SenatRzeczypospolitejPolskiej

Na swoim 34. posiedzeniu Izba rozpatrzyła 10 ustaw, 1 odrzuciła, do 2 wprowadziła poprawki. Postanowiła także o wniesieniu do Sejmu 2 projektów ustaw, realizujących orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto senatorowie zapoznali się z wynikami działalności Centralnego Biura Antykorupcyjnego w 2012 r.; z informacją na temat wykorzystania przez Polskę środków finansowych z Unii Europejskiej w latach 2007–2013 oraz propozycji dotyczących perspektywy finansowej w okresie 2014–2020, a także z przebiegiem prac legislacyjnych nad przygotowaniem ustawy o turystycznym funduszu gwarancyjnym.

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo prasowe – przyjęta bez poprawek

Izba przyjęła bez poprawek ustawę o zmianie ustawy – Prawo prasowe, uchwaloną z inicjatywy Senatu przez Sejm na 39. posiedzeniu, 10 maja 2013 r. Taki wniosek Komisji Kultury i Środków Przekazu poparło 79 senatorów.

Ustawa realizuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 grudnia 2011 r. (sygn. akt SK 42/09). Zgodnie z nowelą, osoba, która wydaje niezarejestrowane czasopismo lub dziennik albo zawieszone czasopismo, nie będzie karana grzywną ani karą ograniczenia wolności, ale tylko grzywną w wysokości do 5 tys. zł.

Teraz ustawa zostanie skierowana do podpisu prezydenta.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw – przyjęta bez poprawek

Nowelizacja, uchwalona przez Sejm na 42. posiedzeniu, 28 maja 2013 r., na podstawie projektów rządowego i poselskich, począwszy od 17 czerwca 2013 r., wprowadza nowy rodzaj urlopu, czyli urlopu rodzicielskiego. Ponadto o 2 tygodnie wydłuży się wymiar dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Przysługujący dotychczas płatny urlop macierzyński trwa 24 tygodnie. Po wejściu w życie nowelizacji będą to 52 tygodnie, a w wypadku porodu mnogiego – nawet 71 tygodni, w zależności od liczby dzieci. Składa się na to 20 tygodni urlopu macierzyńskiego (w tym 14 zarezerwowanych tylko dla matki), 6 tygodni urlopu dodatkowego (obecnie to 4 tygodnie) i 26 tygodni tzw. urlopu rodzicielskiego. Jego długość jest stała, bez względu na liczbę dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Z dodatkowego i rodzicielskiego urlopu na równych prawach będą mogli korzystać ojciec i matka. Wydłużony urlop obejmie nie tylko rodziców zatrudnionych na etatach, ale wszystkich, którzy opłacają ubezpieczenie chorobowe, czyli także pracujących na umowach zlecenia i samozatrudnionych. Przewidziano też możliwość łączenia pracy na część etatu, ale nie więcej niż pół, z korzystaniem z tych urlopów. Zmiany dotyczą również wysokości wynagrodzeń wypłacanych rodzicom w czasie urlopów i sposobu składania wniosków o nie. Rodzic, który zdecyduje się na półroczny pobyt z dzieckiem, otrzyma 100% pensji. Będzie mógł przedłużyć urlop o kolejne pół roku, a wtedy jego wynagrodzenie wyniesie 60% pensji. Z kolei rodzic, który chciałby od razu skorzystać z rocznego urlopu, będzie otrzymywał 80% wynagrodzenia. Ze wszystkich urlopów związanych z pełnieniem funkcji rodzicielskich – na zasadach przewidzianych dla pracowników – będą mogli korzystać funkcjonariusze służb mundurowych i żołnierze zawodowi.

Nowe regulacje mają sprzyjać częstszemu wykorzystywaniu urlopów przez ojców. Nowelizacja powinna również poprawić sytuację kobiet na rynku pracy. Można będzie łączyć pracę maksymalnie na pół etatu z dodatkowym urlopem macierzyńskim i urlopem rodzicielskim. Wtedy pracownik otrzyma połowę zasiłku macierzyńskiego. Pracodawca nie będzie musiał zgodzić się na łączenie zatrudnienia i urlopu, bo nie na każdym stanowisku możliwa jest praca w niepełnym wymiarze. W takiej sytuacji będzie musiał poinformować pracownika o przyczynach odmowy.

