SenatRzeczypospolitejPolskiej

Izba na swoim 18. posiedzeniu rozpatrzyła 7 ustaw, do 4 wprowadziła poprawki. Podjęła też uchwałę w sprawie ustanowienia października 2012 r. miesiącem pamięci generała Stanisława Maczka i zdecydowała o wniesieniu do Sejmu 3 projektów: nowelizacji ustawy – Kodeks postępowania karnego, nowelizacji ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz nowelizacji ustawy – Prawo o adwokaturze. Ponadto Senat zapoznał się z informacją o działalności Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w 2011 r. oraz z informacją o działalności Sądu Najwyższego w roku 2011.

Uchwała Senatu w sprawie ustanowienia października 2012 r. miesiącem pamięci Generała Stanisława Maczka (1892–1994)

W obecności m.in. ministra obrony narodowej Tomasza Siemoniaka, kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jana Stanisława Ciechanowskiego, dowódcy 11. Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej gen. dyw. Janusza Adamczaka i prezesa Federacji Organizacji Polskich Pancerniaków gen. bryg. Zbigniewa Szury Izba jednomyślnie, głosami 77 senatorów, podjęła uchwałę w sprawie ustanowienia października 2012 r. miesiącem pamięci Generała Stanisława Maczka. Napisano w niej m.in., że w ten sposób „w 120. rocznicę Jego urodzin Senat oddaje hołd temu wielkiemu synowi polskiego narodu. Generał Stanisław Maczek zasłużył się mu działalnością niepodległościową przed powstaniem II Rzeczypospolitej, uczestnictwem w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku oraz walką na frontach drugiej wojny światowej w kraju i za granicą. Sławę i poczesne miejsce w historii oręża polskiego przyniosły mu zwłaszcza zwycięskie bitwy, które stoczył jako dowódca 1. Dywizji Pancernej, w ramach pamiętnej ofensywy normandzkiej 1944 r. To wtedy zdobył wysokie uznanie w dowództwie alianckim, zaskarbił sobie wdzięczność ludności wyzwalanych miast we Francji, Belgii i Holandii oraz wzbudził podziw i szacunek swoich żołnierzy. Do końca życia spędzonego na obczyźnie cieszył się szacunkiem rodaków, a zwłaszcza swoich żołnierzy i kombatantów, nie uchybiając w niczym dobremu imieniu Polaka i polskiego żołnierza. Za swoje wybitne zasługi został wyróżniony najwyższymi polskimi i zagranicznymi odznaczeniami.

Senat Rzeczypospolitej Polskiej uważa za swój obowiązek przypomnienie opinii publicznej tego wybitnego Polaka, będącego wzorem cnót patriotycznych i wojskowych, tak bardzo potrzebnych w odbudowie wielkości naszego kraju oraz w umacnianiu jego godnego miejsca na świecie”.

Izba wezwała też środowiska kombatanckie, wojskowe i społeczne do podjęcia w październiku 2012 r. stosownych działań, upamiętniających generała Stanisława Maczka.

Ustawa o ratyfikacji Traktatu między Królestwem Belgii, Republiką Bułgarii, Republiką Czeską, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Estońską, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Rzecząpospolitą Polską, Republiką Portugalską, Rumunią, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Chorwacji dotyczącego przystąpienia Republiki Chorwacji do Unii Europejskiej, sporządzonego w Brukseli dnia 9 grudnia 2011 r. – przyjęta bez poprawek

Senat 76 głosami opowiedział się za przyjęciem bez poprawek ustawy wyrażającej zgodę na ratyfikację przez prezydenta Bronisława Komorowskiego traktatu w sprawie przystąpienia Chorwacji do Unii Europejskiej. Izba poparła w ten sposób stanowisko przedstawione przez komisje: Spraw Zagranicznych i Spraw Unii Europejskiej.

Traktat stanowi podstawę prawną członkostwa Republiki Chorwacji w Unii Europejskiej. W opinii rządu, autora projektu ustawy, akcesja Chorwacji wpłynie korzystnie na rozwój polskiej gospodarki. Poszerzenie wspólnego rynku usług i jego liberalizacja będą pozytywnie oddziaływać na konkurencyjność, a także mogą spowodować wzrost zatrudnienia. Polscy inwestorzy zyskają większe szanse na inwestowanie w Chorwacji, a polscy usługodawcy – większe możliwości eksportowe. Sejm przyjął tę ratyfikację na 21. posiedzeniu, 14 września 2012 r., w trybie uproszczonym, opisanym w art. 89 konstytucji. Przewiduje on, że aktu ratyfikacji dokonuje prezydent, a parlament jedynie przyjmuje zwykłą większością ustawę, która mu na to zezwala.

Rekomendując senatorom przyjęcie ustawy, wiceminister spraw zagranicznych Maciej Szpunar podkreślił, że przystąpienie Chorwacji do Unii Europejskiej będzie korzystne zarówno dla samej wspólnoty, jak i naszego kraju, przyniesie też dobre efekty polityczne i gospodarcze. Wiceminister podziękował także za jednoznaczne stanowisko w tej sprawie wyrażone przez komisje senackie.

