SenatRzeczypospolitejPolskiej

Senatorowie z Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą zapoznali się z informacją na temat sytuacji potomków Polaków w Argentynie. Obejrzeli także film dokumentalny w reżyserii Wojciecha Staronia „Argentyńska lekcja”, ukazujący potomków Polaków mieszkających w miejscowości Azara, w Misiones, północnej prowincji Argentyny. Film był wielokrotnie nagradzany na zagranicznych festiwalach.

Jak przypomniał, wprowadzając w tematykę obrad, przewodniczący komisji senator Andrzej Person, w 2009 r. podczas oficjalnej wizyty marszałka Bogdana Borusewicza w Argentynie odbyło się spotkanie z tamtejszą Polonią.

Historię i obecną sytuację potomków Polaków w Argentynie przedstawił redaktor Maciej Chmiel. Pierwsi Polacy pojawili się w Misiones na przełomie XIX i XX wieku po przegranych walkach o niepodległość, a także w ramach migracji ekonomicznej. Po 1945 r. w Argentynie osiedlali się żołnierze polskich sił zbrojnych walczących na Zachodzie, wśród nich dziadkowie Marcii Majcher, bohaterki filmu „Argentyńska lekcja”. Polacy w Misiones to potomkowie rolników zajmujących się przede wszystkim uprawą yerba mate. Kolejne skupisko Polaków w Argentynie znajduje się w Buenos Aires. Maciej Chmiel zwrócił uwagę na pozytywną rolę państwa polskiego po 1989 r., w tym Senatu, we wspieraniu Polaków w tym kraju.

Reżyser Wojciech Staroń podkreślił potrzebę obecności nauczycieli języka polskiego w polskich skupiskach za granicą. Jego zdaniem, ma to podstawowe znaczenie dla zachowania polskiej tożsamości. Niestety, jak dodał, nauczyciele nie wszędzie docierają, albo przebywają w polskich skupiskach z przerwami. W Azara od 2 lat nie ma nauczyciela języka polskiego, co negatywnie wpływa na aktywizację i integrację mieszkających tam potomków Polaków.

W trakcie dyskusji senatorowie dziękowali za możliwość obejrzenia filmu ukazującego życie potomków Polaków na drugim krańcu świata. Jak mówili, film uświadomił im, jak niezwykle trudne jest podtrzymywanie polskiej tożsamości i języka, gdy żyje się w innej, odległej kulturze. Senatorowie wyrażali przekonanie, że oprócz nauczania języka polskiego nauczyciele mogą wiele zrobić dla pobudzania polskiej tożsamości i zainteresowania krajem ojczystym, czy nawiązywania relacji z macierzą.

Według senatora Leszka Czarnobaja, „Argentyńska lekcja” to film instruktażowy dla wszystkich, którzy zajmują się Polonią, ponieważ skłania do myślenia w sposób niestereotypowy.

Chargé d’affaires Ambasady Republiki Argentyny w Polsce Patricia Beatriz Salas zwróciła uwagę, że jej kraj współzamieszkują ludzie różnych ras i kultur. Także Polacy wnieśli znaczący wkład w budowanie różnorodności, z której Argentyńczycy są niezwykle dumni.

Film pozytywnie ocenił dyrektor TVP Polonia Łukasz Kardas, który przypomniał, że był on już emitowany przez jego stację. Wyraził nadzieję, że podobnych dokumentów na temat życia naszych rodaków za granicą będzie więcej. Jednocześnie wyraził ubolewanie, że z przyczyn niezależnych od kierownictwa TVP Polonia jej sygnał nie dociera do Argentyny.

Członek Zarządu Fundacji „Oświata Polska za Granicą” Jacek Giebułtowicz zaprezentował natomiast nagrodzoną w konkursie „Mam talent – szukam polskich śladów” pracę uczennicy Kelii Anchau, mieszkanki miasteczka Wanda w prowincji Misiones, zatytułowaną „Mała Polska na ziemi argentyńskiej”.

Zdaniem przedstawiciela Stowarzyszenia Polsko-Argentyńskiego i byłego ambasadora w Argentynie Eugeniusza Noworyty, film pokazuje sytuację dawnej emigracji zarobkowej. Wskazał jednocześnie na potrzebę różnicowania spojrzenia na polskie wychodźstwo. W Argentynie, w odróżnieniu do Kanady, USA czy krajów Europy Zachodniej, polska emigracja zatrzymała się na emigracji powojennej. W rezultacie w trzecim czy czwartym pokoleniu żyjącym w tym kraju polska tożsamość znajduje się w fazie uśpienia. Zdaniem Eugeniusza Noworyty, zasadne jest jej pobudzanie wśród żyjących tam osób polskiego pochodzenia, ale do tego potrzebne są inne formy niż np. w USA. Oprócz dostępu do materiałów, mediów czy pomocy materialnej dla podtrzymania polskości niezbędny jest, co także pokazuje film, stały osobisty kontakt z polskim nauczycielem, organizacjami społecznymi, placówkami dyplomatycznymi czy przedstawicielami władz polskich.

Dyrektor Ośrodka Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą Teresa Piłat-Reszka poinformowała, że obecnie odbywają się przesłuchania kandydatów na nauczyciela języka polskiego, który będzie pracował w Azara od września 2013 r.