Nowelizacja zmienia również przepisy dotyczące 3-letniego urlopu wychowawczego, który będzie można wykorzystać do ukończenia przez dziecko 5. roku życia, a nie – jak obecnie – do końca 4. roku życia. Ustawa przewiduje też, że minister pracy i polityki społecznej będzie miał obowiązek przedstawienia Sejmowi informacji o realizacji ustawy półtora roku po jej wejściu w życie. Płatny roczny urlop będzie dostępny dla wszystkich rodziców dzieci urodzonych w 2013 r.

O przyjęcie nowelizacji bez poprawek wniosły Komisja Rodziny i Polityki Społecznej oraz Komisja Ustawodawcza. W trakcie dyskusji senatorowie Jan Maria Jackowski, Waldemar Kraska, Marek Martynowski i Andrzej Pająk zaproponowali m.in. zwiększenie zasiłku na 3. i kolejne dziecko do 100% miesięcznego wynagrodzenia, senator Maciej Klima zaś proponował objęcie ustawą także tych rodziców, których dzieci urodziły się przed 1 stycznia 2013 r. Warunkiem byłoby nieukończenie przez dziecko 1. roku życia. Senat 56 głosami, przy 29 – przeciw, przyjął ustawę bez poprawek.

Nowelizacja trafi teraz do podpisu prezydenta.

Ustawa o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych ustaw – przyjęta bez poprawek

Zmiany zaproponowane w nowelizacji, którą Sejm uchwalił na 39. posiedzeniu, 10 maja 2013 r., z inicjatywy rządu, mają na celu wyeliminowanie najczęściej pojawiających się problemów związanych z realizacją nowelizowanej ustawy. Zaproponowano m.in.: zmniejszenie z 50% do 20% wkładu własnego gminy w koszta realizacji zadania przy ubieganiu się o środki z budżetu państwa na utworzenie i funkcjonowanie instytucji opieki. Rozszerzono katalog podmiotów, które będą mogły ubiegać się o środki z budżetu na utworzenie i funkcjonowanie instytucji opieki, o osoby fizyczne i prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Ustawa poszerza również katalog podmiotów, które oprócz gminy będą mogły zatrudnić dziennego opiekuna. Będą to osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Jednocześnie podmioty te będą mogły otrzymać dotację z gminy na każde dziecko pozostające pod ich opieką. Dotychczas takie dofinansowanie uzyskiwały żłobki lub kluby dziecięce. Ponadto zebrano i ujęto w jednym akcie prawnym wymagania sanitarne dotyczące żłobków i klubów dziecięcych.

Wniosek o przyjęcie nowelizacji bez poprawek, poparty przez Senat w wyniku głosowania (55 głosów za, 30 – przeciw, 1 głos wstrzymujący się), przedstawiła Komisja Rodziny i Polityki Społecznej. Podczas dyskusji senator Jan Rulewski zaproponował 2 poprawki. Pierwsza z nich umożliwiała prowadzenie zajęć opiekuńczo-wychowawczych i edukacyjnych przy współudziale psychologa i logopedy, a w wypadku opieki nad dziećmi niepełnosprawnymi – przy współudziale terapeuty. Druga poprawka poszerzała katalog osób, które mogą być opiekunami w żłobku lub klubie dziecięcym, o osoby posiadające kwalifikacje psychologa, logopedy i wychowawcy małego dziecka.

Ustawa zostanie teraz skierowana do podpisu prezydenta.

Ustawa o zmianie ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej – przyjęta bez poprawek

Nowelizacja, uchwalona przez Sejm na 39. posiedzeniu, 10 maja 2013 r., na podstawie projektu rządowego, wykonuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 lipca 2012 r. (sygn. akt P 59/11). Trybunał orzekł, że art. 2 ust. 3 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej w zakresie, w jakim pomija okres urlopu macierzyńskiego jako umożliwiający nabycie prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego w sytuacji nieprzepracowania w ciągu całego roku kalendarzowego faktycznie 6 miesięcy, jest niezgodny z konstytucją. Nowelizacja wprowadza regulację, zgodnie z którą pracownicy korzystający z urlopu macierzyńskiego, a także z dodatkowego urlopu macierzyńskiego będą zwolnieni z obowiązku przepracowania u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy w roku kalendarzowym jako warunku nabycia prawa do tzw. trzynastej pensji. „Trzynastka” będzie przysługiwała w wysokości proporcjonalnej do przepracowanego czasu. Nowelizacja obejmie także pracowników, którzy skorzystali z dodatkowego urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Zgodnie z wnioskiem Komisji Rodziny i Polityki Społecznej Izba jednomyślnie, 86 głosami, poparła nowelizację bez poprawek.

Teraz ustawa trafi do podpisu prezydenta.

