Rozwiń język: pl
 
 
Senat Rzeczypospolitej Polskiej

Wydarzenia

Konferencja "Wspólna polityka rolna 2020 r."

„Wspólna polityka rolna 2020 r.” była tematem konferencji zorganizowanej przez Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Senacie 20 lipca 2012 r. Podczas spotkania omówiono m.in. propozycje reform WPR po 2013 r., przyjęte przez Komisję Europejską 12 października 2011 r. Uczestnicy konferencji próbowali znaleźć odpowiedź na pytanie, w jakim stopniu proponowane zmiany przyczynią się do realizacji wyzwań określonych podczas debaty nad nową perspektywą finansową.
Otwierając konferencję, przewodniczący komisji rolnictwa senator Jerzy Chróścikowski stwierdził, że pracując nad zmianami we wspólnej polityce rolnej, należy bardziej niż dotychczas brać pod uwagę uwarunkowania zewnętrzne, a także zmierzyć się z takimi wyzwaniami, jak zmiany demograficzne i klimatyczne, czy zapewnienie wystarczającego poziomu produkcji. By sprostać tym wyzwaniom, potrzebna jest zrównoważona polityka rolna, a także większe wsparcie dla obszarów wiejskich. Zdaniem senatora, by zwiększyć konkurencyjność i produkować zdrową żywność, europejscy rolnicy muszą stosować proste przepisy. Dlatego potrzebna jest elastyczniejsza i łatwiejsza w stosowaniu wspólna polityka rolna.
Przewodniczący senackiej komisji rolnictwa przypomniał, że globalizacja niesie trudne wyzwania dla europejskiego rolnictwa, a unijna polityka rolna musi uwzględniać wolny przepływ dóbr, usług i kapitału, zmiany w systemach społecznych i w środowisku, ochronę klimatu, kurczenie się zasobów wodnych czy spadek bioróżnorodności.
Jak mówił senator Jerzy Chróścikowski, wiele z propozycji przedstawionych przez Komisję Europejską nie spełnia tych oczekiwań. Według niego, dopracować należy przede wszystkim rozwiązania dotyczące płatności bezpośrednich, rozwoju obszarów wiejskich i rynków rolnych. Kończąc swoje wystąpienie, podkreślił, że niektórzy uważają, iż to rolnicy są głównymi odbiorcami wsparcia w ramach WPR. Zapomina się natomiast, że jej beneficjentami są jako konsumenci wszyscy obywatele UE, także dzięki roli rolnictwa w dostarczaniu dóbr publicznych. Jak stwierdził, konieczne jest zintensyfikowanie działań informacyjnych służących podniesieniu wśród obywateli Unii Europejskiej poziomu wiedzy na temat społecznych korzyści z unijnej polityki rolnej.
Wicemarszałek Senatu Stanisław Karczewski podkreślił, że tak wysoka frekwencja na konferencji świadczy o wadze tematu podjętego przez komisję rolnictwa. Jak mówił, chodzi nie tylko o nadchodzącą perspektywę finansową 2014–2020. Przypomniał, że około 2050 r. zapotrzebowanie na żywność ma wzrosnąć o 50%. Stanowi to ogromne wyzwanie zarówno dla Polski i Unii Europejskiej, jak i sieci globalnej, m.in. takich krajów jak Indie czy Brazylia.
Wicemarszałek przypomniał, że Senat, w drodze politycznego konsensu, co jak podkreślił, jest niezwykle rzadkie, podjął  uchwałę w sprawie wezwania rządu RP i Parlamentu Europejskiego do aktywnego działania na rzecz uproszczenia wspólnej polityki rolnej, konkurencyjności i postępu oraz wprowadzenia równych i niedyskryminujących zasad podziału między państwa członkowskie Unii Europejskiej środków na dopłaty bezpośrednie dla rolników. W uchwale wyrażono zaniepokojenie przedstawionymi przez Komisję Europejską propozycjami legislacyjnymi dotyczącymi systemu dopłat bezpośrednich dla rolników, zmierzającymi