SenatRzeczypospolitejPolskiej

Podczas posiedzenia Komisji Rodziny i Polityki Społecznej postanowiono nie zgłaszać zastrzeżeń do ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz innych ustaw. Nowela, uchwalona z inicjatywy sejmowej komisji polityki społecznej, ma usprawnić udzielanie pomocy osobom potrzebującym, wprowadza także nowy typ domu pomocy społecznej – dla osób z problemem alkoholowym. O utworzenie tego typu placówek apelowali dyrektorzy domów pomocy społecznej. Osoby z problemem alkoholowym miałyby być kierowane do nich na 12 miesięcy z możliwością przedłużenia pobytu do 18 miesięcy.

Proponowane zmiany omówiły przedstawicielki Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej – wiceminister Elżbieta Seredyn i dyrektor Departamentu Pomocy i Integracji Społecznej Krystyna Wyrwicka. Jak stwierdziły, najważniejsze z nich dotyczą funkcjonowania i finansowania domów pomocy społecznej, rozszerzenia zadań samorządu województwa na rzecz sektora ekonomii społecznej, a także uprawnień do świadczeń z pomocy społecznej osób, które odbywają karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Nowelizacja związana jest m.in. z upływającym 31 grudnia 2012 r. terminem realizacji programów naprawczych w domach pomocy społecznej. W ustawie zmieniono również definicję średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu pomocy społecznej. Do zadań samorządu województwa dodano diagnozowanie i monitorowanie wybranych problemów społecznych w regionie. Doprecyzowano regulacje dotyczące rodzinnego wywiadu środowiskowego; w noweli określono, w jakich sprawach oraz u jakich osób i rodzin przeprowadza się taki wywiad, a także co robić w sytuacji odmowy. Nowe przepisy umożliwią w takiej sytuacji wydanie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia lub uchylenie decyzji w sprawie świadczenia z pomocy społecznej. Uproszczono ponadto procedury wyliczania wysokości świadczeń w razie zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i okresowego. Doprecyzowano sposób wyliczenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu pomocy społecznej, który nie działał cały rok.

Zmiany mają także umożliwić wojewodzie zwiększenie dotacji dla powiatów prowadzących lub zlecających prowadzenie domów pomocy społecznej przeznaczonych dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej intelektualnie. Z uwagi na niskie dochody własne z tytułu odpłatności za pobyt tego typu placówki często znajdują się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i uzyskanie większego wsparcia z budżetu poprawiłoby ich sytuację.

Ponadto zmieniono definicję średniego kosztu utrzymania w domu pomocy społecznej i wyłączono z niej dotychczasowy jego składnik – wszystkie wydatki remontowe, z wyjątkiem wydatków na bieżącą konserwację. Oznacza to, że powiaty, ponosząc pełną finansową odpowiedzialność za remonty i inwestycje w domach pomocy społecznej, nie będą mogły obciążać tym kosztami pensjonariuszy i ich rodzin. Ponadto ustawa wydłuża okres dostosowania działalności domów opieki społecznej, które funkcjonują na podstawie zezwolenia warunkowego, do obowiązujących w Polsce standardów. Zmiana ta dotyczy tylko 3 domów spośród wszystkich działających Polsce. Zakończenie tego procesu powinno nastąpić najpóźniej do 31 grudnia 2013 r.

Podczas posiedzenia Biuro Legislacyjne Kancelarii Senatu zwróciło uwagę na nieścisłości w sformułowaniu jednego z przepisów ustawy i przedstawiło propozycję poprawki. Po wysłuchaniu opinii przedstawicielek ministerstwa pracy komisja uznała wprowadzenie proponowanej zmiany za nieuzasadnione. W trakcie dyskusji skoncentrowano się przede wszystkim na zmianach związanych z finansowaniem i funkcjonowaniem domów opieki społecznej. Prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Organizatorów i Menadżerów Pomocy Społecznej i Ochrony Zdrowia Zbigniew Polowczyk zwracał uwagę na niekorzystne dla powiatów, według niego, konsekwencje zmiany definicji średniego kosztu utrzymania. Jak uzasadniał, zwiększy to obciążenia powiatów będących w trudnej sytuacji finansowej, pogłębianej dodatkowo przez kryzys. Odmiennego zdania był senator Mieczysław Augustyn, który przekonywał, że prowadzenie i utrzymanie domów opieki społecznej jest zadaniem własnym powiatów i uzyskały one przed laty stosowny odpis podatkowy na jego finansowanie. Jak mówił, zakończenie procesu dostosowania działalności tych placówek do założonych standardów nie powinno zwalniać powiatów z ich utrzymania, w tym ponoszenia kosztów niezbędnych remontów i inwestycji. Nie można też obciążać tymi kosztami pensjonariuszy.