Senat odrzucił ustawę o okręgach sądowych sądów powszechnych

Ustawa, uchwalona przez Sejm na podstawie projektu obywatelskiego na 39. posiedzeniu, 10maja 2013 r., ma za zadanie przywrócić stan sprzed reformy ministra sprawiedliwości Jarosława Gowina z grudnia 2012 r. oraz uniemożliwić tworzenie i znoszenie sądów na mocy rozporządzenia ministra sprawiedliwości. Ustawa wyszczególnia wszystkie sądy istniejące do końca zeszłego roku wraz z ich okręgami. Każda zmiana struktury musiałaby więc w przyszłości następować w trybie nowelizacji ustawy tak, by minister nie mógł takich zmian dokonywać na podstawie rozporządzenia. Od stycznia 2013 r., na mocy rozporządzenia b. ministra sprawiedliwości, 79 najmniejszych sądów rejonowych o limicie etatów do 9 sędziów włącznie zostało zniesionych i stało się wydziałami zamiejscowymi większych jednostek.

Głosami 52 senatorów, przy 30 – przeciw i 2 wstrzymujących się, Izba poparła wniosek Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji i odrzuciła ustawę. Wnioski o wprowadzenie 17 poprawek do ustawy złożyli senatorowie Bohdan Paszkowski i Przemysław Błaszczyk.

Ustawa zostanie teraz ponownie skierowana do Sejmu.

Poprawki Senatu do ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz ustawy – Kodeks postępowania karnego

Senat poparł 2 poprawki zaproponowane przez Komisję Ustawodawczą oraz Komisję Praw Człowieka, Praworządności i Petycji doustawy, uchwalonej przez Sejm na 39. posiedzeniu, 10maja 2013 r., na podstawie 3 projektów poselskich. Głównym celem nowelizacji jest modyfikacja trybu ścigania przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności (gwałt; wykorzystywanie bezradności, upośledzenia umysłowego lub choroby psychicznej osoby w celu doprowadzenia do wykonania czynności seksualnych; wykorzystanie polegające na doprowadzeniu przez nadużycie do stosunku seksualnego lub wykorzystanie krytycznego położenia innej osoby do obcowania płciowego albo do poddania się innej czynności seksualnej). W obecnym stanie prawnym te przestępstwa są ścigane na wniosek pokrzywdzonego, w myśl nowych przepisów postępowania byłyby wszczynane z urzędu. Co do zasady ofiary tych przestępstw nie powinny być przesłuchiwane, ale jeśli zachodziłaby taka konieczność, przesłuchiwano by je tylko raz w odpowiednio wyposażonym specjalnym, przyjaznym pomieszczeniu i w obecności prokuratora, obrońcy, pełnomocnika pokrzywdzonego i psychologa. Dźwięk i obraz z przesłuchania byłby nagrywany i odtwarzany na głównej rozprawie sądowej. Powtórne przesłuchanie w sądzie byłoby możliwe tylko wyjątkowo i aby ograniczyć stres ofiary – dokonywane za pomocą telekonferencji bez konieczności bezpośredniej konfrontacji pokrzywdzonego z oskarżonym na sali sądowej. Kolejna zmiana dotyczy zaostrzenia zasad przesłuchiwania nieletnich (do 15. roku życia) ofiar przestępstw seksualnych. Ich przesłuchanie będzie możliwe jedynie wówczas, gdy zeznania mogłyby mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustawa zakłada też m.in., by w przesłuchaniu nieletniego pokrzywdzonego mogła wziąć udział wskazana przez niego osoba pełnoletnia. Nowe przepisy wprowadzą też obowiązek nagrywania przesłuchań świadków i biegłych, gdy zachodzi niebezpieczeństwo, że ich ponowne przesłuchanie nie będzie możliwe, a także przesłuchań odbywających się w obecności niepełnego składu sędziowskiego.

Senat jednomyślnie, 85 głosami, wprowadził do ustawy 2 poprawki, zaproponowane przez Komisję Ustawodawczą oraz Komisję Praw Człowieka, Praworządności i Petycji. Pierwsza poprawka ujednolica terminologię ustawy, a druga umożliwia przeprowadzenie przesłuchania nieletnich ofiar przestępstw także nie tylko w siedzibie sądu, ale też w pomieszczeniach poza sądem. W wersji sejmowej zostało to określone warunkowo.

Senackie poprawki rozpatrzy teraz Sejm.

