SenatRzeczypospolitejPolskiej

Aktualna działalność uczelni wojskowych i planowane zmiany w systemie szkolnictwa wojskowego to temat posiedzenia Komisji Obrony Narodowej. Krótką informację o roli wyższych uczelni wojskowych w systemie szkolnictwa wyższego przedstawił senatorom wiceminister obrony narodowej Czesław Mroczek. Jak stwierdził, szkolnictwo wojskowe opiera się na 5 uczelniach publicznych nadzorowanych przez ministra obrony narodowej: Akademii Obrony Narodowej, Wojskowej Akademii Technicznej, Akademii Marynarki Wojennej, Wyższej Oficerskiej Szkole Wojsk Lądowych i Wyższej Oficerskiej Szkole Sił Powietrznych. System kształcenia oficerów jest wspierany przez Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Uczelnie wojskowe działają na podstawie prawa o szkolnictwie wyższym, będąc jednocześnie – w rozumieniu przepisów o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej – jednostkami wojskowymi. Niezależnie od działalności stricte wojskowej wszystkie uczelnie wojskowe prowadzą działalność cywilną. Wiceminister Czesław Mroczek omówił również podstawowe zadania, które na podstawie ustaw realizują uczelnie wojskowe.

Szczegółową informację na temat działalności uczelni wojskowych przedstawił dyrektor Departamentu Nauki i Szkolnictwa Wyższego w Ministerstwie Obrony Narodowej dr inż. Stanisław Walicki. Jak mówił, obecnie na uczelniach wojskowych studiuje około 24 tys. studentów, w tym około 2 tys. 200 – wojskowych. Kształci się też tam około 7 tys. słuchaczy studiów podyplomowych. Ważnym elementem działalności uczelni wojskowych są działalność badawczo-naukowa i studia podyplomowe, prowadzona jest również międzynarodowa wymiana studentów. Zgodnie z określonymi przez prezydenta głównymi kierunkami rozwoju Sił Zbrojnych RP oraz ich przygotowaniami do obrony państwa na lata 2013–2022, a także uchwałą Rady Ministrów z 25 września 2012 r. o szczegółowych kierunkach przebudowy i modernizacji Sił Zbrojnych RP na lata 2013–2018, szkolnictwo wojskowe powinno być poddane konsolidacji. Jej celem jest przede wszystkim poprawa efektywności kształcenia. W wyniku prac prowadzonych od końca 2011 r. przygotowano 2 projekty: konsolidacji funkcjonalno-programowej i konsolidacji organizacyjnej. Wariant konsolidacji funkcjonalno-programowej jest oparty na zacieśnieniu współpracy uczelni wojskowych na rzecz sił zbrojnych przy zachowaniu ich odrębności organizacyjnej. Wariant konsolidacji organizacyjnej zmierza natomiast do utworzenia 2 silnych uczelni wojskowych: Akademii Obrony Narodowej jako uczelni dowódczo-sztabowej, powstałej na bazie AON z filią zamiejscową we Wrocławiu oraz Wojskowej Akademii Technicznej jako uczelni techniczno-logistycznej powstałej na bazie WAT z filiami zamiejscowymi w Gdyni i Dęblinie. Wdrożenie konsolidacji organizacyjnej, o charakterze ewolucyjnym, będzie przebiegało w zgodzie z priorytetami wynikającymi z potrzeb sektora bezpieczeństwa i obronności państwa.

W trakcie dyskusji senatorowie skierowali szereg pytań do przedstawicieli resortów obrony oraz nauki i szkolnictwa wyższego. Senatorowie Maciej Grubski, Bogdan Pęk, Jarosław Lasecki, Bogdan Klich, Sławomir Preiss i Władysław Ortyl interesowali się m.in. optymalizacją kształcenia kandydatów na oficerów, zmniejszeniem liczby kierunków na studiach stacjonarnych w Akademii Obrony Narodowej, pracami badawczymi prowadzonymi w Wojskowej Akademii Technicznej, racjonalizacją struktury zatrudnienia na uczelniach wojskowych, dotacjami budżetowymi na kształcenie studentów studiów stacjonarnych, a także szkoleniem kandydatów do Narodowych Sił Rezerwowych. W debacie głos zabrali także obecni na posiedzeniu rektorzy uczelni wojskowych, którzy zapoznali senatorów z działalnością kierowanych przez siebie uczelni. Mówili również o obawach środowisk akademickich związanych z proponowanymi zmianami w systemie edukacji wojskowej.

Odpowiadając, wiceminister Czesław Mroczek podkreślił, że przedstawione informacje dotyczyły prac, których efekty będą znane w późniejszym terminie. Celem przygotowywanych zmian jest m.in. skupienie się na kształceniu kandydatów na oficerów. Odnosząc się do zmian w strukturze zatrudnienia na uczelniach wojskowych, wiceminister zapewnił, że chodzi o zwiększenie liczby pracowników dydaktyczno-naukowych, a także przyjęcie systemu dotacji kierowanych do szkolnictwa wojskowego. Zastępczyni dyrektora Departamentu Organizacji Szkolnictwa Wyższego w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Barbara Wierzbicka omówiła natomiast uprawnienia ministra nauki w zakresie otwierania i zamykania kierunków na studiach stacjonarnych. Szef Zarządu Szkolenia Sztabu Generalnego Wojska Polskiego gen. bryg. Franciszek Kochanowski poinformował, że w 2012 r. około 7 tys. kandydatów do służby w NSR przeszło szkolenie w strukturach szkolnictwa wojskowego.