Podczas debaty senatorowie deklarowali poparcie dla członkostwa Chorwacji w Unii Europejskiej. W imieniu Prawa i Sprawiedliwości poparcie dla ratyfikacji umowy stowarzyszeniowej wyraziła senator Dorota Czudowska. O dramatycznym doświadczeniu wojny na Bałkanach i pozytywnym wpływie chorwackiej akcesji na sytuację w tym rejonie mówili m.in. senatorowie Józef Pinior i Edmund Wittbrodt. O poparcie ustawy ratyfikacyjnej apelował także senator Bogdan Klich. W trakcie dyskusji powrócił jednak sejmowy spór o tryb ratyfikacji traktatu akcesyjnego. Senator Jan Maria Jackowski przekonywał, że wyrażenie zgody na przystąpienie Chorwacji do UE powinno przebiegać zgodnie z art. 90 konstytucji, tj. większością 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów w Sejmie i senatorów w Senacie. Jak podkreślał, przyjęcie nowego kraju do wspólnoty zmienia siłę i pozycję Polski w Unii Europejskiej. Zdaniem senatora, Polska, zgadzając się na kolejne rozszerzenia, przekazuje jednocześnie swoje kompetencje organizacji międzynarodowej, co jest – jak zaznaczył – bezsporną podstawą do zastosowania trybu opisanego w art. 90 konstytucji. Jego zdaniem, wobec wątpliwości co do sposobu ratyfikacji rząd powinien przyjąć zasadę rozszerzającą, tak by zwiększać siłę głosu Polski na forum Unii Europejskiej. „Chcę, aby w tej Izbie ta sprawa wybrzmiała, ponieważ – jak wiadomo z przyczyn formalnoprawnych – Senat już nie ma nic do decydowania w tej materii, bo Sejm zdecydował, w jakim trybie ten traktat będzie ratyfikowany” – mówił senator J.M. Jackowski. Senator zapewnił jednocześnie, że jego klub jest za przyjęciem Chorwacji do Unii Europejskiej, mimo że sposób, w jaki to się dokonuje, budzi poważne wątpliwości konstytucyjne. Zapewnił obecnego na posiedzeniu ambasadora Chorwacji, że nikt w Polsce nie kwestionuje, nie kwestionował i nie będzie kwestionował akcesji Chorwacji, jest jednak potrzeba dyskusji politycznej i rozmowy, m.in. o wątpliwościach zawartych w ekspertyzach wskazujących na zmniejszenie liczby polskich europosłów i tym samym zmniejszenie siły polskiego głosu. W opinii marszałka Bogdana Borusewicza, źle się stało, że gorąca dyskusja, jaka miała miejsce w Sejmie na temat trybu ratyfikacji ustawy, odżywa teraz w Senacie, który nie ma przecież kompetencji Sejmu, aby ten tryb zmienić. Według marszałka, pozostawi to „pewien cień” na decyzji Senatu dotyczącej członkostwa Chorwacji w Unii Europejskiej. Jednocześnie marszałek podkreślił, że Polska od samego początku popierała członkostwo Chorwacji. Nasz kraj wspiera także rozszerzenie Unii w innych kierunkach. Marszałek wyraził nadzieję, że przyjęcie Chorwacji nie jest zakończeniem rozszerzenia Unii Europejskiej, przynajmniej takie stanowisko powinno być stanowiskiem polskim. Według przewodniczącego Komisji Spraw Unii Europejskiej senatora E. Wittbrodta, ratyfikowanie traktatu o akcesji nowego państwa nie zmienia formalnoprawnej pozycji Polski we wspólnocie.

Konstytucja przewiduje 2 możliwości ratyfikacji umowy międzynarodowej. Sejm zdecydował, że ustawę ratyfikacyjną należy przyjąć zwykłą większością głosów, zgodnie z art. 89 konstytucji. Opinię tę podzielał rząd. W ocenie Prawa i Sprawiedliwości natomiast, w tak ważnych sprawach powinno się stosować art. 90, przewidujący, że w szczególnych wypadkach ustawę wyrażającą zgodę na ratyfikację umowy międzynarodowej Sejm i Senat uchwalają większością 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów i senatorów.

Ustawa wyrażająca zgodę na ratyfikację zostanie teraz skierowana do prezydenta.