Senat przyjął bez poprawek ustawę o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Nowelizacja, uchwalona na 39. posiedzeniu Sejmu, 10maja 2013 r., z inicjatywy Senatu, stanowi wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2011 r. (sygn. akt K 33/08). Trybunał zakwestionował treść art. 180 §1 kodeksu postępowania karnego, a w szczególności fakt, że w tym przepisie brak przesłanek do zwolnienia z obowiązku zachowania tajemnicy statystycznej osoby zeznającej w charakterze świadka. Nowelizacja zmierza do objęcia tajemnicy statystycznej taką samą ochroną, jaką zapewniono tajemnicy notarialnej, adwokackiej, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lekarskiej i dziennikarskiej. Senat, proponując nowelizację, wprowadził dwie przesłanki umożliwiające zwolnienie z tajemnicy statystycznej. Pierwsza dotyczy zwolnienia ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, a druga – zwolnienia w sytuacji, kiedy dowody nie mogą zostać zebrane w inny sposób. Jeżeli w konkretnym postępowaniu karnym będzie możliwość zdobycia dowodu w inny sposób, to nie zajdzie potrzeba zwalniania z tajemnicy statystycznej. Zmiany zaproponowane w ustawie spowodują, że zwolnienie świadka z obowiązku zachowania tajemnicy statystycznej będzie możliwe jedynie z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości przy braku innych środków dowodowych na daną okoliczność. Nie będzie również możliwe zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy statystycznej na gruncie postępowania w sprawach o wykroczenia.

Izba głosami 85 senatorów poparła wniosek Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji i przyjęła nowelizację bez poprawek.

Ustawa zostanie teraz skierowana do podpisu prezydenta.

Poprawki Senatu do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi

Ustawa została uchwalona przez Sejm z przedłożenia rządu na 39. posiedzeniu,10 maja 2013 r. Jej celem jest uszczelnienie systemu gospodarowania odpadami opakowaniowymi tak, aby do końca 2014 r. Polska miała szansę osiągnąć wymagane unijnymi przepisami poziomy odzysku i recyklingu tych odpadów (dyrektywa 94/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 1994 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych).

Ustawa określa nowe zadania marszałków województw, którzy będą prowadzić – udostępniane w urzędach marszałkowskich i w Internecie – rejestry przedsiębiorców: wprowadzających na rynek produkty w opakowaniach, prowadzących recykling lub inną formę odzysku opakowań, eksportujących odpady opakowaniowe i dokonujących wewnątrzwspólnotowej dostawy tych odpadów. Marszałkowie województw będą także przeprowadzać coroczne kontrole przedsiębiorców. Zgodnie z nowymi przepisami w zakresie utworzenia i utrzymania systemu zbierania, transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów opakowaniowych, porozumienie z marszałkiem województwa będzie zawierała organizacja samorządu gospodarczego. Ustawa reguluje też działanie organizacji odzysku opakowań. Określa wymagania, jakim powinny odpowiadać opakowania wprowadzane do obrotu, zasady działania organizacji odzysku opakowań, zasady postępowania z opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz zasady ustalania i pobierania opłaty produktowej.

Izba poparła poprawki, w większości uściślające i precyzujące, zaproponowane przez Komisję Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej oraz Komisję Środowiska. Jedna z przyjętych zmian rozszerza listę podmiotów mogących zawierać porozumienie z marszałkiem województwa w zakresie utworzenie i utrzymania systemów zbierania, transportu i odzysku lub unieszkodliwiania odpadów opakowaniowych. Za przyjęciem ustawy w takim kształcie opowiedziało się 57 senatorów, 28 było przeciw, a 1 wstrzymał się od głosu.

Senackie poprawki rozpatrzy teraz Sejm.

Ustawa o uchyleniu ustawy o przekształceniu własnościowym przedsiębiorstwa państwowego Polskie Linie Lotnicze „LOT” – przyjęta bez poprawek

Ustawa, uchwalona przez Sejm na 39. posiedzeniu, 10 maja 2013 r., na podstawie projektu rządowego, umożliwi zbycie wszystkich akcji posiadanych przez Skarb Państwa w spółce PLL „LOT”. Uchylany art. 2 ustawy dotyczy większościowego, wynoszącego co najmniej 51%, udziału Skarbu Państwa w spółce PLL „LOT”. Przepis ten może zostać uznany za nadmiernie zawężający postanowienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008, regulującego wymogi dotyczące struktury własności i kontroli unijnych przewoźników lotniczych. Pogarszał też pozycję „LOT” w stosunku do konkurentów, gdyż Skarb Państwa zachowywał status akcjonariusza większościowego. Ustawa ma również poprawić pozycję negocjacyjną Skarbu Państwa w sprzedaży akcji.

