SenatRzeczypospolitejPolskiej

Prace nad Projektem Archiwa Przełomu zostały rozpoczęte na przełomie maja i czerwca 2009 roku.

Pracownicy Archiwum wykonali szczegółową kwerendę w wyniku, której ustalono, iż w Archiwum Senatu zgromadzone zostały akta o ogromnym znaczeniu historycznym dla dziedzictwa narodowego, a zwłaszcza dla poszerzenia wiedzy na temat transformacji polityczno – społecznej naszego kraju.

W wyniku kwerendy wytypowano następujące akta mające wejść w skład Zbioru Archiwa Przełomu:

Dokumentacja aktowa: 55,24 mb akt zaliczonych do zakresu zainteresowań Projektu.
 

Dokumentacja na nośnikach Audio: 201 nagrań audio
 

Dokumentacja Fotograficzna:    

Materiały Jacka Doktora – 505 klatek negatywów foto

Plakaty:

Plakaty kandydatów do Sejmu i Senatu z Lechem Wałęsą z kampanii wyborczej 1989 – 160 plakatów

Liczne ulotki, plakaty, afisze głównie z kampanii wyborczej 1989 r.
 

Po przeprowadzeniu kwerendy we własnych zbiorach Archiwum rozpoczęło pod koniec 2009 roku, prace w kierunku wdrożenia Projektu.
 

Archiwum poczyniło następujące kroki w realizacji projektu:

a) wszczęto proces opracowywania materiałów stanowiących trzon Zbioru Archiwa Przełomu;

Do dzisiejszego dnia Archiwum opracowało  i przygotowało do digitalizacji:

- Akta Personalne pracowników OKP – 79 teczek, tj. 0,5 mb (nie do skanowania)

- Stenogramy Posiedzeń Prezydium OKP oraz Stenogramy Posiedzeń OKP – 105 teczek, tj. 3mb

- Duplikaty stenogramów Posiedzeń OKP – 99 teczek, tj. 2,5 mb (nie do skanowania)

- Archiwum Henryka Wujca (wstępne opracowanie) – 273 teczki, tj. 6,2 mb.

b) rozpoczęto digitalizację wyodrębnionych materiałów i materiałów napływających do Archiwum;

Obecny stan zdigitalizowania materiałów, przedstawia się następująco:
 

Stenogramy Posiedzeń Prezydium OKP, oraz Stenogramy Posiedzeń OKP – 12025 skanów stron dokumentów
Plakaty wyborcze kandydatów do Senatu i Sejmu z Lechem Wałęsą, kampania wyborcza 1989 r. – 160 skanów plakatów
Materiały Komitetu Obywatelskiego w Koninie – 374 stron skanów dokumentów
Materiały Andrzeja Antoniego Czapskiego – 94 skany stron dokumentów, 3 skany foto
Materiały Andrzeja Piesiaka – 13 skanów stron dokumentów, 44 skany foto,
Materiały Andrzeja Tomaszewicza -18 skanów stron dokumentów, 8 skanów foto
Materiały Antoniego Jutrzenki – Trzebiatowskiego – 19 skanów foto
Materiały Edwarda Poziołka – 8 skanów stron dokumentów, 44 skany foto
Materiały Erwina Kruka – 205 skanów stron dokumentów
Materiały Eugeniusza Wilkowskiego – 39 skanów stron dokumentów
Materiały Henryka Grządzielskiego – 69 skanów foto
Materiały Ireneusza Niewiarowskiego – 380 skanów stron dokumentów, 213 skanów foto
Materiały Jana Chodkowskiego – 21 skanów stron dokumentów, 37 skanów foto
Materiały Janusza Woźnicy – 16 skanów stron dokumentów
Materiały Jerzego Dietla – 562 skany stron dokumentów, 30 skanów foto
Materiały Jerzego Regulskiego – 668 skanów stron dokumentów
Materiały Lecha Kozioła – 86 skanów stron dokumentów, 15 skanów foto
Materiały Macieja Krzanowskiego – 51 skanów stron dokumentów, 3 skany foto
Materiały Zbigniewa Rokickiego – 232 skany stron dokumentów, 10 skanów foto
Materiały Romana Dudy – 267 skanów stron dokumentów
Materiały Ryszarda Juszkiewicza – 5 skanów stron dokumentów, 16 skanów foto
Materiały Stanisława Dembińskiego – 1 skan foto
Materiały Stanisława Obertańca – 62 skany foto
Materiały Stanisława Żaka – 30 skanów foto
Materiały Władysława Findeisena – 8 skanów foto
Materiały Władysława Papużyńskiego – 93 skany foto
Materiały Jacka Doktora – 505 skanów foto

Łącznie zdigitalizowano – 15 216 stron dokumentów, 1210 skanów foto.

c) przeprowadzono wybiórczy rekonesans wśród środowiska opozycyjnego z lat 1989 - 1991, na temat miejsca przechowywania możliwie istniejących pozostałych materiałów o tej tematyce;

d) pozyskano kolejne materiały zaliczone do Zbioru od osób fizycznych.;
 
e) włączono się do akcji Biura Komunikacji Społecznej - Archiwum Historii Mówionej;
 