Senat przyjął z poprawką ustawę o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych

Przyjęta przez Senat z 1 poprawką, zaproponowaną przez Komisję Rodziny i Polityki Społecznej, nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych, uchwalona na 21. posiedzeniu Sejmu, 14 września 2012 r., zakłada wprowadzenie od 2013 r. kryterium dochodowego przy przyznawaniu tzw. becikowego, jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Dotychczas zapomoga przysługiwała matce, ojcu lub opiekunowi dziecka niezależnie od wysokości osiąganych dochodów. Po zmianie ustawy zapomoga będzie przysługiwać, gdy dochód na 1 osobę w rodzinie nie przekroczy 1922 zł. Otrzymają ją rodziny liczące co najmniej 3 osoby, których dochód roczny nie przekroczy 85 528 zł. Zgodnie z nowelą, osoba ubiegająca się o becikowe będzie musiała złożyć oświadczenie lub zaświadczenie dokumentujące dochody, a wysokość kryterium dochodowego ma podlegać weryfikacji co 3 lata.

Sprawozdawca komisji rodziny senator Jan Michalski, przekonując do przywrócenia tego dodatku w wysokości 1000 zł, podkreślał, że rząd dostrzega potrzebę zmian w finansowaniu polityki rodzinnej, ale obecny stan budżetu nie pozwala na dodatkowe wydatki. Przypomniał, że według wyliczeń resortu pracy na skutek wprowadzenia kryterium dochodowego prawo do zasiłku z tytułu urodzenia dziecka utraci około 10% dotychczas uprawnionych rodzin, przede wszystkim tych o najwyższych dochodach. Powinno to przynieść około 39 mln zł oszczędności, które zostaną skierowane do najbiedniejszych rodzin. Zdaniem senatora, ważniejsze od wzrostu wysokości jednorazowego dodatku jest systematyczne wspieranie najbiedniejszych rodzin, mających najwięcej dzieci.

Obecny na posiedzeniu wiceminister pracy i polityki społecznej Marek Bucior, reprezentujący rząd, czyli projektodawcę ustawy, przekonywał, że podwyższenie kryteriów dochodowych i zasiłków przyznawanych co miesiąc będzie dla rodzin korzystniejsze niż podniesienie świadczenia przyznawanego jednorazowo. Jednocześnie zastrzegł, że „skala ich podniesienia jest niezadowalająca dla resortu”, ale wynika to z ograniczonych możliwości budżetu. Według szacunków resortu pracy, podniesienie dodatku o 200 zł spowodowałoby dodatkowe koszty dla budżetu (około 50–70 mln zł) i wymusiłoby weryfikację przewidywanych od 1 listopada 2012 r. podwyżek zasiłków i kryteriów ich przyznawania.

Podczas debaty senator Jan Maria Jackowski złożył wniosek, by rozpatrywana nowelizacja została przyjęta bez poprawek, odrzucony przez Izbę w wyniku głosowania (28 głosów za, 56 – przeciw, 1 wstrzymujący się). „Jak to jest z tym budżetem, że na dzieci nie ma, a na inne rzeczy jest?” – pytał senator. Według niego, polskim dzieciom odmawia się pieniędzy w sytuacji kryzysu demograficznego.

Poprawki do nowelizacji zaproponował natomiast senator Jan Rulewski. Dotyczyły one systemu wypłaty świadczeń rodzinnych. Jedna z nich zakładała, że świadczenia te podlegałyby automatycznej waloryzacji inflacyjnej, podobnie jak renty i emerytury. Senator postulował ponadto, aby potrzebująca rodzina jednorazowo, po urodzeniu się dziecka, składała wniosek na czas nieokreślony o wypłatę świadczenia rodzinnego. W razie poprawy sytuacji finansowej rodzina musiałaby poinformować o tym w specjalnym oświadczeniu. W opinii senatora, taka zmiana pozwoliłaby zaoszczędzić pieniądze wydawane na zatrudnienie urzędników, którzy muszą weryfikować co roku wnioski o świadczenia rodzinne.

W wyniku głosowania Senat poparł jednak tylko poprawkę komisji. Wprowadzając ją, Senat przywrócił wersję rządową projektu. Opowiedział się przeciw przyjętemu przez Sejm podwyższeniu o 200 zł (do 1200 zł) wysokości jednorazowego dodatku z tytułu urodzenia dziecka, przysługującego do zasiłku rodzinnego.

Zmianę uchwaloną przez Senat rozpatrzy teraz Sejm.

Informacja o działalności Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w okresie 1 stycznia 2011 r. –31 grudnia 2011 r.

Senat wysłuchał sprawozdania prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Łukasza Kamińskiego z działalności tej instytucji w 2011 r. Jak stwierdził prezes IPN, był to trudny rok dla Instytutu Pamięci Narodowej, który był instytucją państwową najdłużej oczekującą na ukonstytuowanie się nowych władz – ostatecznie trwało to 14 miesięcy – od katastrofy w Smoleńsku. Prezes przypomniał, że na początku kwietnia 2011 r. odbyło się pierwsze posiedzenie Rady Instytutu Pamięci Narodowej, która na mocy nowelizacji ustawy z 2010 r. przejęła kompetencje kolegium, a pod koniec czerwca 2011 r. on sam objął fotel prezesa.