W wyniku głosowania Izba poparła wniosek Komisji Gospodarki Narodowej o przyjęcie ustawy bez poprawek (58 głosów za, 28 – przeciw).

Teraz ustawa zostanie skierowana do podpisu prezydenta.

Ustawa o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych – przyjęta bez poprawek

Zgodnie z nowelą, uchwaloną przez Sejm na 41. posiedzeniu, 24 maja 2013 r., na podstawie projektu poselskiego, urzędowa cena zbytu leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobu medycznego nie będzie mogła być wyższa niż cena leku obowiązująca w dniu złożenia wniosku o refundację. Uproszczono również procedurę składania wniosków o objęcie leku refundacją.

Komisja Zdrowia wniosła o przyjęcie ustawy bez poprawek. Senat poparł ten wniosek 85 głosami, przy 1 wstrzymującym się.

Ustawa zostanie skierowana do podpisu prezydenta.

Senat zdecydował o wniesieniu do Sejmu projektuustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych

Projekt ustawy został przygotowany przez Komisję Budżetu i Finansów Publicznych. Realizuje on orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 5 lipca 2011 r. (sygn. akt. P 36/10), w którym stwierdzono, że zmiana wymogów formalnych umowy o opiekę, zawartej przez spadkobierców zaliczanych do III grupy podatkowej (osoby niespokrewnione), wprowadzona 1 stycznia 2007 r., jest niezgodna z konstytucją.

Zmiana warunków nabycia ulgi mieszkaniowej polegała na wprowadzeniu wymogu zawarcia umowy o opiekę w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi oraz wymogu sprawowania opieki przez 2 lata od momentu poświadczenia podpisów. Brak przepisów przejściowych spowodował, że nowelizacja pozbawiła możliwości nabycia prawa do ulgi mieszkaniowej spadkobierców, którzy zawarli umowę o opiekę przed organem gminy, sprawowali ją przez 2 lata, a spadkodawca zmarł po 1 stycznia 2007 r., kiedy obowiązywały już nowe warunki nabycia tej ulgi. W projekcie zaproponowano przyznanie ulgi podatkowej właśnie tym osobom. Podatnicy, wobec których ustalono już zobowiązanie podatkowe bez uwzględnienia ulgi, mieliby możliwość wznowienia postępowania.

Za przyjęciem i wniesieniem do Sejmu projektu ustawy głosowało 85 senatorów, 1 wstrzymał się od głosu. Izba upoważniła senatora Tadeusza Kopcia do reprezentowania jej w dalszych pracach nad tym projektem.

Senat zdecydował o wniesieniu do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo łowieckie

Projekt ustawy dostosowuje przepisy prawa łowieckiego do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 listopada 2012 r. (sygn. akt K 21/11). Trybunał uznał za niezgodny z konstytucją przepis ustawy – Prawo łowieckie w zakresie, w jakim nie przewiduje prawa do wniesienia odwołania do sądu członka Polskiego Związku Łowieckiego, wobec którego zastosowano sankcję dyscyplinarną inną niż utrata członkostwa w związku lub w kole łowieckim, gdy przewinienie i orzeczona za nie sankcja nie mają wyłącznie charakteru wewnątrzorganizacyjnego. W opinii Trybunału Konstytucyjnego, podstawowe elementy postępowania dyscyplinarnego: pojęcie deliktu dyscyplinarnego, katalog sankcji dyscyplinarnych, organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne i ogólne zasady tego postępowania należy uregulować w ustawie, a postępowanie dyscyplinarne prowadzone przez organy Polskiego Związku Łowieckiego powinno zostać objęte kontrolą sądową. Trybunał podkreślił, że do wykonania wskazań zawartych w wyroku niezbędna jest zmiana prawa łowieckiego, która nie może polegać jedynie na prostym przeniesieniu do ustawy postanowień statutu związku dotyczących postępowania dyscyplinarnego.

Projekt ustawy przewiduje m.in. dwuinstancyjność dyscyplinarnego sądownictwa łowieckiego, możliwość odwołania się do sądu powszechnego od orzeczeń dyscyplinarnych skutkujących zawieszeniem albo pozbawieniem członkostwa w PZŁ lub kole, a także zawieszeniem albo pozbawieniem prawa do polowania. Uproszczono też system kar przewidzianych dotychczas przez statut związku. Zaproponowano wprowadzenie kary pieniężnej do wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Ponadto członka PZŁ będzie można ukarać naganą, do 3 lat pozbawić go prawa do polowania, zawiesić w prawach członka do 3 lat lub wykluczyć go ze związku. W projekcie ustawy ustalono też wysokość rocznej składki członkowskiej i wpisowego. Składka nie będzie mogła przekraczać 5% kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, wpisowe zaś – trzykrotności składki.

