SenatRzeczypospolitejPolskiej

19 stycznia 2012 r. odbyło się 4. posiedzenie Senatu. Rozpatrzono na nim m.in. 2 ustawy, które budziły liczne kontrowersje.
Ustawa o składkach na ubezpieczenie zdrowotne rolników za 2012 r. została uchwalona w reakcji na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 26 października 2010 r., który w odpowiedzi na zapytanie rzecznika praw obywatelskich Janusza Kochanowskiego uznał, że art. 86 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest niezgodny z konstytucją. Ustawa określa podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników i zasady ich finansowania w okresie przejściowym od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. Zgodnie z nią, rolnicy prowadzący gospodarstwa rolne od 6 ha użytków rolnych sami będą opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne, a za właścicieli gospodarstw o mniejszej powierzchni opłaci ją KRUS. Nowe zasady nie obejmą rolników, którzy prowadzą działalność w działach specjalnych produkcji rolnej i dodatkowo w gospodarstwie rolnym. Oznacza to, że rolnik prowadzący działalność zarówno w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej, jak i w gospodarstwie rolnym zostanie obciążony składką na ubezpieczenie zdrowotne tylko z tytułu działalności w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej.

Reprezentujący projektodawcę, czyli rząd, wiceminister zdrowia Jakub Szulc zaznaczył, że to nie jest jeszcze rozwiązanie docelowe, "ale na dzisiaj to jedyne narzędzie pozwalające poziom poboru składki, poziom obciążenia ponoszonego przez osobę ubezpieczoną w jakikolwiek sposób uzależnić od dochodu, czy też raczej od potencjalnego dochodu", a w przyszłości na podstawie tego kryterium będzie wyznaczana składka zdrowotna rolników.
Podczas debaty senator Przemysław Błaszczyk złożył wniosek o odrzucenie ustawy, poparty przez senatora Bogdana Pęka. Senator Jerzy Chróścikowski podkreślił, że związki zawodowe są oburzone tempem prac nad tą ustawą. Rząd nie skonsultował swoich propozycji ze stroną społeczną, dlatego "Solidarność" RI i Krajowa Rada Izb Rolniczych rozważają zaskarżenie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego. Senator J. Chróścikowski zgłosił też poprawki. Wspólnie z senatorami P. Błaszczykiem i B. Pękiem m.in. zaproponował zmianę zakładającą, że składka zdrowotna będzie 9-procentowym odpisem od podatku rolnego, a wspólnie z senatorem Maciejem Klimą − poprawkę, zgodnie z którą składkę zdrowotną płaciliby rolnicy mający powyżej 50 ha.

Komisja Zdrowia oraz Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosły o przyjęcie ustawy bez poprawek i ten wniosek zyskał poparcie Izby (62 głosów za, 27 - przeciw), która wcześniej głosami 62 senatorów, przy 27 za, odrzuciła wniosek o odrzucenie ustawy.
Takie samo stanowisko zajął Senat wobec ustawy o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw. Za jej przyjęciem bez poprawek, zgodnie z wnioskiem Komisji Zdrowia, głosowało 61 senatorów, 1 był przeciw, a 27 wstrzymało się od głosu. Mniejszość Komisji Zdrowia proponowała 8 poprawek, m.in. precyzujące, w jakich wypadkach apteka zwracałaby koszty nienależnej refundacji.