Największe problemy wystąpiły na początku 2011 r. w związku z załamaniem  dotychczasowego systemu dystrybucji czasopism i innych wydawnictw Instytutu Pamięci Narodowej. Doszło także do znacznego ograniczenia produkcji nowych wydawnictw, a na koniec I półrocza 2011 r. wykonanie budżetu nie sięgnęło nawet 40%. Dlatego dla nowych władz instytutu priorytetem było opanowanie tej sytuacji i przeprowadzenie niezbędnych zmian. Objęły one m.in. uproszczenie struktury centrali w Warszawie, wzmocnienie pozycji pionów merytorycznych i ustawowych. W 2011 r. rozpoczęto również przygotowania do reformy archiwum, która weszła w życie w 2012 r. W II połowie 2011 r. szczególnie palący stał się problem związany z budynkiem zajmowanym przez centralę Instytutu Pamięci Narodowej. Wśród innych kwestii prezes wskazał m.in. nowe kompetencje instytutu – rozpisanie konkursu na projekty badawcze i potrzebę nowelizacji ustawy w tym zakresie.

Jak mówił prezes Ł. Kamiński, niezależnie od tych problemów, w 2011 r. trwała wytężona i intensywna praca. Ważnym dokumentem, który wpłynął na funkcjonowanie Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w 2011 r., była uchwała Sądu Najwyższego z maja 2010 r., niejako na nowo definiująca kwestie przedawnienia niektórych kategorii zbrodni komunistycznych. W jej efekcie konieczne było umorzenie ponad 300 postępowań w sprawie zbrodni komunistycznych. W 2011 r. przeprowadzono łącznie 1102 postępowania, z czego 620 w sprawie zbrodni komunistycznych, 435 – zbrodni nazistowskich, 30 – zbrodni wojennych i przeciwko ludzkości. Zdecydowana większość śledztw dotyczących zbrodni z przeszłości zakończyła się umorzeniem. Jak przypomniał prezes IPN, z mocy ustawy prokuratorzy Instytutu Pamięci Narodowej są zobowiązani prowadzić śledztwo także w tych sprawach, co do których z góry wiedzą, że sprawcy nie żyją, a postępowanie zakończy się umorzeniem. W 2011 r. sądy skazały 12 osób oskarżonych przez prokuratorów Instytutu Pamięci Narodowej. Łączny bilans do końca 2011 r. wygląda następująco: 275 aktów oskarżenia przeciwko 422 osobom, z których 144 skazano, 31 uniewinniono, 85 objęła amnestia.

Jeśli chodzi o drugi pion prokuratorski Instytutu Pamięci Narodowej, czyli Biuro Lustracyjne, to w 2011 r. dzięki zmianie procedur i poprawie pracy archiwum rozpatrzono znacznie więcej, 7,5 tys. spraw – blisko 2 razy więcej niż w 2010 r. W 2011 r. wpłynęło jednak 141 tysięcy nowych oświadczeń lustracyjnych. Dlatego dalsze zwiększanie sprawności postępowań w sprawach lustracyjnych nie nadąża za tym gwałtownym przyrostem, zwłaszcza przy kolejnych wyborach samorządowych.

Biuro Lustracyjne, oprócz weryfikacji oświadczeń lustracyjnych, z mocy ustawy zajmuje się także tworzeniem 4 katalogów umieszczanych w Internecie. W tych katalogach w 2011 r. zawarto dane blisko 11 tys. osób.

Jak stwierdził prezes Ł. Kamiński, największą częścią Instytutu Pamięci Narodowej jest archiwum, czyli Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów. Wciąż odnotowywany jest wzrost zasobu. W 2011 r. digitalizacji poddano 49 tys. jednostek archiwalnych i coraz więcej materiałów archiwalnych jest udostępnianych użytkownikom w postaci elektronicznej. Największe wyzwania stojące przed tym pionem to m.in. nadal realizacja ustawy „dezubekizacyjnej”, realizacja zapisów ustawy traktujących o ustanowieniu Krzyża Wolności i Solidarności czy przygotowania do umieszczenia w Internecie inwentarza archiwalnego. W 2011 r. istotna była także współpraca z Ministerstwem Sprawiedliwości w kwestii rehabilitacji niektórych osób represjonowanych w latach 1944–1956. Do końca 2011 r. przekazano do ministerstwa dane o 45 tys. osób represjonowanych w tym okresie.

Aktywność Biura Edukacji Publicznej koncentruje się na: działalności naukowej, wydawniczej i edukacyjnej. W zakresie działalności naukowej w maju 2011 r. Rada Instytutu Pamięci Narodowej podjęła decyzję o wyznaczeniu 4 priorytetowych obszarów badań naukowych. Przyjęto 12 ogólnopolskich projektów, 4 zyskały na najbliższe lata charakter priorytetowy. To m.in. badania nad emigracją, wychodźstwem niepodległościowym zarówno podczas wojny, jak i w okresie powojennym; badania nad okupacją ziem polskich w czasie II wojny światowej; dalsze badania nad opozycją i oporem społecznym; badania nad Polską Partią Robotniczą i Polską Zjednoczoną Partią Robotniczą.