W wyniku głosowania Izba zdecydowała o wniesieniu tego projektu ustawy do Sejmu i upoważniła senatora Stanisława Gorczycę do reprezentowania jej w dalszych pracach nad nim (54 głosów za, 27 – przeciw, 3 wstrzymujące się).

Informacja o wynikach działalności Centralnego Biura Antykorupcyjnego w 2012 r.

Informację przedstawił szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego Paweł Wojtunik. Jak podkreślił, zwalczanie, wykrywanie korupcji i zapobieganie jej oraz działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa, a także osłona przed korupcją wybranych procesów kluczowych dla naszego kraju, czyli zamówień publicznych, projektów prywatyzacyjnych czy programów rządowych, w roku 2012 pozostawały podstawowymi zadaniami CBA. Ze względu na wielkość przeznaczonych dla Polski funduszy unijnych i liczbę przedsięwzięć związanych z ich wykorzystaniem istotna część aktywności biura skupiała się właśnie na badaniu prawidłowości realizacji projektów finansowanych ze środków unijnych. W 2012 r. CBA prowadziło o 11% więcej postępowań przygotowawczych niż w roku 2011. Paweł Wojtunik podkreślił, że z roku na rok wzrasta liczba śledztw, które kończą się aktem oskarżenia. W 2012 r. było to 48% postępowań. Duża część działalności biura to rozpoznawanie, analiza, prognozowanie zagrożeń korupcyjnych i formułowanie wyprzedzających informacji o nieprawidłowościach. Zwiększająca się skuteczność identyfikowania obszarów zagrożonych korupcją spowodowała wyraźny wzrost liczby opracowań analitycznych i innych raportów przekazywanych najwyższym władzom państwowym. W roku ubiegłym CBA zainicjowało kampanię medialną „Korupcja, ile ty za nią zapłacisz”, a dzięki umowie o współpracy ramowej, zawartej z Komisją Europejską, łatwiejsze będzie pozyskiwanie środków unijnych na realizację projektów związanych z przeciwdziałaniem i zwalczaniem korupcji w latach następnych.

Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego stwierdził, że wymaga ono wzmocnienia kadrowego z uwagi na coraz to nowe obszary działania i nowe zadania nakładane przez ustawodawcę. Tymczasem od kilku lat CBA przyznawany jest budżet w takiej samej wysokości. Wskazał też na problemy lokalowe CBA w Warszawie.

Jak powiedział, jeden z podstawowych obszarów aktywności biura to działania operacyjne i procesowe. W 2012 r. CBA prowadziło 492 sprawy operacyjne, wszczęto 208 nowych spraw, zakończono ich 218. Prowadzono 466 postępowań przygotowawczych pod nadzorem i na zlecenie prokuratury, wszczęto 251 spraw, a zakończono 236. Śledztwa prowadzone w 2012 r. najczęściej dotyczyły administracji samorządowej, sektora gospodarczego, terenowej administracji rządowej i administracji centralnej oraz programów unijnych.

Jednym ze środków stosowanych podczas prowadzonych postępowań przygotowawczych jest zabezpieczenie mienia. W roku ubiegłym biuro zabezpieczyło blisko 34 mln zł na poczet kar i przepadku mienia. Nadal utrzymuje się tu pozytywna tendencja wzrostowa. W latach 2006–2010 było to około 10–11 mln zł rocznie, w roku 2011 – 50 mln zł. Wśród środków zapobiegawczych stosowanych w prowadzonych postępowaniach w 173 wypadkach było to poręczenie majątkowe, w 88 – dozór policji, w 42 – zakaz opuszczania kraju, w 31 wypadkach tymczasowe aresztowanie, w 21 – zawieszenie w czynnościach, w 15 wypadkach – poręczenie społeczne i inne środki. W ubiegłym roku przedstawiono łącznie 1851 zarzutów 584 podejrzanym.