     W 2009 roku Archiwum włączyło się w akcję pod nazwą "Archiwum Historii Mówionej' Biura Komunikacji Społecznej Kancelarii Senatu. Akcja miała na celu zachowanie wspomnień senatorów I kadencji na taśmach wideo. We współpracy z Muzeum Powstania Warszawskiego zostały zorganizowane wyjazdy do senatorów i nakręcone wywiady. Senatorowie opowiadali o swojej drodze politycznej z uszczegółowieniem kampanii wyborczej 1989 r. i swojej aktywności w Senacie I kadencji. Prawie za każdym razem z ekipą wyjeżdżał archiwista, przeprowadzając wywiad na temat posiadanych przez senatora materiałów, a także o możliwości przechowywania dokumentacji przez inne osoby czy też instytucje na tym terenie.

    W konsekwencji ustalono, iż gros materiałów znajduje się w rękach prywatnych działaczy opozycyjnych z tego okresu, a także pracowników Komitetów Obywatelskich czy później Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego. Okazało się także, że znaczna liczba materiałów przechowywana jest w Archiwach Państwowych, bibliotekach i muzeach czy też tematycznych instytutach czy fundacjach.

    Zarchiwizowano 63 filmy z wywiadami Senatorów I kadencji i przywieziono materiały archiwalne, głównie na zasadach wypożyczenia na czas digitalizacji i zwrotu właścicielowi, nabywając materiały w formie oryginalnej, ale także cyfrowej.

Łącznie Archiwum pozyskało następujące materiały:
    
    Materiały Jerzego Regulskiego – 5 mb akt, tj. 92 teczki + 668 skanów stron dokumentu
    Materiały Romana Dudy – 267 skanów stron dokumentu
    Materiały Władysława Findajsena – 8 skanów foto
    Materiały Władysława Papużyńskiego – 3 teczki akt, 93 skany foto
    Materiały Ireneusza Niewiarowskiego – 380 skanów stron dokumentów, 213 skanów foto
    Materiały Stanisława Hoffmana – 3 teczki akt, 45 foto
    Materiały Stanisława Obertańca – 62 skany foto, filmy z kampanii   wyborczej
    Materiały Andrzeja Piesiaka – 13 skanów stron dokumentów, 44 skany foto, filmy z  kampanii wyborczej
    Materiały Anny T. Boguckiej – Skowrońskiej – 1 teczka akt, znaczki
    Materiały Jerzego Stępnia – 35 teczek akt
    Materiały Andrzeja Wajdy – 3 teczki akt
    Materiały Henryka Grządzielskiego – 69 skanów foto
    Materiały Jana Chodkowskiego – 21 skanów stron dokumentów, 37 skanów foto
    Materiały Lecha Kozioła – 86 skanów stron dokumentów, 15 skanów foto
    Materiały Ryszarda Juszkiewicza – 5 skanów stron dokumentów, 16 skanów foto
    Materiały Andrzeja Czapskiego – 94 skany stron dokumentów, 3 skany foto
    Materiały Andrzeja Tomaszewicza – 18 skanów stron dokumentów, 8 skanów foto
    Materiały Antoniego Jutrzenki – Trzebiatowskiego – 19 skanów foto
    Materiały Edwarda Poziołka – 8 skanów stron dokumentów, 44 skany foto
    Materiały Erwina Kruka – 205 skanów stron dokumentów
    Materiały Eugeniusza Wilkowskiego – 39 skanów stron dokumentów
    Materiały Janusza Woźnicy – 16 skanów stron dokumentów
    Materiały Jerzego Dietla – 562 skany stron dokumentów, 30 skanów foto
    Materiały Macieja Krzanowskiego – 51 skanów stron dokumentów, 3 skany foto
    Materiały Zbigniewa Rokickiego – 232 skany stron dokumentów, 10 skanów foto
    Materiały Stanisława Dembińskiego – 1 skan foto
    Materiały Stanisława Żaka – 30 skanów foto.
    
Łącznie pozyskano: 137 ja dokumentacji aktowej, 2695 skanów stron dokumentów, 1210 skanów foto, 5 filmów z kampanii wyborczej.

Niniejszy materiał funkcjonuje w Zbiorze Archiwa Przełomu jako poszczególne Archiwa Senatorów, tj. Archiwum Stanisława Żaka, Archiwum Jerzego Regulskiego itd.

Poza tym inną drogą Archiwum pozyskało także 11 filmów dokumentalnych z Europejskiego Centrum Solidarności.

f) udostępniono badaczom szereg dokumentów do celów naukowych;
Z materiałów podlegających Projektowi Archiwa Przełomu na bieżąco korzystają pracownicy naukowi, działacze, dziennikarze. Od 1.01.2009 r. Archiwum Senatu odwiedzili:

Irena Słodkowska wraz z Magdaleną Dołbakowską z Polskiej Akademii Nauk, w celu zgromadzenia materiałów źródłowych do książki „Wybory 1989 Dokumenty strony solidarnościowo – opozycyjnej”. Oprócz wykorzystania w publikacji materiałów aktowych oraz fotografii znajdujących się w Archiwum Senatu Instytut Studiów Politycznych PAN poprosił także o udostępnienie plików z nagrania posiedzenia OKP z dn. 23.06.1989.