W 2011 r. zorganizowano 76 konferencji naukowych, także o charakterze międzynarodowym, podczas których zaprezentowano efekty badań prowadzonych przez instytut. Dotyczyły one m.in. sowieckiego systemu więzień i łagrów, walki i wywiadów w czasie zimnej wojny, a także zagłady Żydów na polskiej prowincji.

Mówiąc o nowych kierunkach badawczych, prezes przypomniał o podpisaniu w 2011 r. przez Instytut Pamięci Narodowej porozumienia z Ministerstwem Sprawiedliwości i Radą Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w zakresie poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego. Jego elementem były niedawne prace na warszawskich Powązkach.

W opinii prezesa Ł. Kamińskiego, jednym z podstawowych wyzwań stojących przed instytutem jest edukacja. W 2011 r. podjęto bardzo dużo takich działań, m.in. związanych z obchodzonym po raz pierwszy Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych czy z 30. rocznicą stanu wojennego. W 2011 r. powstały nowe portale internetowe. Jednym z największych projektów edukacyjnych były lekcje historii najnowszej. Odbyło się ich 1675, w których uczestniczyło 40 tys. uczniów w całym kraju.

Prezes Łukasz Kamiński wspomniał również o aktywności instytutu na arenie międzynarodowej. Najważniejszym wydarzeniem było zorganizowanie wspólnie z Ministerstwem Sprawiedliwości 23 sierpnia 2011 r. Europejskiego Dnia Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych. Drugie ważne wydarzenie to podpisanie w Pradze w październiku 2011 r. umowy o powstaniu Platformy Europejskiej Pamięci i Sumienia. Platforma skupia obecnie 30 instytucji podejmujących podobną działalność. Podpisano umowę z rosyjskim archiwum historii najnowszej, zawierającym dokumenty sowieckiej partii komunistycznej wytworzone po 1953 r. W 2011 r. rozwinęła się współpraca ze stroną litewską. Drugim obszarem zagranicznej aktywności instytutu jest działalność na rzecz Polaków za granicą. Skupia się ona przede wszystkim na działalności edukacyjnej, a także wspieraniu polskich nauczycieli uczących historii poza granicami kraju. Ostatni obszar aktywności zagranicznej to popularyzacja najnowszej historii Polski w wielu miejscach świata. W 2011 r. największy sukces odnosiły 3 wystawy: o zbrodni katyńskiej, o bitwie o Anglię i o udziale w niej polskich lotników oraz o „Solidarności”. Łącznie odbyło się kilkadziesiąt prezentacji tych wystaw poza granicami kraju.

Kończąc swoje wystąpienie, prezes Ł. Kamiński zapewnił, że mimo podejmowania przez Instytut Pamięci Narodowej nowych wyzwań i obowiązków ustawowych od początku jego istnienia niezmienna pozostaje misja, zawarta w preambule ustawy o IPN, gdzie jest mowa, iż powstał on z uwagi na zachowanie pamięci o ogromie ofiar, strat i szkód poniesionych przez naród polski w latach II wojny światowej i po jej zakończeniu, pamięci o patriotycznych tradycjach zmagań narodu polskiego z okupantami, z nazizmem i komunizmem, pamięci o czynach obywateli dokonywanych na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego i w obronie wolności oraz godności ludzkiej, a także z uwagi na obowiązek ścigania zbrodni przeciwko pokojowi i ludzkości oraz zbrodni wojennych.

Poprawki Senatu do ustawy o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi

Nowelizacja, uchwalona przez Sejm na 21. posiedzeniu, 14 września 2012 r., na podstawie projektu rządu, ma na celu wdrożenie do polskiego prawa przepisów tzw. dyrektywy obronnej PE i Rady, która dotyczy procedur udzielania zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi przez instytucje lub podmioty realizujące zamówienia w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa, w tym m.in.: ochrony interesów gospodarczych państw członkowskich, większej swobody zamawiających w zakresie udzielenia zamówień, szybkości przeprowadzenia postępowania, zastosowania trybów niekonkurencyjnych, ochrony interesów zamawiającego w zakresie bezpieczeństwa dostaw i ochrony informacji niejawnych. W nowelizacji znalazł się ponadto nowy rozdział, zawierający przepisy odnoszące się do zamówień w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa. Nowelizacja ma zwiększyć przejrzystość udzielania zamówień publicznych – wprowadza obowiązek publikacji ogłoszenia o zamówieniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej albo Biuletynie Zamówień Publicznych. Powinno to umożliwić wszystkim zainteresowanym ubieganie się o zamówienie na równych zasadach z zachowaniem wymogów uczciwej konkurencji.