W 2012 r. przeprowadzono 589 analiz przedkontrolnych. Większość, bo ponad 63%, dotyczyła oświadczeń o stanie majątkowym składanych przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz o stanie przestrzegania przez nie przepisów wprowadzających ograniczenia w podejmowaniu i prowadzeniu działalności gospodarczej. Najczęściej dotyczyły one samorządowców na szczeblu gminy i zatrudnionych w jednostkach podległych gminie, parlamentarzystów, samorządowców na szczeblu powiatu oraz zatrudnionych w jednostkach podległym starostom. Podobnie jak w poprzednich latach, analizy przedkontrolne w obszarze podejmowania i realizacji decyzji gospodarczych dotyczyły najczęściej zamówień publicznych. Jeżeli analiza przedkontrolna daje przesłanki do wszczęcia kontroli, to w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym wdrażana jest procedura kontrolna. W ubiegłym roku prowadzono 230 takich kontroli, wszczęto 173 kontrole, a ukończono ich 176. Większość, bo blisko 82%, kontroli wszczęto w trybie doraźnym. W 147 wypadkach kontrolowane były oświadczenia o stanie majątkowym oraz o przestrzeganiu przepisów wprowadzających ograniczenia w podejmowaniu i prowadzeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Najczęściej kontrole te dotyczyły samorządowców i osób zatrudnionych w jednostkach podległych samorządom, parlamentarzystów i pracowników agencji państwowych. Niezależnie od kontroli oświadczeń majątkowych CBA prowadziło również kontrole decyzji gospodarczych. Większość dotyczyła zamówień publicznych, gospodarowania środkami publicznymi, rozporządzania mieniem państwowym lub komunalnym. Były też jednostkowe kontrole wsparcia finansowego, przyznawania zezwoleń, zwolnień, ulg, umorzeń, zezwoleń prywatyzacji lokali komunalnych. Jak podkreślił Paweł Wojtunik, działania kontrolne ujawniły szkody w mieniu Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego w wysokości blisko 113 mln zł. To kwota porównywalna z budżetem CBA.

Działalność analityczno-informacyjna CBA w głównej mierze ukierunkowana była na identyfikację zagrożeń dla interesu państwa, mającą na celu odpowiednio wczesne i w miarę możliwości wyprzedzające informowanie o nich organów państwa i proponowanie działań zaradczych. Poza tym działalność ta wspierała czynności operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze i kontrolne. Wzrosła liczba opracowań kierowanych do prezesa Rady Ministrów i ministra spraw wewnętrznych, przygotowano ich 19: 10 raportów specjalnych i 9 informacji sygnalnych. W ramach działań analityczno-informacyjnych CBA uczestniczy w osłonie antykorupcyjnej, która została uruchomiona w połowie marca 2012 r. Biuru powierzono 24 przedsięwzięcia dotyczące przede wszystkim zamówień publicznych w obszarze teleinformatyki, ochrony zdrowia i infrastruktury budowlanej.

Jak poinformował szef CBA, biuro prowadzi też działania prewencyjne i profilaktyczne. Przygotowało kilka nowych publikacji z zakresu profilaktyki antykorupcyjnej, na bieżąco współpracuje w ramach szkoleń z innymi urzędami, samorządami i ze środowiskami przedsiębiorców. W ciągu 3 lat CBA przeszkoliło blisko 20 tys. urzędników różnego szczebla w zakresie antykorupcyjnym w naszym kraju. W 2012 r. opracowało publikację, dotyczącą przewidywanych zagrożeń korupcyjnych w Polsce. Wspólnie z partnerami misji EUBAM (misja pomocowa Unii Europejskiej dla Mołdawii i Ukrainy) CBA zorganizowało letnią edycję szkoły antykorupcyjnej. Takie warsztaty dla młodzieży z Ukrainy i Mołdowy prowadzone będą cyklicznie, mają na celu uaktywnienie społeczeństw obu krajów w zakresie działalności antykorupcyjnej. Na zakończenie szef CBA poinformował, że budżet w wysokości 112,5 mln zł został wykorzystany blisko w 100%. Największą część, czyli 64%, budżetu stanowiły wynagrodzenia, 15% przeznaczono na zakup towarów i usług, 10% na wydatki majątkowe, 9% na wydatki bieżące, a 2% – na świadczenia na rzecz osób fizycznych. Jeżeli chodzi o sytuację kadrową, według stanu na 31 grudnia 2012 r., to 786 funkcjonariuszy i 89 pracowników cywilnych. W stosunku do roku 2011 liczba zatrudnionych zwiększyła się o 20, a odeszło z biura 54 funkcjonariuszy i 5 pracowników. W tym samym czasie zostało zatrudnionych 62 funkcjonariuszy i 17 pracowników.