do utrzymania po 2013 r. niesprawiedliwych i dyskryminujących niektóre państwa członkowskie, w tym Polskę, zasad podziału środków przewidzianych na dopłaty bezpośrednie dla rolników. Jak napisano w uchwale, utrzymanie niesprawiedliwego systemu dopłat bezpośrednich narusza zasadę niedyskryminacji obywateli UE – w tym wypadku rolników – ze względu na przynależność państwową, a ponadto narusza zakaz dyskryminacji między producentami wewnątrz samej Unii. Zwrócono się do rządu o stanowcze  przeciwstawienie się propozycjom legislacyjnym Komisji Europejskiej, zagrażającym przyszłości polskiej wsi. Wezwano także do podjęcia przez rząd wszelkich możliwych działań politycznych i prawnych zmierzających do uproszczenia wspólnej polityki rolnej i zapewnienia sprawiedliwego i niedyskryminującego systemu dopłat bezpośrednich.
Zdaniem wicemarszałka Stanisława Karczewskiego, obecny system dopłat bezpośrednich jest rażąco niesprawiedliwy. Co prawda w propozycji Komisji Europejskiej zawarta jest pewna redukcja istniejących obecnie nierówności, ale jest to zdecydowanie zbyt mało.
Zastępca dyrektora generalnego Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Komisji Europejskiej Jerzy Plewa przedstawił stanowisko Komisji Europejskiej w sprawie wspólnej polityki rolnej w latach 2014–2020. Jak przypomniał, obecnie trwa debata nad propozycją komisji w tej sprawie, prowadzona zarówno na forum parlamentów krajów członkowskich, jak i Rady Europejskiej. W swoich propozycjach na lata 2014–2020 komisja zaproponowała utrzymanie nominalnej kwoty wydatków na WPR na poziomie z 2013 r. Na I filar, czyli płatności bezpośrednie i wydatki rynkowe, zaproponowano 317 mld euro, a na II filar, czyli rozwój obszarów wiejskich, 101 mld euro. Zdaniem Jerzego Plewy, bardzo ważnym elementem reformy WPR jest uproszczenie procedur dla drobnych producentów rolnych. Odnosząc się do kwestii wyrównywania dopłat bezpośrednich, przypomniał, że są one niezwykle zróżnicowane, a Polska znajduje się pod względem ich wysokości mniej więcej w środku. Propozycja komisji zakłada stopniowe wyrównywanie do 2020 r. dopłat bezpośrednich. Jest to, jak powiedział, proces niezwykle zawiły, a wyrównywanie nastąpi nie z dodatkowych środków przeznaczonych na ten cel, a z nowej ich redystrybucji. Jerzy Plewa podkreślił natomiast, że w Polsce w debacie pomijany jest II filar, z którego rozdział środków jest zdecydowanie dla naszego kraju bardziej korzystny. Z tytułu obu filarów Polska otrzymuje 346 euro na ha, a Francja np. 345 euro.
Przeciwko takiemu przedstawianiu dystrybucji środków na WPR zaprotestował Janusz Wojciechowski. Jego zdaniem, takie ujmowanie sprawy utrudnia walkę polskich posłów w Parlamencie Europejskim o wyrównanie dopłat bezpośrednie. Jak mówił, w tej debacie zbyt często dominują racje polityczne, podczas gdy WPR to przede wszystkim sfera prawa. Jego zdaniem, to, co dzieje się z tą polityką, wynika z braku szacunku do prawa, a to właśnie kryzys prawa a nie kryzys finansowy jest jedną z przyczyn panującego w Unii  Europejskiej kryzysu. W opinii Janusza Wojciechowskiego, nierówne dopłaty łamią prawo europejskie, unijne podstawy traktatowe, a przede wszystkim są sprzeczne z europejską zasadą niedyskryminacji.