Komisja Obrony Narodowej wniosła o wprowadzenie 31 poprawek do nowelizacji, Komisja Gospodarki Narodowej zaś – 30. W trakcie debaty poprawki zaproponowali też senatorowie Andrzej Owczarek i Józef Zając. Poparcie Izby uzyskało 30 poprawek. Za przyjęciem ustawy z tymi zmianami głosowało 58 senatorów, 27 wstrzymało się od głosu. Wprowadzone poprawki to w większości zmiany techniczne, legislacyjne i ujednolicające terminologię, ale Senat zdecydował także, że zamawiający może zweryfikować zdolność wykonawcy do należytego wykonania udzielanego zamówienia, w szczególności jego rzetelności, kwalifikacji, efektywności i doświadczenia. Wykonawca z kolei ma prawo odwołać się od wykluczenia z przetargu do Krajowej Izby Odwoławczej.

Poprawki uchwalone przez Senat rozpatrzy teraz Sejm.

Senat zdecydował o wniesieniu do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych

Projekt, wniesiony przez Komisję Ustawodawczą, przewiduje, że prawu zamówień publicznych nie będą podlegały zamówienia, udzielane przez ministra sprawiedliwości albo przez jednostki organizacyjne mu podległe lub przez niego nadzorowane, przywięziennym zakładom pracy, prowadzonym jako przedsiębiorstwa państwowe albo instytucje gospodarki budżetowej, jeśli zamówienia te są udzielane w celu zatrudnienia osób pozbawionych wolności.

Izba jednomyślnie, głosami 85 senatorów, podjęła uchwałę w sprawie wniesienia do Sejmu tego projektu ustawy. Upoważniła senatora Piotra Zientarskiego do reprezentowania Senatu w dalszych pracach nad tym projektem

Ustawa o zmianie ustawy o kredycie konsumenckim oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary – przyjęta bez poprawek

Ustawa, uchwalona przez Sejm na 21. posiedzeniu, 14 września 2012 r. z przedłożenia rządu, wdraża do polskiego porządku prawnego dyrektywę Komisji 2011/90/UE z 14 listopada 2011 r., zawierającą dodatkowe założenia potrzebne do obliczania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO) kredytów udzielonych na czas nieokreślony lub kredytów spłacanych w całości w powtarzających się okresach. Celem regulacji jest ujednolicenie sposobu obliczania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania i zwiększenia porównywalności kosztów kredytów.

Senatorowie jednomyślnie, 84 głosami,poparli stanowisko Komisji Gospodarki Narodowej o przyjęcie ustawy bez poprawek.

Nowelizacja zostanie teraz skierowana do podpisu prezydenta.

Senat wprowadził poprawkę do ustawy o obowiązkach w zakresie informowania o zużyciu energii przez produkty wykorzystujące energię

Ustawa, uchwalona na 21. posiedzeniu Sejmu, 14 września 2012 r., z przedłożenia rządowego, wdraża do polskiego porządku prawnego dyrektywę UE. Przewiduje, że obowiązkowym etykietowaniem zostałyby objęte wszystkie inne produkty wykorzystujące energię, a nie tylko sprzęt AGD. Ma to zapewnić racjonalne zużycie energii i ograniczenie emisji dwutlenku węgla, a dzięki temu – bardziej świadomy wybór konsumentów, a także wpłynąć na zwiększenie produkcji wyrobów bardziej energooszczędnych. Ustawa przewiduje też stworzenie systemu kontroli produktów bez etykiet i bez kart zawierających charakterystykę techniczną w języku polskim i tych bez dokumentacji technicznej. Rozszerzone zostaną obowiązki w zakresie informowania o klasie energetycznej produktów wykorzystujących energię w reklamie, w programach radiowych, telewizyjnych lub innych środkach komunikacji elektronicznej, a minister gospodarki będzie miał obowiązek prowadzenia działań informująco-edukacyjnych o zużyciu energii przez produkty je wykorzystujące. Zostanie też utworzony system kontroli wykonywania obowiązków w zakresie informowania. Organem monitorującym będzie prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, funkcje kontrolne zaś zostaną powierzone wojewódzkim inspektorom ochrony handlowej i prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

Izba w wyniku głosowania (84 głosy za, 1 wstrzymujący się) wprowadziła do ustawy 1 poprawkę doprecyzowującą, zaproponowaną przez Komisję Gospodarki Narodowej.

Senacką poprawkę rozpatrzą teraz posłowie.

Ustawa o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw – przyjęta z poprawkami

Nowelizacja, uchwalona z przedłożenia poselskiego na 21. posiedzeniu Sejmu, 14 września 2012 r., w założeniach projektodawców, usunie wątpliwości związane ze stosowaniem ustawy, a tym samym umożliwi rozwój konkurencji na rynku telekomunikacyjnym, a także sprawne realizowanie inwestycji telekomunikacyjnych i drogowych, co powinno zdecydowanie przyspieszyć funkcjonowanie Internetu szerokopasmowego. Wprowadzone zmiany dotyczą: rozszerzenia zakresu definicji sieci szerokopasmowej i podmiotu wykonującego zadania z zakresu użyteczności publicznej, zmiany zasad dokonywania inwentaryzacji zasobów infrastruktury telekomunikacyjnej, doprecyzowania prawa dostępu do budynku w celu wykorzystania istniejącego przyłącza telekomunikacyjnego, doprowadzenia nowego lub odtworzenia istniejącego przyłącza; rezygnacji z określenia w ustawie skali map geodezyjnych; zwolnienia budowy kanału technologicznego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę; umożliwienia wydania zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie urządzeń łączności publicznej mimo braku planu miejscowego.