Informacja ministra rozwoju regionalnego na temat wykorzystania przez Polskę środków finansowych z Unii Europejskiej w latach 2007–2013 oraz propozycji dotyczących perspektywy finansowej w okresie 2014–2020

Minister rozwoju regionalnego Elżbieta Bieńkowska przypomniała, że środki z budżetu UE na lata 2007–2013 będą wydawane do 2015 r. Jak poinformowała, ponad 90% z 68 mld euro jest już zakontraktowane, a Komisja Europejska zwróciła Polsce 36,5 mld euro. Minister Elżbieta Bieńkowska podkreśliła, że nasz kraj nie tylko dotrzymuje terminów wydatkowania tych środków, ale także wydaje je efektywnie.

W budżecie UE na lata 2014–2020 proponuje się przyznanie Polsce 73 mld euro. Budżet musi jeszcze zostać zatwierdzony przez Parlament Europejski. Następnie będą finalizowane regulacje rozporządzeń i programów operacyjnych. W nowym budżecie najważniejsze będą: przedsiębiorczość, innowacyjność, nauka i infrastruktura. Więcej pieniędzy otrzymają regiony (wzrost z 25% do prawie 40%). Minister rozwoju omówiła też przygotowane przez resort krajowe programy operacyjne.

Informacja ministra sportu i turystyki na temat prac legislacyjnych związanych z przygotowaniem ustawy o turystycznym funduszu gwarancyjnym

Przedstawiając informację, wiceminister sportu i turystyki Katarzyna Sobierajska przypomniała, że powodem podjęcia prac nad uszczelnieniem systemu zabezpieczeń finansowych biur podróży była duża liczba niewypłacalności ogłoszonych w 2012 r. przez biura podróży. Szczególnie chodziło o upadłość biura podróży Sky Club i ogłoszenie zaprzestania działalności przez linie lotnicze OLT Express, co w dużej mierze spowodowało kolejne wypadki ogłaszania niewypłacalności.

Efektem prac jest zmiana 2 rozporządzeń ministra finansów, dotyczących wysokości gwarancji ubezpieczeniowych czy bankowych posiadanych przez biura podróży. Od 14 maja 2013 r. zwiększono poziom zabezpieczeń finansowych i zmieniono zasady obliczania podstawy, na podstawie której biura podróży otrzymują te zabezpieczenia.

Ministerstwo Sportu i Turystyki przygotowuje także projekt ustawy o turystycznym funduszu gwarancyjnym. Obecnie jest on po konsultacjach społecznych i uzgodnieniach międzyresortowych. W projekcie proponuje się utworzenie funduszu na wzór Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Fundusz miałby osobowość prawną, ale byłby wyłączony z systemu finansów publicznych, a nadzór i kontrolę nad jego działalnością sprawowałby minister właściwy do spraw turystyki. W projekcie określono zasady płatności składek do funduszu, zasady wypłacania z niego środków, wykonywanie pewnych czynności kontrolnych funduszu, zwłaszcza w zakresie sprawdzania wypełniania obowiązku płacenia składek na jego rzecz przez biura podróży, a także zasady funkcjonowania organów funduszu i jego gospodarki finansowej. Ważnym zadaniem funduszu będzie organizacja powrotu do kraju klientów upadających biur podróży.

Określono również wysokość składek, do płacenia których będą zobowiązani organizatorzy i pośrednicy turystyczni (20 i 30 zł w zależności od zakresu prowadzonej działalności gospodarczej). Płatność składek do funduszu przez przedsiębiorców nie będzie ich zwalniać z obowiązku posiadania stosownych zabezpieczeń, określonych ustawą o usługach turystycznych. Środki z tego funduszu będą uruchamiane tylko i wyłącznie wówczas, kiedy na zwrot roszczeń dla poszkodowanych klientów upadających biur podróży zabrakłoby środków z podstawowych zabezpieczeń.

Oświadczenia

Po wyczerpaniu porządku 34. posiedzenia oświadczenia złożyli senatorowie: Grzegorz Bierecki, Alicja Chybicka, Henryk Cioch, Robert Dowhan, Stanisław Gorczyca, Piotr Gruszczyński, Andrzej Grzyb, Jan Maria Jackowski, Kazimierz Kleina, Maciej Klima, Ryszard Knosala,Andrzej Kobiak, Marek Konopka, Jan Michalski, Marek Martynowski, Rafał Muchacki, Jarosław Obremski, Andrzej Person, Janina Sagatowska, Witold Sitarz, Andrzej Szewiński, Bogusław Śmigielski, Piotr Wach, Grzegorz Wojciechowski, Alicja Zając, Piotr Zientarski.