Artur Kubaj  z Instytutu Pamięci Narodowej - Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Szczecinie, w celu pozyskania materiałów do publikacji dotyczącej wyborów 1989 r. w Szczecinie.

Artur Cherek z Europejskiego Centrum Solidarności w celu przejrzenia fotografii dotyczących wyborów 1989 r. do wystawy na niniejszy temat organizowanej w Tczewie.

Krzysztof Świątek z Tygodnika Solidarność, w celu skorzystania ze stenogramów posiedzeń Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego dla napisania artykułu prasowego.

Poseł Włodzimierz Puzyna w celu przejrzenia materiałów Komitetu Obywatelskiego w Szczecinie. Dzięki Panu Posłowi nawiązaliśmy kontakt z Archiwum Państwowym w Szczecinie. Na mocy współpracy polegającej na wymianie materiałów wysłaliśmy skany KO w Szczecinie i wyborów 1989 w Szczecinie. W zamian otrzymamy skany materiałów o tej tematyce znajdujące się w AP Szczecin.

Dariusz Dobrzański z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Filozofii - w celu skorzystania z materiałów H. Wujca dla napisania pracy habilitacyjnej. Pan Dobrzański zaoferował nam pomoc w dotarciu do ludzi związanych z działalnością opozycyjną w czasach PRL- u i transformacji ustrojowej z tamtejszego regionu.

Marta Raczek z TVN, programu „Dzień Dobry TVN” (1 wizyta) w celu sfilmowania materiałów, głównie plakatów z wyborów 4 czerwca 1989 na użytek programu Dzień Dobry TVN z okazji rocznicy.

Janusz Baster z upoważnienia Fundacji Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego w Krakowie, w sprawie skorzystania z Archiwum Henryka Wujca w celu uzupełnienia zbiorów Fundacji.

Jacek Pająk ze Szkoły Wyższej im. Bogdana Jańskiego, Wydziału Nauk Społecznych w Warszawie w sprawie udostępnienia  materiałów Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego na potrzeby pisania pracy licencjackiej o tej tematyce. Pan Jacek Pająk jest byłym pracownikiem OKP. Pomógł nam skontaktować się z Mieczysławem Gilem – Przewodniczącym OKP oraz Anną Knysok. Pan Jacek Pająk napisał prace licencjacką na bazie naszej dokumentacji (Obywatelski Klub Parlamentarny w świetle dokumentów) i w marcu 2010 roku przysłał kolejną prośbę o skorzystanie tym razem z samych protokołów i materiałów dotyczących posiedzeń OKP i posiedzeń Prezydium OKP. Uprzedził, że z tych materiałów będą chcieli skorzystać prof. dr hab. Tadeusz Wolsza i prof. dr hab. Tadeusz Kisielewski.

Ewa Sularz z Fundacji Ośrodka Karta w celu wyszukania materiałów głównie ikonograficznych na temat historii samorządności w Polsce. Kwerenda wykonywana była na zlecenie miasta stołecznego Warszawy w ramach projektu „Stolica a samorząd 1918 – 1989”.

Paulina Codogni z Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk w celu skorzystania z materiałów dotyczących wyborów 04.06.1989 r. na  potrzeby pracy doktorskiej „Wybory w czerwcu 1989 r. – u progu przemiany ustrojowej”.

Marlena Bała z Kancelarii Prezydenta w celu skorzystania z materiałów dotyczących KO, OKP, Archiwum Henryka Wujca na potrzeby pracy doktorskiej pisanej pod kierunkiem Profesora Andrzeja Friszke.

g) nawiązano kontakty z Kancelarią Prezydenta, która stała się współtwórcą i współrealizatorem Projektu;

Współpracę rozpoczęto w 2010 roku z inicjatywy Ministra Jacka Michałowskiego i Minister Ewy Polkowskiej. Efektem nawiązania współpracy była konferencja prasowa 9 czerwca 2011 roku, zorganizowana w Pałacu Prezydenckim, przy współudziale obu Ministrów oraz Dyrektora Archiwum Kancelarii Prezydenta Janusza Kuligowskiego, Wicedyrektor Biura Analiz i Dokumentacji Ewy Nawrockiej oraz kierownika Archiwum Senatu Roberta Kubasia. Konferencja miała na celu przedstawienie zarysu założeń Projektu, a także zapowiadała seminarium otwierające Projekt. Zaproszono do współpracy Archiwa Państwowe i inne instytucje naukowo – badawcze.

h) przeprowadzono pierwsze próby pozyskania współuczestników wśród instytucji państwowych, tj. Archiwów Państwowych, Bibliotek, muzeów, innych instytucji naukowych.