SenatRzeczypospolitejPolskiej

13 września 2012 r. marszałek Senatu Bogdan Borusewicz wręczył nagrodę Pro historia Polonorum Anthony'emu Polonsky'emu, wybitnemu historykowi i badaczowi polskiego pochodzenia, za książkę "The Jews in Poland and Russia". Nagrodę ufundował Senat za najlepszą książkę o dziejach Polski opublikowaną w języku obcym. Uroczystość odbyła się w Krakowie podczas inauguracji II Kongresu Zgranicznych Badaczy Dziejów Polski, który przebiegał pod hasłem "Polska w Europie Środkowej".

Wręczając nagrodę, marszałek Senatu podziękował laureatowi za trud tłumaczenia obcokrajowcom współczesnej historii Polski – zarówno jej chlubnych, jak i trudnych aspektów. Powiedział, że jako opozycjonista w systemie komunistycznym musiał podejmować wraz z innymi wiele trudnych, historycznych decyzji. Zawsze liczył na to, iż historia – ustami i piórem badaczy - oceni to obiektywnie.
Marszałek w wystąpieniu inaugurującym kongres podzielił się z jego uczestnikami swoimi refleksjami i doświadczeniami na temat roli historyka i jednocześnie animatora, naocznego świadka przemian historycznych z czasów działalności opozycyjnej. Mówił też o kolejnej roli, którą jako historyk i aktywny działacz opozycji solidarnościowej, przyjął parę lat temu – roli polityka, ponoszącego odpowiedzialność przed historią za swoje decyzje. Podkreślił, że historia Polski jest trudna do zrozumienia dla odbiorcy zagranicznego, gdyż nawet dla Polaków jest ona często zawiła. Jednak warto o niej mówić, bo Solidarność to jedno z największych Polski dóbr eksportowych i nie wolno zaprzepaścić tego dziedzictwa.
Oficjalną część otwarcia  kongresu  zakończyła debata poświęcona „historykowi w przestrzeni publicznej”, której przysłuchiwał się marszałek Bogdan Borusewicz.
Konkurs Pro historia Polonorum na najlepszą książkę historyczną wydaną w języku obcym odbył się po raz drugi. W pierwszej edycji nagrodę otrzymał Timothy Snyder za książkę "Sketches from a Secret War. A Polish Artist’s Mission to Liberate Soviet Ukraine" (Yale 2005). Jest to fascynująca biografia Henryka Józewskiego, artysty, żołnierza i polityka.
Celem konkursu jest przybliżenie Polakom dorobku obcych badaczy polskiej przeszłości, a zarazem zachęcenie obcokrajowców do podejmowania tej tematyki. Polska historiografia wiele zawdzięcza badaniom historyków działających poza granicami kraju. Nie tylko polscy emigranci, lecz także uczeni obcego pochodzenia wnosili zawsze i wnoszą nadal wiele nowego do wiedzy o przeszłości Polski odkrywając nieznane wcześniej źródła, ukazując polską historię z nowej perspektywy, a przede wszystkim promując naszą kulturę i historię w świecie.