Polskie stanowisko w sprawie propozycji Komisji Europejskiej omówiła Zofia Krzyżanowska z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jak stwierdzono w polskim stanowisku, cele UE 2020 są jednolite dla wszystkich 27 krajów członkowskich, alokacje  na płatności  bezpośrednie oparto natomiast nadal na „historycznych” parametrach. Zdaniem Polski, propozycja przedstawiona przez Komisję Europejską jest zbyt skomplikowana i zakłada wielopoziomowy system płatności, co zmniejsza spójność i przejrzystość. Jest także wyrazem niezrozumienia dla eliminacji SAPS. Jako kolejne elementy zachowawcze w polskim stanowisku wskazano brak wyrównania stawek, przedłużony horyzont i utrzymanie  płatności  powiązanych z produkcją.
Jak stwierdziła Zofia Krzyżanowska, w propozycji Komisji Europejskiej znalazło się wiele dobrych nowych rozwiązań, ale nadal zbyt mało jest tych, które przybliżałyby do spełnienia polskich oczekiwań. W debacie zaznacza się podział na 2 grupy krajów o przeciwnych interesach. Niepokojąco w czasie wydłuża się harmonogram prac nad budżetem, co stanowi zagrożenie dla wdrażania nowej WPR. Dlatego niezbędne jest zaangażowanie wszystkich instytucji.
Próbę odpowiedzi na pytanie, czy strategia gospodarcza 2000 jest szansą dla rozwoju obszarów wiejskich w Polsce w latach 2014–2020 podjął poseł Krzysztof Jurgiel, przewodniczący sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Odnosząc się do wykorzystywania środków z II filara, poseł przypomniał, że służą one przede wszystkim wyrównywaniu różnic pomiędzy poszczególnymi regionami Unii Europejskiej, a pod bardzo wieloma względami polskie obszary wiejskie zdecydowanie odbiegają od innych tego typu obszarów europejskich, a także od miejskich. Poprawie sytuacji nie służy także realizowana przez rząd strategia rozwojowa, odległa od koncepcji zrównoważonego rozwoju.
W opinii przewodniczącego sejmowej komisji rolnictwa, od wejścia Polski do UE obserwujemy systematyczne i coraz bardziej dokuczliwe pogłębianie się dysproporcji między obszarami wiejskimi, małymi miasteczkami i największymi ośrodkami miejskimi. Dlatego należy zabiegać, by rozwój tych obszarów stał się ważnym zadaniem dla państwa, a także zawalczyć o pieniądze na ten cel spoza WPR. Należy m.in. przygotować instrumenty kompleksowej polityki rozwoju obszarów wiejskich do 2020 r., w tym systemu wykorzystania funduszy UE pochodzących ze środków na realizacje polityki spójności, WPR i wspólnej polityki rybackiej, a także z instrumentów krajowych. Trzeba też wypracować system zróżnicowania terytorialnego polityki rozwoju obszarów wiejskich i wdrożyć ją na poziomie regionalnym. Należy także zmienić zasady prowadzenia polityki rozwoju w Polsce realizowane od 2008 r., a przede wszystkim uznać, że rolnictwo i produkcja żywności to strategiczne zadania państwa.
 Uczestnicy konferencji mogli także zapoznać się z punktem widzenia włoskich rolników i wysłuchać wystąpienia Paolo  Magaraggii, reprezentującego COLDIRETI – Konfederację Włoskich Rolników. „Wspólna polityka rolna po 2013 r. – reforma na rozdrożu” była tematem wystąpienia Edyty Kozdroń z Fundacji Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej.
W senackiej konferencji udział wzięli m.in. parlamentarzyści, przedstawiciele resortu rolnictwa, inspekcji rolnych działających w obszarze rolnictwa, związków i organizacji rolniczych, samorządu rolniczego, ośrodków doradztwa rolniczego, organizacji pozarządowych działających na terenie wsi, producentów rolnych, a także eksperci i rolnicy.

Materiały z konferencji

realizacja: Ideo powered by: CMS Edito