Rozwiń język: pl
 
 
Senat Rzeczypospolitej Polskiej

Wydarzenia

Konferencja „Ormianie polscy. Siedem wieków istnienia”

„Ormianie w Polsce żyją od 650 lat. Polska była, jest i – zapewniam jako polityk – będzie otwarta i przyjaźnie nastawiona do innych narodów” – mówił marszałek Stanisław Karczewski, otwierając 19 września 2017 r. w Senacie konferencję „Ormianie polscy. Siedem wieków istnienia”, zorganizowaną z inicjatywy senatora Jana Żaryna przez Komisję Kultury i Środków Przekazu wspólnie z Polską Akademią Umiejętności w Krakowie. Marszałek Senatu podkreślił też wkład Ormian w historię i kulturę polską, przywołując znane postaci ormiańskiego pochodzenia: apb. Józefa Teodorowicza, Teodora Axentowicza, Krzysztofa Pendereckiego, Zbigniew Herberta, Zbigniewa Cybulskiego i Anny Dymnej.

Konferencję poprzedziła uroczystość wręczenia przez ministra kultury Piotra Glińskiego medali Zasłużony Kulturze – Gloria Artis prof. Krzysztofowi Stopce, dr. hab. Andrzejowi A. Ziębie i ks. Cezaremu Annusewiczowi, proboszczowi ormiańskokatolickiej parafii w Gdańsku.

Ambasador Armenii w Polsce Edgar Ghazaryan przypomniał, że w 2017 r. obchodzone jest 650-lecie wydania przez Kazimierza Wielkiego przywileju dla Ormian we Lwowie, a także 25. rocznica nawiązania stosunków dyplomatycznych między Polską a Armenią. Przypomniał też słowa abp. Józefa Teodorowicza, że dla Ormian polskich pierwszą ojczyzną jest Polska, a drugą Armenia. Z kolei Edward Mier-Jędrzejowicz, przedstawiciel mniejszości ormiańskiej w Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych, zapewnił, że 7 wieków obecności Ormian w Polsce to czas godnie przeżyty z korzyścią i dla Ormian, i dla Polski.

Podczas konferencji historię diaspory ormiańskiej omówił prof. Claude Mutafian z Uniwersytetu Paryskiego i Narodowej Akademii Nauk Armenii. Obecnie ponad 1 mln Ormian żyje w Rosji, prawie 1 mln ‒ w Stanach Zjednoczonych. Duże skupiska Ormian są ponadto we Francji, w Ameryce Południowej, Australii i na Bliskim Wschodzie. O migracji Ormian z Krymu do Polski i związkach między krymskimi i polskimi Ormianami, szczególnie we Lwowie, Kamieńcu Podolskim i Łucku, w XIV–XV w. mówiła dr Tatewik E. Sargsyan z Naukowo-Badawczego Centrum Wiedzy o Krymie w Symferopolu.

Sądownictwo i samorząd ormiański w dawnej Polsce scharakteryzował prof. Krzysztof Stopka z Uniwersytetu Jagiellońskiego. W miastach, w których funkcjonował samorząd ormiański, w zasadzie nie wolno było podjąć żadnej decyzji dotyczącej całej wspólnoty bez zgody Ormian. Rada Starszych sprawowała władzę administracyjną i sądowniczą. Kres samorządu ormiańskiego nastąpił w końcu XVIII w. Z kolei dr hab. Andrzej A. Zięba z Uniwersytetu Jagiellońskiego mówił o Ormianach czynnie uczestniczących w polityce w okresie zaborów (Dawid Abrahamowicz, poseł do galicyjskiego Sejmu Krajowego i parlamentu austriackiego, minister ds. Galicji), w XX-leciu międzywojennym (abp Józef Teodorowicz, minister wyznań religijnych w 1919 r. Jan Łukasiewicz, senatorowie: Alfred Ohanowicz, Maksymilian Thullié, ks. Samuel Manugiewicz, Janusz Jędrzejewicz, poseł Kornel Krzeczunowicz) i współcześnie (dyplomata Andrzej Krzeczunowicz, minister rolnictwa w 2007 r. Wojciech Mojzesowicz, poseł IV i V kadencji, senator VII i VIII kadencji Łukasz Abgarowicz).

Podczas konferencji przypomniano też sylwetki Józefa Teodorowicza – arcybiskupa obrządku ormiańskiego we Lwowie, teologa, polityka i mecenasa sztuki (dr hab. Paweł Skibiński z Uniwersytetu Warszawskiego), Karola Bołoz Antoniewicza – zwanego Apostołem Galicji i Śląska, powstańca, jezuity, misjonarza, poety, autora m.in. pieśni „Chwalcie łąki umajone” (prof. Franciszek Ziejka z Uniwersytetu Jagiellońskiego), Symeona Lehacego – podróżnika, kopisty, autora „Notatek podróżnych” (Hripsime Mamikonyan z Uniwersytetu Jagiellońskiego).

 zapis video część 1.

 zapis video część 2.

 zapis video część 3.

Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
realizacja: Ideo powered by: CMS Edito