SenatRzeczypospolitejPolskiej

Podczas wspólnego posiedzenia Komisji Rodziny i Polityki Społecznej oraz Komisji Gospodarki Narodowej senatorowie zapoznali się z dokumentem „Informacja o realizacji rządowego programu preferencyjnych kredytów mieszkaniowych «Rodzina na swoim» oraz zamierzeniami w sprawie wprowadzania po dniu 31 grudnia 2013 r. systemów wsparcia rodzin w zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych”. Informację przedstawił wiceminister transportu, budownictwa i gospodarki morskiej Piotr Styczeń. Dokument został przyjęty przez Radę Ministrów 29 marca 2013 r. na podstawie delegacji do ustawy z 15 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania i niektórych innych ustaw. Przyjęty w 2006 r. rządowy program preferencyjnych kredytów mieszkaniowych „Rodzina na swoim” jest realizowany od 2008 r. Formalnie został zakończony w 2012 r., a jego realizacja, związana z przyznanymi w ramach niego dopłatami do kredytów, będzie trwać jeszcze 10 lat.

Jak podkreślił wiceminister Piotr Styczeń, pomoc państwa w postaci dopłat do kredytów jest świadczona w okresie pierwszych 8 lat spłaty kredytu preferencyjnego. Większość 181 563 kredytów udzielonych w latach 2007–2012 przeznaczono na zakup mieszkań na rynku wtórnym (55,25%), na rynku pierwotnym – 26,36%, a na budowę domów jednorodzinnych – 18,39%. Ogólnie na ten cel przeznaczono w tym czasie 32 956,8 mln zł. Do programu obsługiwanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego przystąpiło 20 banków, a na jego realizację nie zabrakło środków. Średnia? kwota kredytu udzielonego w ramach programu wyniosła 182 tys. zł, a średnia cena 1 m² mieszkania – 3520 zł. Większość kredytów zaciągnęły małżeństwa w wieku do 39. roku życia. Przeciętny okres spłaty kredytu wynosi 26–28 lat. Spośród 26 tys. wniosków złożonych w 2012 r. około 10 tys. nie jest jeszcze zrealizowanych, do końca obwiązywania programu, do 31 grudnia 2012 r., złożono bowiem bardzo dużo wniosków.

Wiceminister poinformował, że obecnie rząd przygotowuje kolejny program, „Mieszkanie dla młodych”, który ma być uruchomiony od 2014 r. Założono, że nowy program, łączący politykę mieszkaniową i prorodzinną, przyczyni się do skutecznego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, zwiększenia popytu na mieszkania i inwestycji w gospodarce, wpłynie także korzystnie na branżę budowlaną i osiągnięcie stanu równowagi rynkowej. Nowy program nie spowoduje również wzrostu cen na rynku nieruchomości. Przewiduje się także reformę systemu najmu lokali mieszkalnych.

W trakcie dyskusji zwracano uwagę na potrzebę zmian na rynku nieruchomości i zwiększenia dostępu do mieszkań na wynajem. Wadą dotychczasowego systemu, podkreślał senator Andrzej Owczarek, było przekazywanie środków pieniężnych na dopłaty do kredytów bankom, a nie bezpośrednio kredytobiorcom. Zwracano także uwagę na potrzebę powiązania nowego programu z polityką prorodzinną państwa.

Zdaniem wiceministra Piotra Stycznia, nowy program „Mieszkanie dla młodych” będzie lepiej przygotowany dzięki doświadczeniom zdobytym podczas realizacji programu „Rodzina na swoim”. W przyszłości planowane jest odejście od dotowania zakupu mieszkań na własność na rzecz wspierania budownictwa na wynajem. Wiceminister zapowiedział, że nie będzie dotowany zakup mieszkań na rynku wtórnym, ponieważ nie przyczynia się to do zwiększenia liczby mieszkań. Państwo będzie zwiększać pomoc w spłacie kredytu rodzinom wraz z urodzeniem się trzeciego dziecka i następnych.

Obecni na posiedzeniu dyrektor Departamentu Usług Agencyjnych w Banku Gospodarstwa Krajowego Bogusław Białowąs i reprezentujący Związek Banków Polskich dyrektor Norbert Jeziołowicz wysoko ocenili współpracę BGK z bankami przy realizacji programu. Zwrócili uwagę na stosunkowo niski (około 5%) odsetek odrzuconych wniosków kredytowych, a także na ważną funkcję programu, stabilizującą rynek budownictwa mieszkań. Dzięki temu w Polsce nie doszło do gwałtownego spadku popytu na nowe mieszkania, jak to miało miejsce w niektórych krajach, gdzie wpłynęło to na załamanie się rynku budownictwa i pogłębienie kryzysu gospodarczego.