej jest uwzględniany przy obliczaniu minimalnego wynagrodzenia za pracę, choć usankcjonowana przepisami, jest krzywdząca dla osób najgorzej zarabiających. Jeżeli bowiem pracownik otrzymujący minimalne wynagrodzenie za pracę jest zatrudniony w porze nocnej, przysługujący mu dodatek zostanie wliczony do wynagrodzenia minimalnego. W praktyce może to oznaczać, że dodatek pozostanie jedynie fikcją, a pracownik otrzyma wynagrodzenie w wysokości, którą i tak gwarantuje mu ustawa

Dodatki do pensji, które nie są wliczane do minimalnego, ustawowego wynagrodzenia określa ustawa.  Są to: nagroda jubileuszowa, odprawa pieniężna oraz wynagrodzenie za nadgodziny. Zamknięty katalog dodatków, których nie uwzględnia się przy obliczaniu minimalnego wynagrodzenia za pracę oznacza, że niewymienione w nim składniki (na przykład właśnie dodatek za pracę w nocy) należy doliczać do pensji podstawowej.

Zatem według obecnie obowiązujących uregulowań prawnych ludzie o wyższych zarobkach otrzymują dodatek za pracę w godzinach nocnych, a ci o najniższych są go w praktyce pozbawieni.

Projekt ustawy zakłada rozszerzenie katalogu dodatków   niewliczanych do minimalnego wynagrodzenia o dodatek za pracę w nocy.

Obowiązek wypłacenia dodatku do pensji za pracę w nocy wynika z Kodeksu Pracy. Zgodnie z art. 151 par.1 Kodeksu Pracy pracownikowi wykonującemu pracę w nocy przysługuje dodatek wysokości 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jednocześnie zgodnie z ustawą z 10 października 2002 roku o minimalnym wynagrodzeniu za pracę wysokość pensji pracownika zatrudnionego w pełnym miesięcznym wymiarze czasu nie może być niższa niż ustawowe minimum. W myśl tej samej ustawy przy obliczaniu wynagrodzenia zlicza się przysługujące pracownikowi dodatki oraz inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy

Ustawa nie wpłynie na wysokość wynagrodzenia osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak umowa o dzieło i umowa zlecenie.

Projekt przesłany został do konsultacji. Pod koniec kwietnia, odbędzie się pierwsze czytanie projektu na połączonym posiedzeniu senackich komisji: Rodziny i Polityki Społecznej,  Gospodarki Narodowej i Komisji Ustawodawczej.

Rozmowa z senatorem Władysławem Ortylem, inicjatorem nowelizacji

Co legło u podstaw tej inicjatywy?

Z tą sprawą zwrócili się do mnie ochroniarze pracujący w nocy, którzy zasygnalizowali, że ich prawa pracownicze są łamane. Biuro legislacyjne przeanalizowało ten problem i przygotowało ekspertyzę, która potwierdziła, że pracownicy zatrudnieni w godzinach nocnych za minimalne wynagrodzenie są pokrzywdzeni, bo ich praca nie jest dodatkowo wynagradzana.

Obecnie przeprowadzane są analizy ilu pracowników dotyczy ten problem. Intuicyjnie można ocenić, że to dość liczna grupa. Firm ochroniarskich jest w tej chwili bardzo dużo. Zmiana nie objęłaby tylko ochroniarzy, ale wszystkich pracowników nocnych, pracujących za minimalne wynagrodzenie określone w ustawie.

Na jakim etapie są prace nad ustawą?

Marszałek Senatu podjął decyzję o nadaniu biegu tej inicjatywie, pod koniec kwietnia trafi ona do komisji. Z moich rozmów z przedstawicielami związków zawodowych,  z posłami nt. tego projektu wynika, że taka nowelizacja byłaby przychylnie przyjęta. W dalszym toku prac, na posiedzenia komisji zaproszeni zostaną przedstawiciele pracodawców, związków zawodowych i specjaliści od prawa pracy.

Jak obecnie wynagradzana jest praca w nocy?

Dodatek za pracę nocną wlicza się do minimalnego wynagrodzenia. Pracodawcy chętnie z tego korzystają. Dotyczy to w szczególności osób zatrudnionych za minimalną stawkę, często z określonym stopniem niepełnosprawności.

Jak pracodawcy ocenią tę inicjatywę ?

Z pewnością ta zmiana zostanie negatywnie oceniona przez pracodawców, bo niesie ze sobą realny wzrost płacy najgorzej wynagradzanych pracowników, którzy pracują w nocy. Tego dodatku już nie będzie można wliczyć w wynagrodzenie minimalne.

W przypadku ochroniarzy, którzy zgłosili się do mnie z tym problemem, myślę, że wszelki koszt zostanie przerzucony na ochranianych. Chyba, że ostra konkurencja na tym rynku wymusi ograniczenie zysku firmy ochroniarskiej. Nie sądzę, by skończyło się to zwalnianiem pracowników. Zwłaszcza, że nie da się zatrudnić pracownika za niższą stawkę niż przewiduje ustawa.