Nowelizację ustawy podjęto na skutek protestów lekarzy i aptekarzy. Odstąpiono w określonych wypadkach od konieczności zwrotu przez lekarza kwoty nienależnej refundacji, jeśli błędnie wypisze receptę. Chodzi o wypisanie recepty np. nieuzasadnionej względami medycznymi lub niezgodnej z listą leków refundowanych, a także niezgodnie z uprawnieniami pacjenta. Lekarze, którzy do chwili wejścia w życie nowych przepisów wystawili taką receptę, zostaną objęci abolicją. Zmiany wprowadzone w ustawie o zawodzie lekarza i lekarza dentysty przewidują ponadto, że lekarze nie będą wpisywać na recepcie poziomu odpłatności za leki mające jeden poziom refundacji.
Nowelizacja przewiduje też, że farmaceuci, którzy do dnia jej wejścia w życie zrealizują niewłaściwie wypisane recepty, nie będą ponosili za to odpowiedzialności. Zgodnie z nowelizacją, aptekarze zyskali możliwość wnoszenia zażaleń od decyzji kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia do dyrektorów oddziałów wojewódzkich. Jeśli zażalenie nie zostanie uwzględnione, aptekarz będzie mógł odwołać się do prezesa NFZ. Wniesienie zażalenia lub odwołania wstrzyma wykonanie zaleceń pokontrolnych.
W myśl nowych przepisów, Ministerstwo Zdrowia będzie mogło podjąć decyzję administracyjną o refundowaniu leku w razie zastosowania go przy schorzeniach, których nie obejmuje jego charakterystyka. Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych będzie publikował na swojej stronie internetowej dane dotyczące charakterystyki leków.

Nowelizacja zmienia również sposób naliczania marży detalicznej dla leków i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego sprowadzanych z zagranicy. Chodzi o tzw. import docelowy leku dla konkretnego pacjenta, realizowany na podstawie szczegółowych i zweryfikowanych zaleceń lekarza. Zrównano marżę detaliczną dla tych leków z marżą detaliczną dla pozostałych rodzajów leków, dzięki czemu pacjenci mają zyskać większy dostęp do tych środków.

Minister zdrowia Bartosz Arłukowicz, obecny na posiedzeniu Izby, podkreślił, że nowe przepisy m.in. umożliwiają aptekarzom odwołanie od decyzji kontrolera NFZ. Zaznaczył też, że nie można zgodzić się na całkowite usunięcie z ustawy zapisów umożliwiających karanie aptekarzy za niewłaściwą refundację. Przypomniał, że NFZ wydaje rocznie na finansowanie leków 9 mld zł. "Płatnik powinien mieć narzędzia kontroli" − przekonywał. Dodał, że bez artykułu, którego usunięcia domagają się aptekarze, prowadzenie kontroli zostałoby uniemożliwione. Minister zapowiedział także, że resort zdrowia w rozporządzeniach, opracowanych w porozumieniu ze środowiskiem aptekarskim i lekarskim, doprecyzuje zasady kontroli.

Podczas burzliwej debaty senator Alicja Chybicka przekonywała, że wielu pacjentów czeka na jak najszybsze znowelizowanie ustawy refundacyjnej. Dodała, że chodzi m.in. o refundację leków decyzją ministra zdrowia w wypadkach stosowania ich poza zarejestrowanymi wskazaniami, co tworzy możliwość umieszczenia na liście leków w sposób kontrolowany. Senator przyznała, że ustawa ma jeszcze niedoskonałości i będzie można po pewnym czasie ponownie ją znowelizować. Senator Marek Borowski zauważył, że w przepisach o karach dla lekarzy zabrakło procedur odwoławczych, znalazły się za to nieprecyzyjne określenia. Senator Leszek Czarnobaj uznał ustawę za "urzędniczą". Senator Dorota Czudowska oceniła, że problemów z nią byłoby dużo mniej, gdyby lista leków refundowanych nie została opublikowana przed wigilią, tylko wcześniej. Senator Stanisław Karczewski uznał ustawę za potrzebną, ale uchwaloną z wieloma pomyłkami.

Senat przyjął również bez poprawek ustawy: o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw; o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Do ustawy o zmianie ustawy o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami, ustawy o niektórych zabezpieczeniach finansowych oraz ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze Komisja Budżetu i Finansów Publicznych zaproponowała 5 poprawek. W wyniku głosowań Izba poparła 2 z nich.