Izba opowiedziała się za przyjęciem nowelizacji z 5 zmianami, zaproponowanymi przez Komisję Gospodarki Narodowej oraz Komisję Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej. Na podstawie senackiej zmiany zawarcie umowy określającej warunki dostępu do nieruchomości w celu zapewnienia telekomunikacji będzie czynnością zwykłego zarządu. Senatorowie postanowili również, że podstawą sprzeciwu wobec zgłoszenia lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej nie może być naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pozostałe poprawki miały charakter redakcyjny. Za przyjęciem ustawy w takim kształcie opowiedziało się 56 senatorów, a 28 wstrzymało się od głosu.

Nowelizacja wraz z senackimi poprawkami trafi teraz do Sejmu.

Senat przyjął bez poprawek ustawę o zmianie ustawy o weterynaryjnej kontroli granicznej oraz ustawy – Prawo pocztowe

Na podstawie projektu rządu Sejm uchwalił nowelizację na 21. posiedzeniu, 14 września 2012 r. Przewiduje ona wdrożenie do polskiego prawa rozporządzenia Komisji (WE) 206/2009. Zgodnie z proponowaną regulacją, do kontroli osobistych przesyłek produktów pochodzenia zwierzęcego w Polsce zostaną uprawnione Straż Graniczna i organy celne, które będą również zobowiązane do przejmowania i niszczenia przesyłek niespełniających określonych wymagań. Właściwy wojewoda będzie odpowiadał za informowanie podróżnych spoza UE o warunkach weterynaryjnych dotyczących osobistych przesyłek, a główny lekarz weterynarii – za przekazywanie do Komisji Europejskiej corocznego sprawozdania dotyczącego rozpowszechniania i egzekwowania tych przepisów. Projekt wprowadza też konieczność informowania klientów operatora pocztowego o obowiązujących na terytorium wspólnoty zasadach dotyczących tych przesyłek. Informacje o małych przesyłkach do osób prywatnych albo zamawianych na odległość zostaną włączone do regulaminu usług pocztowych.

Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi postulowała odrzucenie nowelizacji, a jej mniejszość – jej przyjęcie bez poprawek.Senatorowie Grzegorz Wojciechowski i Jan Maria Jackowski wnieśli o wprowadzenie 4 zmian. W wyniku głosowania (28 głosów za, 55 – przeciw, 1 wstrzymujący się) Izba opowiedziała się przeciwko odrzuceniu nowelizacji, głosami 57 senatorów, przy 28 – przeciw, poparła natomiast wniosek o jej przyjęcie bez poprawek.

Nowelizacja zostanie teraz skierowana do podpisu prezydenta.

Izba zdecydowała o wniesieniu do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego

Projekt stanowi realizację orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z założeniami projektodawców, przyczyni się do zwiększenia zaufania do służb statystycznych, a w konsekwencji do większej wiarygodności statystyki publicznej. Na podstawie projektu, tajemnicy statystycznej nadaje się rangę tajemnicy adwokackiej, notarialnej, radcowskiej, doradcy podatkowego, lekarskiej i dziennikarskiej. Zwolnienie świadka z obowiązku zachowania tajemnicy statystycznej będzie możliwe jedynie z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Za wniesieniem do Sejmu tego projektu ustawy opowiedziało się 83 senatorów. Izba upoważniła senatora Piotra Zientarskiego do prezentowania stanowiska Senatu w dalszych pracach nad tym projektem.

Senat zdecydował o wniesieniu do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze oraz niektórych innych ustaw

Projekt przewiduje wskazanie wyraźnych terminów (3 lata od daty uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego orzekającego karę upomnienia, karę nagany lub karę pieniężną, 5 lat od odbycia kary zawieszenia w czynnościach zawodowych), po upływie których będą podlegać zatarciu najsurowsze kary dyscyplinarne dla osób wykonujących tzw. wolne zawody (adwokaci, radcowie prawni, lekarze weterynarii, farmaceuci, architekci, inżynierowie budownictwa, urbaniści, rzecznicy patentowi, psychologowie, diagności laboratoryjni, lekarze i prawnicy zagraniczni). Ukarani dyscyplinarnie przedstawiciele tych zawodów uzyskaliby prawo ubiegania się o ponowny wpis na właściwą listę po upływie 15 lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego. Projekt wprowadza też m.in. wymóg złożenia egzaminu notarialnego w stosunku do osób, które zostały odwołane ze stanowiska notariusza w związku z negatywnymi wynikami 2 kolejnych wizytacji przeprowadzonych w kancelarii notarialnej, a także obowiązek odbycia przeszkolenia przez lekarza powracającego do zawodu, gdy wcześniej został pozbawiony prawa wykonywania zawodu w trybie odpowiedzialności zawodowej.

