SenatRzeczypospolitejPolskiej

Komisja Obrony Narodowej zarekomenduje Senatowi przyjęcie bez poprawek ustawy o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej, zmieniającej system kierowania i dowodzenia armią, uchwalonej przez Sejm na podstawie projektu rządowego. Założenia reformy resort obrony przyjął w lipcu 2012 r., a w grudniu 2012 r. zaakceptowała je Rada Ministrów. Reforma dowództw była także dwukrotnie tematem posiedzeń Rady Bezpieczeństwa Narodowego. Na potrzebę reformy wskazywano już od czasu wstępowania Polski do NATO w 1999 r.

Nowelizacja zakłada zmniejszenie liczby centralnych dowództw, a struktury dowodzenia mają być takie same zarówno w czasie pokoju, jak i kryzysu lub wojny. Zamiast obecnych dowództw rodzajów sił zbrojnych: Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych, Marynarki Wojennej i Wojsk Specjalnych reforma, opracowana przez Ministerstwo Obrony Narodowej i Biuro Bezpieczeństwa Narodowego, przewiduje powołanie dwóch dowództw: Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, odpowiedzialnego za przygotowywanie armii do działań i jej funkcjonowanie w czasie pokoju, oraz Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych, które przejmuje dowodzenie w czasie kryzysów, wojny i – tak jak obecnie – nad siłami wydzielonymi do misji zagranicznych.

Rodzaje sił zbrojnych mają mieć swoje inspektoraty w dowództwie generalnym. Nie będzie, tak jak jest to obecnie, odrębnego Inspektoratu Służby Zdrowia, a jego szefostwo zostanie podporządkowane inspektoratowi wsparcia, odpowiadającemu za logistykę.

Zmieni się rola Sztabu Generalnego WP. Obecnie minister obrony narodowej kieruje armią za pośrednictwem jego szefa. Po reformie sztab ma się skoncentrować na planowaniu strategicznym, opracowywaniu wieloletnich programów rozwoju sił zbrojnych oraz doradzaniu ministrowi obrony, premierowi i prezydentowi. Po reformie minister będzie kierował armią za pośrednictwem 2 najwyższych dowódców i szefa SG WP.

Podczas prac sejmowych przeciwko projektowanej reformie opowiedziały się kluby parlamentarne PiS i SLD. Ich zdaniem, nowelizacja jest niezgodna z konstytucją, która stanowi, że prezydent mianuje szefa Sztabu Generalnego WP i dowódców rodzajów sił zbrojnych.

Podczas posiedzenia Komisji Obrony Narodowej zastrzeżenia do ustawy zgłosiło Biuro Legislacyjne Kancelarii Senatu. Wątpliwości biura wzbudził zapis uprawniający prezydenta do wskazania – na wniosek premiera – osoby przewidzianej na stanowisko naczelnego dowódcy na czas wojny. W opinii zaproponowano, by zapisać także, że prezydent może tę osobę odwoływać. Ta poprawka nie uzyskała jednak poparcia większości komisji.