Za wniesieniem do Sejmu tego projektu ustawy głosowało 79 senatorów. Izba upoważniła senatora Andrzeja Matusiewicza do reprezentowania Senatu w dalszych pracach nad tym projektem.

Informacja o działalności Sądu Najwyższego w roku 2011

Informację przedstawił pierwszy prezes Sądu Najwyższego Stanisław Dąbrowski. Jak powiedział, z danych statystycznych wynika, że w ubiegłym roku odnotowano nieznaczny spadek liczby spraw wnoszonych do Sądu Najwyższego (8890 spraw w 2008 r., 9129 w 2009 r., 10 223 w 2010 r.). Spośród 9632 spraw rozpatrzonych w 2011 r. 6339 to były kasacje i skargi kasacyjne, w tym 2962 skargi w sprawach cywilnych, 1660 – w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, 1708 – w sprawach karnych i 9 w sprawach wojskowych. Wpłynęły również 1474 zażalenia, przedstawiono też do rozstrzygnięcia 158 kwestii prawnych. Ogółem rozpoznano 9267 spraw, w tym 6043 skargi kasacyjne i kasacje oraz 1456 zażaleń. W Sądzie Najwyższym orzeka 85 sędziów, czyli na 1 sędziego przypada 190 spraw załatwionych.

W roku 2011 Sąd Najwyższy zajmował się bardzo wieloma skomplikowanymi i istotnymi problemami prawnymi. Specyfika i rozległość materii jest ogromna i obejmuje sprawy z niemal wszystkich dziedzin prawa. Każda ze spraw rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy miała także znaczący wymiar społeczny. Jak zaznaczył prezes S. Dąbrowski, dodatkowa trudność dzisiejszego orzecznictwa wiąże się z ekspansją prawa europejskiego. Sąd Najwyższy coraz częściej powołuje się na normy prawa europejskiego jako podstawę swoich orzeczeń. Prezes S. Dąbrowski przytoczył przykłady takich rozstrzygnięć zapadłych w ubiegłym roku. Sąd Najwyższy wyjaśniał wiele problemów procesowych związanych z jurysdykcją krajową w międzynarodowym obrocie gospodarczym. Jako interesujące i dotyczące problematyki w orzecznictwie Sądu Najwyższego prezes wymienił orzeczenia wydawane na tle przepisów rozporządzenia Rady Wspólnot Europejskich o jurysdykcji oraz uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, a także konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, w których pojawiają się zagadnienia z dziedziny prawa rodzinnego i procesowego. Część orzeczeń dotyczyła problematyki zatrudniania polskich pracowników w UE i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Sąd Najwyższy ustosunkował się również do wielu kwestii związanych ze stosowaniem europejskiego nakazu aresztowania.

W orzecznictwie Izby Karnej Sądu Najwyższego rozstrzygnięto również wiele zagadnień z zakresu prawa materialnego. W orzecznictwie Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, podobnie jak w latach poprzednich, wzrosło znaczenie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym odnoszących się do prawa emerytalnego i rentowego. Rozpatrzono też 183 protesty, które wpłynęły w związku z wyborami.

Jak podsumował pierwszy prezes Sądu Najwyższego, przegląd orzecznictwa świadczy o dużej sile społecznego i ustrojowego oddziaływania SN w sferze praworządności i ochrony praw obywateli. „Dzięki działalności uchwałodawczej Sądu Najwyższego eliminowane są rozbieżności w orzecznictwie sądów, co umacnia społeczne poczucie sprawiedliwości i sprzyja budowie zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa” – ocenił. Stwierdził też, że ze statystyk wynika, iż polski Sąd Najwyższy jest jednym z najsprawniej działających sądów najwyższych w Europie.

Oświadczenia

Po wyczerpaniu porządku 18. posiedzenia oświadczenia złożyli senatorowie: Anna Aksamit, Mieczysław Augustyn, Grzegorz Bierecki, Przemysław Błaszczyk, Henryk Cioch, Grzegorz Czelej, Dorota Czudowska, Ryszard Górecki, Andrzej Grzyb, Jan Maria Jackowski, Stanisław Karczewski, Kazimierz Kleina, Ryszard Knosala, Stanisław Kogut, Marek Martynowski, Jarosław Obremski, Władysław Ortyl, Bohdan Paszkowski, Andrzej Person, Janina Sagatowska, Wojciech Skurkiewicz, Krzysztof Słoń, Andrzej Szewiński, Grzegorz Wojciechowski, Roman Zaborowski, Adam Zdziebło.